آیه ولایت از دیدگاه اهل سنت: تفاوت میان نسخه‌ها

آیه ولایت از دیدگاه اهل سنت (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۷

۸٬۶۸۶ بایت اضافه‌شده ، ‏۱۶ نوامبر ۲۰۲۵

←‏شبهه شانزدهم: عدم نزول آیه درباره امام علی{{ع}}

دیداریویکی‌متن

فرقانی

مدیران

۱۵٬۳۹۸

ویرایش

@@ خط ۴۹۸: / خط ۴۹۸: @@
 ==== شبهه شانزدهم: عدم نزول آیه درباره [[امام علی]]{{ع}} ====
+'''تقریر اول:'''
 برخی علمای اهل سنت معتقدند این آیه در شان امام علی {{ع}} نازل نشده و چنین ادعایی کذب است<ref>ر.ک: أصول مذهب الشیعة الإمامیة الاثنی‌عشریة، ناصر بن عبد الله بن علی الغفاری، ج۲، ص۸۲۴. {{عربی|إن زعمهم بأن أهل السنة أجمعوا على أنها نزلت في علي هو من أعظم الدعاوي الكاذبة}}.</ref>.
@@ خط ۵۰۷: / خط ۵۰۹: @@
 همین تصریحات به تنهایی برای [[اثبات]] دعوی، بس است؛ با این حال [[روایات]] منقول در این‌باره نیز در منابع اهل سنت نقل شده است. به عنوان نمونه [[سیوطی]] نیز از چند طریق [[آیه]] را درباره [[امام علی]]{{ع}} نقل می‌کند و در پایان می‌نویسد: «این [[روایت]] شواهد فراوانی دارد که برخی از آنها دیگری را تقویت می‌کند»؛ {{عربی|... فهذه شواهد يقوي بعضها بعضا}}<ref>لباب النقول، عبد الرحمان بن أبی‌بکر جلال الدین السیوطی، ج۱، ص۹۳. {{عربی|قوله تعالى {{متن قرآن|إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ}} الآية أخرج الطبراني في الأوسط بسند فيه مجاهيل عن عمار بن ياسر قال وقف على علي بن أبي طالب سائل و هو راكع في تطوع فنزع خاتمه فأعطاه السائل فنزلت {{متن قرآن|إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ}} الآية و له شاهد قال عبد الرازق حدثنا عبد الوهاب بن مجاهد عن أبيه عن ابن عباس {{متن قرآن|إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ}} الآية.... نزلت في علي{{ع}} و روي ابن مردويه عن وجه آخر عن ابن عباس مثله و أخرج أيضاً عن علي مثله و أخرج ابن جرير عن مجاهد و ابن أبي حاتم عن سلمة ابن كهيل مثله...}}.</ref>.<ref>[[سلیمان امیری|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)|امامت و دلایل انتصابی بودن آن]]، ص ۲۰۶.</ref>
+'''تقریر دوم:'''
+برخی این شبهه را به نحو دیگری بیان کرده و در برابر [[روایات]] فراوان و صحیح السندی که بیان‌گر نزول آیه ولایت در [[شأن]] امیرالمؤمنین{{ع}} هستند، سه قول معارض مطرح کرده‌اند:
+این جوزی می‌نویسد: درباره [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ}} و این که مراد از «الذین آمنوا» در آیه چه کسی است [[اختلاف]] پدید آمده است. در این باره چهار قول وجود دارد.
+#قول نخست: [[عبدالله بن سلام]] و اصحابش نزد [[رسول خدا]]{{صل}} آمدند و گفتند [[قوم]] ما [[دشمنی]] را بر ما آشکار ساختند و ما به جهت دوری منازلمان نمی‌توانیم با [[اصحاب]] شما [[همنشین]] شویم، پس این آیه نازل شد و آنها گفتند ما به [[خدا]] رسولش و به [[مؤمنان]] [[راضی]] شدیم. در این حال [[بلال]] برای [[نماز]] [[اذان]] گفت. رسول خدا{{صل}} [از [[منزل]] برای رفتن به [[مسجد]]] خارج شد، در حالی که [[فقیری]] از [[مردم]] [[درخواست کمک]] می‌کرد. رسول خدا{{صل}} فرمودند: آیا کسی چیزی به تو عطا کرد؟ گفت بله. فرمود چه چیزی؟ عرضه داشت انگشتر [[نقره]]. فرمود: چه کسی آن را به تو عطا کرد؟ عرضه داشت: آنکه ایستاده است و آن [[علی بن أبی طالب]]{{ع}} است که در حال [[رکوع]] انگشتر را به من عطا کرد. پس رسول خدا{{صل}} آیه مورد نظر را خواند. این قول را [[ابوصالح]] از [[ابن عباس]] [[روایت]] کرده و [[مقاتل]] به آن قائل است. [[مجاهد]] نیز می‌گوید آیه درباره [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} نازل شده است؛ زیرا او در حال رکوع [[صدقه]] داده است.
+#قول دوم: وقتی [[عبادة بن صامت]] از [[هم‌پیمانان]] [[یهودی]] خود [[تبری]] جست، این آیه در [[حق]] وی نازل شد. این قول را عوفی از این عباس نقل کرده است.
+#قول سوم: آیه درباره [[ابوبکر]] نازل شده است. قائل این سخن [[عکرمه]] است. قول چهارم: این که آیه درباره گذشتگان و باقی‌ماندگان از [[مسلمانان]] نازل شده است. این گفتار [[حسن بصری]] است<ref>{{عربی|قوله تعالى: {{متن قرآن|إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ}}، إختلفوا فيمن نزلت على أربعة أقوال: أحدها: أن [[عبد الله بن سلام]] وأصحابه جاءوا إلى [[رسول الله]]{{صل}} و قالوا: إن قوما قد أظهروا لنا العداوة، ولا نستطيع أن نجالس أصحابك لبعد المنازل، فنزلت هذه الآية، فقالوا: رضينا بالله و برسوله و بالمؤمنين، وأذن [[بلال]] بالصلاة، فخرج رسول الله{{صل}}، فإذا مسكين يسأل [[الناس]]، فقال رسول الله{{صل}}: هل أعطاك [[أحد]] شيئا؟ قال: نعم. قال: «ماذا»؟ قال: خاتم فضة. قال: «من أعطاكه»؟ قال: ذاك [[القائم]]، فإذا هو علي بن أبي طالب، أعطانيه وهو راكع، فقرأ رسول الله{{صل}} هذه الآية. رواه [[أبو صالح]] عن [[ابن عباس]]، وبه قال [[مقاتل]]. وقال [[مجاهد]]: نزلت في علي بن أبي طالب، [[تصدق]] وهو راكع. و الثاني: أن [[عبادة]] بن الصامت لما تبرأ من حلفائه اليهود نزلت هذه الآية في حقه. رواه العوفي عن ابن عباس. و الثالث: أنها نزلت في أبی بكر الصديق، قاله عكرمة. و الرابع: أنها نزلت فيمن مضى من المسلمين ومن بقي منهم، قاله [[الحسن]]}}؛ [[زاد المسیر]] فی التفسیر، ج۲، ص٢٩٢.</ref>.
+'''پاسخ به شبهه'''
+پیش‌تر روایاتی  که بیان‌گر نزول [[آیه ولایت]] درباره [[حضرت امیرالمؤمنین]]{{ع}} بودند مطرح شد با [[بررسی سند]] این [[روایات]] روشن شد که صدور آنها [[قطعی]] و سندشان صحیح است و بیش از پنجاه نفر از راویانِ مهم [[اهل]] [[سنّت]] این [[احادیث]] را در عصرهای مختلف [[روایت]] کرده‌اند. هم‌چنین قول بسیاری از [[عالمان اهل سنّت]] را مبنی بر [[اجماع]] [[مفسّران]] بر نزول این [[آیه]] درباره حضرت امیرالمؤمنین{{ع}} مطرح شد و نیز از قول [[آلوسی]] نقل کردیم که وی اعتراف می‌کند غالب اخباریین به نزول آیه درباره [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} معترفند. بنابراین با وجود این همه شواهد و [[دلایل]] محکم، هر قولی در مقابل این قول قرار گیرد، شاذ و غیر قابل اعتنا خواهد بود.
+[[حق‌ستیزان]] برای مخفی نگاه داشتن [[حقیقت]] از هیچ اقدامی فروگذار نمی‌کنند و حتی در این راه از [[جعل]] و نسبت دادن احادیث به [[راویان]] نیز ابائی ندارند. اینان گاه احادیث بسیار معتبر و روشن را به بهانه [[شیعه]] بودن [[راوی]] طرد می‌کنند و گاهی نیز اقوال مطرود و ضعیفی را که به همان [[راوی]] منتسب است، شاهدی بر ادعای خود می‌گیرند. به عنوان نمونه در [[حدیث ثقلین]] خدشه می‌کنند به این بهانه که یکی از [[رجال]] سند آن «[[عطیه]]» است. در این جا عطیه را [[رافضی]] و [[ضعیف]] معرفی می‌کنند، اما درباره [[شأن نزول آیه]] [[ولایت]] [[حدیثی]] را [[جعل]] و به وی منتسب ساخته و به عنوان معارضی با [[احادیث]] نزول آیه درباره [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} به آن استناد می‌کنند! و یا این احادیث را که در [[صحت سند]] آنها شکی وجود ندارد با [[حدیث]] راوی و ناقلی هم چون [[عکرمه بربری]] رد می‌کنند! آیا به [[راستی]] قول [[عکرمه]] را -که بر اساس مبانی رجالی خود [[اهل تسنّن]]، غیر [[ثقه]] است - می‌توان در مقابل قول مشهورِ غالب اخباریین قرار داد؟ آیا به صِرف یک نقل مرجوح و ضعیف از عکرمه و [[حسن بصری]]، می‌توان [[اجماع]] [[مفسّران]] را نادیده گرفت؟!
+[[حاکم حسکانی]]، [[روایات]] مربوط به نزول [[آیه ولایت]] درباره امیرالمؤمنین{{ع}} را با اسانید فراوان از [[صحابه]] و طبقات دیگر مطرح ساخته و در این میان، [[شعر]] [[حسان بن ثابت]] را در این باره بیان کرده، می‌نویسد:
+{{عربی|أبا حسن تفديك نفسي و مهجتي *** و كل بطيء في الهدى و مسارع
+أيذهب مدحي والمحبر ضائعا *** و ما المدح في جنب [[الإله]] بضائع
+وأنت الذي أعطيت إذ كنت راكعا *** زكاتا فدتك النفس يا خير راكع
+فانزل فيك [[الله]] خير ولاية *** فبينها في نيرات الشرائع}}<ref>شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، ج۱، ص۲۳۶.</ref>
+بنابراین نمی‌توان و نباید در مقابل این روایات کثیر و صحیح السند به چند [[روایت]] مرجوح و ضعیف استناد کرد<ref>[[سید علی حسینی میلانی|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲]]، ص ۳۴۴.</ref>.
 ==== شبهه هفدهم: تعارض [[آیه ولایت]] با [[اخبار]] دلالت کننده بر [[امامت ابوبکر]]====