موضوع مرتبط ندارد - مدخل مرتبط ندارد - پرسش مرتبط ندارد

ابوسعد خرگوشی (م ۴۰۷)

ابوسعد عبدالملک بن محمد بن ابراهیم خرگوشی زاهد واعظ منسوب به محله خرگوش در نیشابور از علما و محدثان برجسته نیمه پایانی قرن چهارم است. شرحی از احوال و مشایخ او را سمعانی آورده و تنها اشاره کرده که در علو شریعت و دلائل النبوة و سیرالعباد والزهاد آثاری تألیف کرده که نسخه‌های آن به اطراف و اکناف بلاد رفته است[۱] وی از مشایخ بیهقی صاحب دلائل النبوة است.

کتابی که از وی بر جای مانده کتاب شرف النبی(ص) است. ازمتن عربی آن نسخه‌ای ناقص و نسخه‌ای ملخص شناخته شده است. اما فارسی شده آن از نجم‌الدین محمود راوندی (زنده در ۵۵۷، ۵۸۵) در نسخه‌های مختلف برجای مانده که به کوشش محمد روشن (تهران، ۱۳۶۱) با عنوان شرف النبی(ص) چاپ شده است. حجم کتاب در حدود ۷۳۰ صفخع است که همراه با فهارس متعدد می‌‌‌‌باشد. نام دیگر کتاب شرف النبی(ص) دلائل النبوة است. امین الاسلام طبری در قرن ششم از کتاب شرف المصطفی نقل‌هایی آورده است.

کتاب در پنجاه و هقت باب تنظیم شده و حاوی اخبار مربوط به معجزات پیامبر(ص) و سیره نبوی است. این کتاب که تا ‌اندازه‌ای در ردیف کتاب‌های دلائل است، بیشتر به مسائل شخصی زندگی پیامبر(ص) پرداخته تا تاریخ اسلام در دوران آن حضرت. بحث شمائل، اخلاق پیامبر(ص) مزاح‌ها، نام‌ها، شرف‌های پیامبر در قرآن و پسی از آن انساب، اقوام و دلائل نبوت آن حضرت در کتب سابقه ازمباحث مقدماتی کتاب است که پس از آن به مباحث سیره پرداخته است.

مؤلف در آغاز هر باب، سندی را آورده که مشتمل بر مطالب آن فصل است. در بین ابواب، روایات بدون سند با تعبیر آورده‌اند یا تنها با یاد از نام راوی صحابی مانند ابن مسعود عن النبی آورده می‌‌‌‌شود. [۲]

منابع

پانویس

  1. الانساب، ج۲، صص ۳۵۰ ۳۵۱
  2. جعفریان، رسول، منابع تاریخ اسلام، ص ۱۰۰.