بهلول بن عمرو صیرفی کوفی مجنون

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

نسخه‌ای که می‌بینید نسخه‌ای قدیمی از صفحه‌است که توسط Msadeq (بحث | مشارکت‌ها) در تاریخ ‏۳ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۱۵ ویرایش شده است. این نسخه ممکن است تفاوت‌های عمده‌ای با نسخهٔ فعلی بدارد.

آشنایی اجمالی

ابو وهیب بهلول بن عمرو بن مغیرة صیرفی کوفی، معروف به بهلول مجنون (فرزانه دیوانه نما). در کوفه به دنیا آمد[۱] وبه گفته حمدالله مستوفی، عمو زاده هارون الرشید بود.[۲]بهلول در لغت به معنای مرد خنده رو، پیشوای قوم و جامع همه خیرات است.[۳] وی معاصر امام کاظم(ع) بود،[۴] اما قاضی نورالله شوشتری نام وی را در زمره مریدان و شاگردان خاص امام صادق(ع) ذکر کرده است.[۵] بهلول از کسانی چون أیمن بن نابل، عمرو بن دینار و عاصم بن ابی النجود روایت کرده است.[۶]

در باب ویژگی بارز او یعنی جنون و دیوانه نمایی و انگیزه‌اش، گفته‌ها گوناگون است. مشهورترین سخن، توصیه امام موسی کاظم(ع)، به اوست که خود را به دیوانگی بزند تا هم خویشتن را از آزار خلیفه برهاند و هم از تأیید فتوای قتل امام(ع) گریزی پیدا کند.[۷] از بهلول داستان‌ها، مناظرات وسخنان شیرین بسیار است. گفته‌اند که هارون الرشید و برخی دیگر از خلفا از بهلول استقبال می‌‌کردند تا سخنان واندرزهای پندآموز او را بشنوند.[۸]

آقابزرگ تهرانی می‌‌گوید: اشعاری که در کتاب «الدرّ الاصفی والزبرجد المصفی» گردآوری شده و در مدح پیامبر گرامی اسلام می‌‌باشد، از سروده‌های بهلول مجنون است که ابوالعباس بهلول جمع‌آوری کرده است.[۹] وی در حدود ۱۹۰ هـ درگذشت[۱۰] و در بغداد به خاک سپرده شد[۱۱].[۱۲]

منابع

  1. جمعی از پژوهشگران، فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱

پانویس

  1. فوات الوفیات ۱/۲۲۸.
  2. تاریخ گزیده ۶۳۷.
  3. لسان العرب ۱/۵۲۳.
  4. اعیان الشیعه ۳/۶۱۷.
  5. مجالس المؤمنین ۲/۱۴.
  6. تاریخ الاسلام ۱۲/۸۹.
  7. مجالس المؤمنین ۲/۱۴.
  8. الوافی بالوفیات ۱۰/۳۰۹.
  9. الذریعه ۸/۶۱ و۶۲.
  10. فوات الوفیات ۱/۲۲۸.
  11. طرائف المقال ۱/۴۱۸.
  12. جمعی از پژوهشگران، فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱، ص۲۰۹ - ۲۱۰.