ابان بن میمون قداح
مقدمه
ابان بن میمون قداح در سند یک روایت تفسیر کنز الدقائق به نقل از کتاب کافی ذکر شده است.[۱] با این حال، در منبع اصلی یعنی کتاب کافی به جای «ابان بن میمون القداح»، «ابان عن میمون القداح» آمده است.[۲] در شرح اصول کافی ملا صالح مازندرانی[۳]، وسائل الشیعه[۴] و جامع احادیث الشیعه[۵] نیز به نقل از کافی، ابان عن میمون القداح ثبت شده است. این حدیث در تفسیر عیاشی با سند «عن ابان بن عثمان عن محمد» نقل شده است.[۶] بنابراین چهار احتمال در سند وجود دارد: «عن ابان بن میمون القداح»، «عن ابان، عن میمون القداح»، «عن ابان، عن ابن میمون القداح» و «عن ابان بن عثمان، عن محمد».
در میان احتمالات چهارگانه، احتمال دوم یعنی «عن ابان، عن میمون القداح» صحیح است؛ زیرا مراد از ابان، ابان بن عثمان است، به دلیل روایت حسن بن علی الوشاء از وی[۷] و به استناد روایت تفسیر عیاشی که به ابان بن عثمان تصریح شده است. افزون بر این، شخصی با عنوان ابان بن میمون القداح در کتب رجالی عنوان نشده است. در تفسیر عیاشی نیز به احتمال قوی «عن محمد» مصحّف «عن میمون» است. میمون القداح از راویان امام باقر و امام صادق(ع) شمرده شده و مرحوم شیخ طوسی در کتاب رجال الطوسی خود از وی چنین یاد میکند: «روی عنهما».[۸]
بر این اساس، در سند حدیث تفسیر کنز الدقائق تصحیف رخ داده است و شخصی با نام ابان بن میمون قداح وجود خارجی ندارد. نجاشی در ترجمه پسر میمون قداح یعنی عبدالله بن میمون قداح مینویسد: «روی أبوه عن ابی جعفر و ابی عبدالله(ع)»[۹] و در کتب حدیثی نیز از هر دو امام(ع) حدیث نقل شده است.[۱۰][۱۱]
جستارهای وابسته
- عبدالله بن میمون قداح (فرزند)
منابع
پانویس
- ↑ مصحف «عن ابان، عن میمون القداح» است.
- ↑ ر. ک: الکافی، ج۲، ص۶۳۲، ح۱۹.
- ↑ ر. ک: شرح الکافی (ملا صالح مازندرانی)، ج۱۱، ص۷۳، ح۱۹.
- ↑ ر. ک: وسائل الشیعه، ج۶، ص۱۷۱، ح۷۶۵۸.
- ↑ ر. ک: جامع أحادیث الشیعه، ج۱۵، ص۶۵، ح۱۶۲.
- ↑ تفسیر العیاشی، ج۲، ص۱۱۹، ح۱.
- ↑ ر. ک: الکافی، ج۱، ص۵۱ (۱۵)، ۲۳۴ (ح۴) و۳۰۶ (ح ۱).
- ↑ رجال الطوسی، ص۳۰۹، ش۴۵۷۵.
- ↑ رجال النجاشی، ص۲۱۳، ش۵۵۷.
- ↑ ر. ک: روایت از امام باقر(ع): بصائر الدرجات، ج۱، ص۲۳۳؛ الکافی، ج۲، ص۸۰، ح۷؛ نیز روایت از امام صادق(ع): بصائر الدرجات، ج۱، ص۴۲۱، ح۹؛ التمحیص، ص۶۵، ح۱۵۲.
- ↑ جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری، ج۱، ص ۱۵۴-۱۵۶.