ابوالغوث بن حصین خثعمی در تاریخ اسلامی

آشنایی اجمالی

خثعمی منسوب به خَثْعَم، قبیله‌ای بزرگ از عرب قحطانی است^[۱]. وی را از ساکنان مدینه دانسته‌اند^[۲] و از صحابه شمرده‌اند^[۳] و روایتی از او نقل کرده‌اند^[۴]. در این روایت - با تفاوت‌هایی در عبارت - آمده است که وی خدمت رسول خدا(ص) آمد و گفت: زمان حج فرارسیده (یا حج بر پدرم واجب شده است)، اما پدرم نمی‌تواند حج گزارد؛ آیا می‌تواند حج را سوار بر مرکب به‌جای آورد؟ آن حضرت فرمود: تو خود از جانب او حج بگزار^[۵]. گفته‌اند که وی تنها یک حدیث درباره حج نقل کرده است^[۶]. با این حال، متقی هندی^[۷] در ذیل عنوان «مسند حصین بن عوف خثعمی» و برخی منابع شیعی معاصر، درباره محبت رسول خدا(ص) به امام حسن(ع) و امام حسین(ع)، معنای اهل بیت(ع)، وضوی رسول خدا(ص) و موضوعات دیگر، روایاتی از وی نقل کرده‌اند که احتمال دارد این روایات با روایات صحابی دیگری با نام «حصین بن مشمت» خلط شده یا منبع آن اتقان لازم را نداشته باشد^[۸] از این‌رو، از نقل آنها می‌گذریم.^[۹]

منابع

خانجانی، قاسم، مقاله «حصین بن عوف خثعمی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ ر.ک: ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۳۳۰؛ کحاله، ج۳، ص۹۱۵.
↑ بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۱۶۰؛ ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۰۹؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۲، ص۳۳۲.
↑ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۴، ص۳۷۵؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۱۹۲؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۸۸.
↑ ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۴۰-۸۴۱؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۷۷.
↑ ابن ماجه، سنن، ج۲، ص۹۷۰؛ ابن ابی عاصم، الآحاد والمثانی، ج۴، ص۴۶۹؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۴۶۹؛ ابن عدی، الکامل فی ضعفا الرجال، ج۶، ص۲۵۲.
↑ بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۱۶۰؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۶، ص۵۲۹.
↑ متقی هندی، کنز العمال، ج۱، ص۲۹۸؛ ج۸، ص۸۶؛ ج۱۳، ص۶۶۶.
↑ ر.ک: احمدی میانجی، مکاتیب الرسول، ج۱، ص۳۳۹.
↑ خانجانی، قاسم، مقاله «حصین بن عوف خثعمی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۸۳.

[1] ر.ک: ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۳۳۰؛ کحاله، ج۳، ص۹۱۵.

[2] بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۱۶۰؛ ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۰۹؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۲، ص۳۳۲.

[3] بخاری، التاریخ الکبیر، ج۴، ص۳۷۵؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۱۹۲؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۸۸.

[4] ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۴۰-۸۴۱؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۳۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۷۷.

[5] ابن ماجه، سنن، ج۲، ص۹۷۰؛ ابن ابی عاصم، الآحاد والمثانی، ج۴، ص۴۶۹؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۴۶۹؛ ابن عدی، الکامل فی ضعفا الرجال، ج۶، ص۲۵۲.

[6] بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۱۶۰؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۶، ص۵۲۹.

[7] متقی هندی، کنز العمال، ج۱، ص۲۹۸؛ ج۸، ص۸۶؛ ج۱۳، ص۶۶۶.

[8] ر.ک: احمدی میانجی، مکاتیب الرسول، ج۱، ص۳۳۹.

[9] خانجانی، قاسم، مقاله «حصین بن عوف خثعمی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۸۳.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]