ثوبان مولی رسول الله

ثوبان مولی رسول الله
ثوبان مولی رسول الله
	تصویر قدیمی یمن
نام کامل	ابوعبدالله ثوبان بن بجدد
جنسیت	مرد
اهل	یمن
دین	اسلام
از اصحاب	پیامبر اکرم(ص)
	v; t; e;

آشنایی اجمالی

ابوعبدالله ثوبان بن بجدد^[۱] از اهالی یمن و مولی رسول الله(ص)^[۲]، از اصحاب پیامبر(ص)^[۳] بود. وی در طبقه یکم راویان قرار دارد و تنها از آن حضرت روایت کرده است^[۴]. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان سالم بن ابی الجعد، راشد بن سعد و ابن عباس می‌باشند^[۵].

نام وی در بیشتر کتب رجالی متقدم شیعه ذکر نشده و تنها شیخ طوسی از او یاد کرده است^[۶]. درباره شخصیت ثوبان، میان علما و رجال‌نویسان اختلاف است: برخی با استناد به شواهدی چون مهاجرت و سکونت وی در شام، عدم حضور در میان یاران امیرالمؤمنین(ع)، برخورد فقهای امامیه با وی به عنوان راوی عامی و نقل روایاتی ناسازگار با عقاید شیعه، بر این باورند که او پس از رحلت پیامبر(ص) دچار لغزش شده و از مسیر ولایت منحرف گردیده است. در مقابل، بزرگانی چون مامقانی بر وثاقت وی تأکید کرده‌اند. مامقانی نوشته است: گزارش‌ها بر قدرت ایمان و حسن حال او دلالت دارد^[۷]. طبق روایتی که منابع نقل می‌کنند، گویا ثوبان ارادت و محبت بسیار شدیدی به رسول خدا(ص) داشته است^[۸]؛ با این حال، تحلیل‌گران تصریح کرده‌اند که این حسن عقیده و قرار داشتن در مسیر حق، تنها مختص به دوران حیات پیامبر(ص) بوده است. وی به سال ۵۴ درگذشت^[۹].^[۱۰]

منابع

جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۵

پانویس

↑ الجرح و التعدیل، ج۲، ص۴۶۹، ش۱۹۰۷؛ ابن حبان، الثقات، ج۳، ص۴۸؛ و....
↑ رجال الطوسی، ص۳۰، ش۱۱۷؛ الإستیعاب، ج۱، ص۲۱۸، ش۲۸۲.
↑ ر.ک: رجال الطوسی، ص۳۰، ش۱۱۷.
↑ ر.ک: الأعلام، ج۲، ص۱۰۲.
↑ حاکم نیشابوری، المستدرک، ج۱، ص۱۳۰، ۱۶۹ و ۴۲۷، ج۲، ص۲۶؛ ج۳، ص۴۸۱، بیهقی، السنن الکبری، ج۱، ص۲۶ و ۱۵۲؛ ج۲، ص۳۳۷، ج۳، ص۱۳۰؛ ج۴، ص۱۹۷؛ ابن أبی شیبة الکوفی، المصنف، ج۱، ص۴۸۵؛ المعجم الکبیر، ج۲، ص٩٢ و ١٠٠؛ جامع البیان، ج۱۴، ص۶۲؛ الکشف و البیان، ج۸، ص۲۴۳.
↑ رجال الطوسی، ص۳۰، ش۱۱۷.
↑ تنقیح المقال، ج۱۳، ص۴۱۲، ش۳۵۱۱.
↑ مجمع البیان، ج۳، ص۱۱۰ - ۱۱۱.
↑ تاریخ مدینة دمشق، ج۱۱، ص۱۷۰: حتی قبض بحمص فی إمارة عبدالله بن قرط و کانت وفاته سنة أربع وخمسین.
↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۵، ص۱۷۳-۱۸۷.

[1] الجرح و التعدیل، ج۲، ص۴۶۹، ش۱۹۰۷؛ ابن حبان، الثقات، ج۳، ص۴۸؛ و....

[2] رجال الطوسی، ص۳۰، ش۱۱۷؛ الإستیعاب، ج۱، ص۲۱۸، ش۲۸۲.

[3] ر.ک: رجال الطوسی، ص۳۰، ش۱۱۷.

[4] ر.ک: الأعلام، ج۲، ص۱۰۲.

[5] حاکم نیشابوری، المستدرک، ج۱، ص۱۳۰، ۱۶۹ و ۴۲۷، ج۲، ص۲۶؛ ج۳، ص۴۸۱، بیهقی، السنن الکبری، ج۱، ص۲۶ و ۱۵۲؛ ج۲، ص۳۳۷، ج۳، ص۱۳۰؛ ج۴، ص۱۹۷؛ ابن أبی شیبة الکوفی، المصنف، ج۱، ص۴۸۵؛ المعجم الکبیر، ج۲، ص٩٢ و ١٠٠؛ جامع البیان، ج۱۴، ص۶۲؛ الکشف و البیان، ج۸، ص۲۴۳.

[6] رجال الطوسی، ص۳۰، ش۱۱۷.

[7] تنقیح المقال، ج۱۳، ص۴۱۲، ش۳۵۱۱.

[8] مجمع البیان، ج۳، ص۱۱۰ - ۱۱۱.

[9] تاریخ مدینة دمشق، ج۱۱، ص۱۷۰: حتی قبض بحمص فی إمارة عبدالله بن قرط و کانت وفاته سنة أربع وخمسین.

[10] ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۵، ص۱۷۳-۱۸۷.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]