احمد بن هوذه باهلی

(تغییرمسیر از احمد بن هوذة)

آشنایی اجمالی

نام کامل وی أبوسلیمان أحمد بن نصر بن سعید الباهلی النهروانی معروف به ابن أبی هراسه است[۱] که هوذه لقب پدرش می‌باشد و در طبقه نهم راویان جای دارد[۲]. وی از اصحاب امامان نبوده و روایتی بی‌واسطه از هیچ امامی نقل نکرده است. ولادت وی در حدود سال ۲۵۰ تخمین زده شده است. احمد بن هوذة از محدثانی همچون ابراهیم بن اسحاق احمری نهاوندی و حسن بن محمد بن جمهور قمی حدیث آموخته و روایت کرده است[۳]. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان هارون بن موسی تلعکبری، محمد بن عباس ماهیار، احمد بن محمد بن سعید می‌باشند[۴].

در کتب رجالی قدما توثیق صریحی درباره وی ثبت نشده و هیچ‌گونه جرح و تعدیلی پیرامون او وجود ندارد؛ با این حال، از طریق قرائنی به حسن و ممدوحیت وی استدلال شده است. وی از راویان امامی مذهب به شمار می‌رود که روایات متعددی در اثبات ولایت امام علی(ع) نقل کرده است. از مهم‌ترین شواهد اعتبار وی، قرار داشتن در جایگاه شیخ اجازه است که خطیب بغدادی نیز به اجازه نقل روایت او به برخی محدثان اهل سنت اشاره کرده است[۵]. افزون بر این، محمد بن ابراهیم نعمانی در کتاب الغیبه به روایات وی اعتماد کرده است[۶]. همچنین نقل روایات تفسیری فراوان توسط شاگردش محمد بن عباس ماهیار[۷] که خود از راویان موثق شیعه است، از دیگر شواهد پذیرش روایات وی به شمار می‌رود.

وی به سال ۳۳۳ درگذشت[۸] و کتاب الإیمان والکفر والتوبة از آثار اوست[۹].[۱۰]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. در سند یک روایت، نام راوی با کنیه ابوبکر الحافظ آمده است: و رواه أبو طالب الأنباری قال حدثنی أحمد بن هوذة أبوبکر الحافظ قال حدثنی علی بن محمد الحضینی: تهذیب الأحکام، ج۹، ص۲۴۸، ح۶.
    آیت الله خویی این عنوان را با راوی مورد بحث متحد دانسته است؛ ولی ما دلیلی بر این مطلب پیدا نکردیم. ر.ک: معجم رجال الحدیث، ج۳، ص۱۵۶، ش۱۰۱۰.
  2. الموسوعة الرجالیه، ج۷، ص۱۰۵.
  3. تفسیر کنز الدقائق، ج۷، ص۵۱۰، ج۱۰، ص۱۲۰، ج۱۱، ص۳۲۳ و...؛ کنز الفوائد، ج۱، ص۱۸۴.
  4. تفسیر کنز الفوائد، ج۱، ص۱۸۴؛ تفسیر کنز الدقائق، ج۹، ص۸۴؛ کفایة الأثر، ص۲۰؛ طوسی، الأمالی، ص۴۷۹، ح۱۷؛ تهذیب الأحکام، ج۷، ص۳۴۴، ح۴۲؛ نعمانی، الغیبه، ص۲۶۶ (ح ۳۴) و ۲۸۶ (ح۷)؛ تاریخ بغداد، ج۵، ص۴۰۸، ش۲۹۸۵.
  5. أحمد بن هوذة أبو سلیمان النهروانی؛ حدث عن إبراهیم بن إسحاق الأحمری تاریخ بغداد، ج۵، ص۴۰۸، ش۲۹۸۵.
  6. مؤلف در این کتاب حدود ۲۵ روایت از احمد بن هوذه نقل کرده است. ر.ک: نعمانی، الغیبة، ص۵۷ (ح۱)، ۱۲۷ (ح۱)، ۱۵۴ (ح۱۲)، و...).
  7. محمد بن العباس الماهیار بیش از بیست و پنج روایت تفسیری از وی نقل کرده است. ر.ک: تأویل الآیات الظاهره، ص۲۸۴، ۳۳۱، ۴۲۰، ۴۲۴ و...
  8. رجال الطوسی، ص۴۰۹، ش۵۹۵۰.
  9. "ابن أبی هراسیة. له کتاب الإیمان والکفر والتوبة" طوسی، الفهرست، ص۵۴۷، ش۹۰۵.
    "ابن أبی هراسة بن هودة، واسمه أحمد بن أبی نصر الباهلی المعروف، له الإیمان والکفر والتوبة معالم العلماء، ص۱۴۳، ش۱۰۰۳.
  10. ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۳، ص۲۴۶-۲۵۵؛ جمعی از پژوهشگران، فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۲، ص۷۸.