احمد بن قاسم اکفانی
آشنایی اجمالی
احمد بن القاسم الأکفانی[۱] با کنیه ابوجعفر[۲] از راویان طبقه هفتم[۳] شیعه امامی است. وی روایاتی را در فضایل اهل بیت نقل کرده است[۴]. نام وی در کتب رجالی قدما نیامده، ولی در اسناد روایات کتبی چون تأویل الآیات الظاهرة[۵] به چشم میخورد و از روی اسناد استفاده میشود که دارای کتاب یا اصلی بوده است[۶]. احمد بن القاسم الأکفانی افزون بر دیگران، از محدثانی همچون علی بن محمد بن مروان و عباد بن یعقوب[۷] حدیث آموخته و روایت کرده است. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان علی بن محمد جعفی و احمد بن محمد بن سعید (ابن عقده)[۸] میباشند.
نام این راوی در کتب رجالی قدما ذکر نشده و از راویان مجهول یا مهمل به شمار میآید؛ از این رو جرح و تعدیل صریحی درباره وی وجود ندارد. با این حال، وضعیت او تنها از راههای غیرمستقیم، همچون روایت محدثان بزرگی چون ابن عقده از وی قابل ارزیابی است؛ شخصیتی که در جلالت، وثاقت و امانت او تردیدی نیست[۹]. همچنین برخی محققان[۱۰] احتمال اتحاد وی با «احمد بن قاسم بن ابی بن کعب» را مطرح کردهاند[۱۱] که هارون بن موسی تلعکبری در سال ۳۲۸ ق از او اجازه روایی دریافت کرده است[۱۲].[۱۳]
منابع
پانویس
- ↑ ر.ک: مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۴۰۲، ش۱۳۶۲.
- ↑ یادآوری میشود احمد بن محمد بن سعید (ابن عقده)، سه روایت دیگر از احمد بن القاسم بدون پسوند «الأکفانی» در أمالی طوسی نقل کرده است که در مجموع، چهار روایت از راوی محل بحث در کتب حدیثی نقل شده است.
- ↑ الموسوعة الرجالیة، ج۴، ص۵۵.
- ↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۵۰، به نقل از: تأویل الآیات الظاهرة، ص۵۴۰.
- ↑ سمعانی مینویسد: الأکفانی: بفتح الألف و سکون الکاف و فتح الفاء و فی آخرها النون، هذه النسبة إلی بیع الأکفان؛ الأنساب، ج۱، ص۲۰۳.
- ↑ طوسی، الأمالی، ص۷۲۳، ح۱۵۲۴.
- ↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۵۰؛ طوسی، الأمالی، ص۷۲۳ - ۷۲۴، ح۱۵۲۴.
- ↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۵۰.
- ↑ «أحمد بن محمد بن سعید الهمدانی قال: حدثنا أحمد بن القاسم أبوجعفر الأکفانی من أصل کتابه»؛ طوسی، الأمالی، ص۷۲۳، ح۱۵۲۴؛ رجال النجاشی، ص۹۴، ش۲۳۳.
- ↑ قلت: یمکن اتحاد أحمد بن القاسم المذکور فی المتن (رجال النجاشی)، مع المذکور فی التهذیب الذی روی عنه أیوب بن نوح، و مع أحمد بن القاسم أبیجعفر الأکفانی، و أحمد بن القاسم بن أبی بنکعب، أبیجعفر، و أحمد بن القاسم بن طرخان. و أحمد بن محمد بن طرخان الکندی، و أحمد بن القاسم العجلی؛ تهذیب المقال، ج۳، ص۴۹۶.
- ↑ رجال الطوسی، ص۴۱۱، ش۵۹۵۹.
- ↑ "أحمد بن القاسم بن أبی بن کعب، یکنّی أبا جعفر، روی عنه التلعکبری، سمع منه سنة ثمان و عشرین و ثلاثمائة و ما بعدها، وله منه إجازة"؛ رجال الطوسی، ص۴۱۱، ش۵۹۵۹.
- ↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری، ج۲، ص۴۶۹-۴۷۴.