سعیده بنت ابیعمیر ازدی
مقدمه
سعیده دختر ابیعمیر و خواهر محمد بن ابیعمیر و مُنَّه است. شیخ طوسی او را از اصحاب امام صادق(ع) میشمارد[۱]. وضع این دو خواهر و برادرشان از نظر علمی و فقهی و از لحاظ دیانت و ارادت به ساحت مقدس اهلبیت(ع) به حدی بود که همگی در این راه سختیها و مرارتها دیده و برای نیل به آرمانهای مقدس خویش مشکلات را تحمل کردهاند. برادرش از یاران امام کاظم و امام رضا(ع) بود. ملاقاتی با امام موسی کاظم(ع) داشت و از او حدیث شنید. وی در حدیث و فقه از ایشان احادیث بسیاری گرفت و از آن احادیث در مسائل فقهی و مسائل دیگر در تألیفات خود استفاده کرد. وی نزد شیعیان و اهلسنت جلیلالقدر و عظیمالمنزلت بوده است. هارونالرشید او را زندانی کرد زیرا رابطهاش با امام کاظم و امام رضا(ع) بسیار مستحکم بود و با وجودی که امام و یاران نزدیکش را خوب میشناخت، از معرفی آنها به او خودداری ورزیده بود. او مدت زمانی را در زندان گذراند. سعیده از آن بیم داشت که دستگاه هارونالرشید کتابهای برادرش را که از احادیث ائمه تألیف کرده بود، از میان ببرند (مصادره کنند)؛ لذا آنها را در گوشهای از خانه خود، زیر خاک مدفون ساخت و هنگامی که برادرش از زندان بیرون آمد، آنها را کهنه و فرسوده یافت و ابن عمیر مجبور شد از آن پس در احادیثی که نقل میکرد بیشتر به حافظه خود و بدون ذکر سند، اعتماد نماید. فقها نیز احادیث بدون سند او را گرفتند و از آنجا که به او اعتماد داشتند و علت ذکر نکردن سند را میدانستند، به احادیث وی اعتماد کردند و گروهی از محدثان برآنند که احادیث سند ابن عمیر در ردیف احادیث سنددار دیگر ثقات است[۲]. به هر حال دانشمندان بزرگ رجالی سعیده را بانویی صالح و موثق در نقل حدیث دانستهاند[۳].
حکیم بن مسکین، حدیثی را از سعیده و خواهرش مُنَّه روایت کرده است که آنان گفتند: ما به حضور امام صادق(ع) رسیدیم و سؤال کردیم: آیا مجاز خواهد بود که زن مسلمان به دیدن برادر دینی خود برود؟ ایرادی ندارد. آیا زن میتواند به برادر دینی دست بدهد؟ اگر دست دادن از روی لباس باشد، این کار هم مانعی ندارد. آنگاه یکی از آنان گفت: خواهر من به دیدن برادران دینی میرود. امام فرمود: «إِذَا عُدْتِ إِخْوَتَكِ فَلَا تَلْبَسِي الْمُصَبَّغَةَ» مانعی ندارد اما هرگاه به دیدن برادران دینی خود میروید، لباس رنگی نپوشید[۴]. امام ملاقاتهایی را که مردان و زنان مسلمان با هم دارند تصدیق میکند، اما در عین حال مسلمانان را به سادگی و بیآلایش بودن یعنی به حفظ شئون اجتماعی و مصالح اخلاقی توجه میدهد.[۵]
جستارهای وابسته
- محمد بن ابیعمیر ازدی (برادر)
- منه بنت ابیعمیر ازدی (خواهر)
منابع
پانویس
- ↑ رجال طوسی، ص۳۲۸.
- ↑ الفهرست طوسی، ص۱۶۸؛ اختیار معرفة الرجال، ص۳۶۴؛ رجال نجاشی، ص۲۵۱؛ سیرة الائمة الاثنی عشر، ج۳، ص۳۱۱.
- ↑ رجال برقی، ص۶۲؛ رجال طوسی، ص۳۲۸؛ تنقیح المقال، ج۳، ص۸۰؛ بهجة الآمال، ج۷، ص۵۸۴؛ اعلام النساءالمؤمنات، ص۴۸۶-۴۸۷.
- ↑ الکافی، ج۵، ص۵۲۶.
- ↑ محمدزاده، مرضیه، زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین، ص ۲۹۷.