احمد بن عبدالله بن ابراهیم بن هاشم

آشنایی اجمالی

احمد بن عبدالله^[۱] بن ابراهیم بن هاشم^[۲] که در منبع اصلی نام وی احمد بن علی بن ابراهیم بن هاشم^[۳] ثبت شده و «عبدالله» مصحف «علی» است^[۴]، با کنیه ابوعلی، قمی و نزیل ری بود^[۵]. نام او در سند یک روایت تفسیر کنز الدقائق به نقل از معانی الأخبار آمده است^[۶]. این راوی که از محدثان طبقه نهم به شمار می‌آید، از اصحاب هیچ‌یک از امامان نبوده و بدون واسطه از معصوم روایت نکرده است. وی از محدثانی همچون علی بن ابراهیم بن هاشم^[۷]، عبدالله بن جعفر حمیری و احمد بن ادریس^[۸]حدیث آموخته و روایت کرده است و دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان محمد بن علی بن بابویه (شیخ صدوق) و محمد بن علی بن شاذان^[۹] می‌باشند.

در کتب رجالی قدما توصیفی از وی ارائه نشده و نامش تنها در رجال شیخ طوسی آمده است؛ از این رو جرح و تعدیل صریحی در منابع متقدم درباره او وجود ندارد. با این حال، شیخ صدوق فراوان از وی روایت کرده و در موارد متعدد تعابیر "رضی الله عنه" و "رحمة الله علیه" را درباره‌اش به کار برده است^[۱۰] که بر جلالت و عظمت شأن او دلالت دارد؛ افزون بر آن، روایاتش از جمله «حدیث لوح»^[۱۱] دارای مضامین بلندی است که در نتیجه، روایاتش از احادیث حسن به حساب می‌آید. بزرگان دیگر نیز به حسن حال وی گواهی داده‌اند^[۱۲].^[۱۳]

منابع

جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۲

پانویس

↑ مصحف «احمد بن علی بن إبراهیم بن هاشم» است.
↑ ر.ک: أ. منابع شیعی: رجال الطوسی، ص۴۱۳، ش۵۹۸۰؛ نقد الرجال، ج۱، ص۱۳۵، ش۲۶۶؛ جامع الرواة، ج۱، ص۵۴؛ إکلیل المنهج، ص۱۱۴، ش۱۰۰؛ تعلیقة علی منهج المقال، ص۶۹؛ منتهی المقال، ج۱، ص۲۸۴، ش۱۷۸؛ طرائف المقال، ج۱، ص۱۵۷، ش۷۷۷؛ تنقیح المقال، ج۶، ص۳۲۹، ش۱۱۵۹؛ أعیان الشیعة، ج۳، ص۲۹، ش۷۲؛ الکنی و الألقاب، ج۳، ص۸۴؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۳۶۸، ش۱۱۹۱؛ معجم رجال الحدیث، ج۲، ص۱۶۴، ش۶۷۸ و ۶۸۰؛ قاموس الرجال، ج۱، ص۵۱۳-۵۱۴، ش۴۳۳ و ۴۳۵.
ب. منابع سنی: لسان المیزان، ج۱، ص۲۳۳، ش۷۳۵.
↑ معانی الأخبار، ص۳۲-۳۳، ح۳.
↑ «حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِی عَنْ أَبِیهِ إِبْرَاهِیمَ بْنِ هَاشِمٍ...»؛ صدوق، الأمالی، ص۶۲، ح۴.
↑ لسان المیزان، ج۱، ص۲۳۳، ش۷۳۵.
↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۳۵، به نقل از: معانی الأخبار، ص۳۲-۳۳، ح۳.
↑ معانی الأخبار، ص۳۲ - ۳۳، ح۳.
↑ لسان المیزان، ج۱، ص۲۳۴، ش۷۳۵.
↑ معانی الأخبار، ص۳۲ - ۳۳، ح۳؛ الإختصاص، ص۲۰۷؛ رجال النجاشی، ص۳۱۶، ش۸۶۷.
↑ ر.ک: التوحید، ص۴۱۱، ح۵؛ الخصال، ج۱، ص۳۹، ح۲۴.
↑ ر.ک: کمال الدین، ص۳۰۹، ح۱.
↑ ر.ک: تنقیح المقال، ج۶، ص۳۲۹-۳۳۱، ش۱۱۵۹؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۳۶۸ - ۳۶۹، ش۱۱۹۱.
↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۲، ص۳۳۳-۳۳۶.

[1] مصحف «احمد بن علی بن إبراهیم بن هاشم» است.

[2] ر.ک: أ. منابع شیعی: رجال الطوسی، ص۴۱۳، ش۵۹۸۰؛ نقد الرجال، ج۱، ص۱۳۵، ش۲۶۶؛ جامع الرواة، ج۱، ص۵۴؛ إکلیل المنهج، ص۱۱۴، ش۱۰۰؛ تعلیقة علی منهج المقال، ص۶۹؛ منتهی المقال، ج۱، ص۲۸۴، ش۱۷۸؛ طرائف المقال، ج۱، ص۱۵۷، ش۷۷۷؛ تنقیح المقال، ج۶، ص۳۲۹، ش۱۱۵۹؛ أعیان الشیعة، ج۳، ص۲۹، ش۷۲؛ الکنی و الألقاب، ج۳، ص۸۴؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۳۶۸، ش۱۱۹۱؛ معجم رجال الحدیث، ج۲، ص۱۶۴، ش۶۷۸ و ۶۸۰؛ قاموس الرجال، ج۱، ص۵۱۳-۵۱۴، ش۴۳۳ و ۴۳۵.
ب. منابع سنی: لسان المیزان، ج۱، ص۲۳۳، ش۷۳۵.

[3] معانی الأخبار، ص۳۲-۳۳، ح۳.

[4] «حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِی عَنْ أَبِیهِ إِبْرَاهِیمَ بْنِ هَاشِمٍ...»؛ صدوق، الأمالی، ص۶۲، ح۴.

[5] لسان المیزان، ج۱، ص۲۳۳، ش۷۳۵.

[6] تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۳۵، به نقل از: معانی الأخبار، ص۳۲-۳۳، ح۳.

[7] معانی الأخبار، ص۳۲ - ۳۳، ح۳.

[8] لسان المیزان، ج۱، ص۲۳۴، ش۷۳۵.

[9] معانی الأخبار، ص۳۲ - ۳۳، ح۳؛ الإختصاص، ص۲۰۷؛ رجال النجاشی، ص۳۱۶، ش۸۶۷.

[10] ر.ک: التوحید، ص۴۱۱، ح۵؛ الخصال، ج۱، ص۳۹، ح۲۴.

[11] ر.ک: کمال الدین، ص۳۰۹، ح۱.

[12] ر.ک: تنقیح المقال، ج۶، ص۳۲۹-۳۳۱، ش۱۱۵۹؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۳۶۸ - ۳۶۹، ش۱۱۹۱.

[13] ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۲، ص۳۳۳-۳۳۶.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]