احمد بن حسین بن بکیر

آشنایی اجمالی

احمد بن الحسین بن بکیر^[۱] که با توجه به مشایخ و راویانش در زمره محدثان طبقه هفتم جای می‌گیرد^[۲]، تنها در سند یک روایت حضور یافته^[۳] و حسن بن علی بن فضال تنها استاد شناخته‌شده او در اسناد است که از وی حدیث آموخته و روایت کرده است. همچنین حمید بن زیاد تنها راوی و شاگرد او به شمار می‌آید^[۴].

نام این راوی در کتب رجالی قدما ذکر نشده و مجهول یا مهمل به شمار می‌آید؛ اما جست‌وجو در اسناد نشان می‌دهد که نام وی احتمالاً مصحف «احمد بن الحسین البصری»^[۵] یا «احمد بن بکر بن جناح»^[۶] است که در صورت اتحاد، حکم رجالی آنان بر وی بار می‌شود^[۷].

منابع

جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۲

پانویس

↑ ر.ک: مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۹۳، ش۸۷۰. یادآوری می‌شود که عنوان مزبور، مصحّف یکی از دو عنوان «احمد بن الحسین (الحسن) القزاز البصری» و یا «احمد بن بکر بن جناح» است.
↑ الموسوعة الرجالیة، ج۴، ص۱۴۱.
↑ «...قَالَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ فَضَّالٍ بِإِسْنَادِهِ إِلَی عَبْدِ الْخَالِقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ(ع) یَقُولُ فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ» ﴿لَمْ نَجْعَل لَّهُۥ مِن قَبْلُ سَمِيًّۭا﴾ «ای زکریّا! ما تو را به پسری نوید می‌دهیم که نام او یحیی است؛ پیش از این همنامی برای او نگمارده‌ایم» سوره مریم، آیه ۷.
در بعضی نسخه‌ها، «بکر» ثبت شده است؛ تفسیر کنز الدقائق، ج۸، ص۱۹۷-۱۹۸، به نقل از: تأویل الآیات الظاهرة، ص۲۹۵.
↑ الموسوعة الرجالیة، ج۴، ص۱۴۱ و ص۱۰۸.
↑ طوسی، الفهرست، ص۲۰۴-۲۰۵، ش۳۰۵.
↑ "أحمد بن بکر بن جناح؛ یکنی أبا الحسین (الحسن)، روی عنه حمید کتاب عبدالله بن بکیر، روایة إبن فضال" رجال الطوسی، ص۴۰۸، ش۵۹۳۹.
«حَدَّثَنِی أَبِی رَحِمَهُ اللَّهُ عَنْ سَعْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ فَضَّالٍ عَنِ ابْنِ بُکَیْرٍ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ عَبْدِ الْخَالِقِ بْنِ عَبْدِ رَبِّهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ(ع) یَقُولُ: لَمْ یَجْعَلِ اللَّهُ لَهُ مِنْ قَبْلُ سَمِیًّا...»؛ کامل الزیارات، ص۹۰، ح۸.
↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۲، ص۲۰۸-۲۱۱.

[1] ر.ک: مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۹۳، ش۸۷۰. یادآوری می‌شود که عنوان مزبور، مصحّف یکی از دو عنوان «احمد بن الحسین (الحسن) القزاز البصری» و یا «احمد بن بکر بن جناح» است.

[2] الموسوعة الرجالیة، ج۴، ص۱۴۱.

[3] «...قَالَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ فَضَّالٍ بِإِسْنَادِهِ إِلَی عَبْدِ الْخَالِقِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ(ع) یَقُولُ فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ» ﴿لَمْ نَجْعَل لَّهُۥ مِن قَبْلُ سَمِيًّۭا﴾ «ای زکریّا! ما تو را به پسری نوید می‌دهیم که نام او یحیی است؛ پیش از این همنامی برای او نگمارده‌ایم» سوره مریم، آیه ۷.
در بعضی نسخه‌ها، «بکر» ثبت شده است؛ تفسیر کنز الدقائق، ج۸، ص۱۹۷-۱۹۸، به نقل از: تأویل الآیات الظاهرة، ص۲۹۵.

[4] الموسوعة الرجالیة، ج۴، ص۱۴۱ و ص۱۰۸.

[5] طوسی، الفهرست، ص۲۰۴-۲۰۵، ش۳۰۵.

[6] "أحمد بن بکر بن جناح؛ یکنی أبا الحسین (الحسن)، روی عنه حمید کتاب عبدالله بن بکیر، روایة إبن فضال" رجال الطوسی، ص۴۰۸، ش۵۹۳۹.
«حَدَّثَنِی أَبِی رَحِمَهُ اللَّهُ عَنْ سَعْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ فَضَّالٍ عَنِ ابْنِ بُکَیْرٍ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ عَبْدِ الْخَالِقِ بْنِ عَبْدِ رَبِّهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ(ع) یَقُولُ: لَمْ یَجْعَلِ اللَّهُ لَهُ مِنْ قَبْلُ سَمِیًّا...»؛ کامل الزیارات، ص۹۰، ح۸.

[7] ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۲، ص۲۰۸-۲۱۱.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]