بحث:دین در لغت
معنای لغوی دین
معنای لغوی دین، عبارت است از انقیاد، خضوع، پیروی، اطاعت، تسلیم و جزا[۱]. این کلمه بین زبان فارسی و سامی مشترک بوده و به معنای کیش، وجدان، داوری و آیین نیز به کار میرود[۲].
بعضی از منابع لغت، معنای نخستین دین را اطاعت و انقیاد میدانند[۳] و برخی دیگر، آن را به معنای عادت، حکم و جزا هم ذکر کردهاند[۴]. در لغتنامه آکسفورد (Religion)، Oxford»» به معنای ایمان به خدا یا خدایان که عالم را آفریده، نظام ویژه و عبادت و ایمان مبتنی بر آن و موضوع مورد علاقه شدید آمده است[۵].
از دقت در این معانی، دستهبندی و نتیجهگیری آنها، میتوان دریافت که در دین، دو معنای رایج آیین و تسلیم نهفته است[۶].
تعریف برگزیده
با توجه به تعاریف اصطلاحی عالمان مسلمان و همچنین دانشمندان مغرب زمین از دین، میتوان دریافت که هیچ یک از آنها جامع و مانع نیست؛ اگر مقصود از دین را اسلام بدانیم؛ یعنی کاملترین مجموعه احکام، دستورالعملها و معارفی که منشأ الهی دارند و میتوان مراتبی گوناگون برای آن در نظر گرفت.
تعریفی که از بیانات استاد مطهری در آثارشان به دست میآید، جامعترین تعریف به نظر میرسد؛ اگر چه ممکن است کاستیهایی هم در تعریف ایشان یافت شود.
نتیجه کلام ایشان به صورت زیر میباشد: «دین، مکتبی است که از مجموع عقاید، اخلاق و مقررات اجرایی تشکیل شده و هدف آن، راهنمایی انسان برای سعادتمندی است که خداوند برای هدایت بشر فرستاده»[۷]. سخن نهایی اینکه، تعریف دین در قسمت اهداف دین با تقریر استاد مطهری، پذیرفته نگارنده این سطور است و اگر معانی مربوط به آیات و روایات را بازبینی کنیم در مییابیم که آیات و روایات نیز با این تعریف سازگار است[۸].
پانویس
- ↑ سید محمد حسین طباطبایی، المیزان، ج۱۵، ص۷.
- ↑ محمد معین، فرهنگ فارسی، ج۲، ص۱۵۹۷.
- ↑ ابن فارس، معجم مقاییس اللغه، ج۲، ص۳۲.
- ↑ فیروزآبادی، القاموس المحیط، ص۱۵۶۶.
- ↑ A. s Horhby oxford Advanced Learners Dictionary Of Corrent English Pg ۸۸.
- ↑ صمیمی، سید رشید، اهداف و کارکردهای دین، ص 15-16.
- ↑ ر.ک: مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۱۵؛ (مربوط به فلسفه تاریخ)، ص۹۷۶ و ۹۵۸-۹۸۱.
- ↑ صمیمی، سید رشید، اهداف و کارکردهای دین، ص ۲۱.