ابراهیم بن ایوب
آشنایی اجمالی
ابراهیم بن ایوب مدینی[۱]، که به نامهای: ابراهیم بن ایوب بزاز و ایوب بزاز[۲] نیز شناخته میشود، از اصحاب امام صادق(ع) و امام کاظم(ع) بوده است[۳]. وی از امام باقر(ع) با ۱ یا ۲ واسطه روایت کرده است[۴] ابراهیم بن ایوب افزون بر امامان معصوم، از محدثانی همچون عمرو بن شمر[۵] و جابر[۶]حدیث آموخته و روایت کرده است. وی در سند ۳ روایت تفسیر کنز الدقائق[۷] نیز یاد شده است[۸]. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان عمرو بن عثمان خزاز، محمد بن اسلم[۹]، عبدالکریم[۱۰] و محمد بن اسماعیل قزوینی میباشند[۱۱].
درباره شخصیت ابراهیم بن ایوب، میان علما و رجالنویسان اختلاف است. برخی وی را به دلیل عدم ذکر نامش در کتب رجالی قدما، محدثی ضعیف و غیرموثق دانسته و مدعی شدهاند که وضعیت حدیثی وی نامعلوم است. در مقابل، بزرگانی بر وثاقت وی از طریق بررسی راویان و مضامین احادیثش تأکید کردهاند. نجاشی نوشته است: عمرو بن عثمان فردی موثق، با ورع، عالم و فقیه بود و احادیث پاکیزه و صحیح نقل میکرد[۱۲]. راویان دیگر نیز روایاتی را نقل کردهاند که جایگاه وی را نشان میدهد.
تاریخ دقیق وفات وی معلوم نیست، ولی با توجه به زمان حیات اساتیدش گویا وی اندکی پس از سال ۱۶۰ درگذشته است. او دارای تألیفاتی چون کتابهای مستقل نبوده است و روایاتش در کتب دیگران ثبت شده است.[۱۳]
منابع
پانویس
- ↑ ر.ک: مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۱۲۸، ش۱۳۰؛ معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۱۹۳، ش۱۱۸. «...عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِيلَ الْقَزْوِينِيِّ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَيُّوبَ الْمَدِينِيِّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ يَزِيدَ الْجُعْفِيِّ قَالَ: قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ بَيْنَا أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ جَالِسٌ فِي مَسْجِدِ الْكُوفَةِ...»؛ همان، ج۱، ص۴۲۲، ح۴۵۱.
- ↑ «... عَنِ الْبَرْقِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَيُّوبَ الْبَزَّازِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ(ع) قَالَ:...»؛ تأویل الآیات الظاهره، ص۵۳۵؛ تأویل الآیات الظاهره، ص۵۳۵.
- ↑ ر. ک: الموسوعة الرجالیه (طبقات رجال الکافی)، ص۲۸.
- ↑ «مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَيُّوبَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ(ع) قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ(ع) فِي قَوْلِهِ: ﴿إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ﴾؛ همانا در این (داستان) برای نشانهشناسان نشانههاست سوره حجر، آیه ۷۵؛ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ(ص) الْمُتَوَسِّمَ وَ أَنَا مِنْ بَعْدِهِ وَ الْأَئِمَّةُ مِنْ ذُرِّيَّتِي الْمُتَوَسِّمُونَ» تفسیر کنز الدقائق، ج۷، ص۱۴۹ به گزارش از الکافی، ج۱، ص۲۱۸- ۲۱۹، ح۵.
- ↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۷، ص۱۴۹.
- ↑ تفسیر فرات الکوفی، ص۲۲۸، ح۳۰۷.
- ↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۷، ص۱۴۹، ج۱۳، ص۴۷۲.
- ↑ همانا در این (داستان) برای نشانهشناسان نشانههاست سوره حجر، آیه ۷۵؛ تفسیر کنز الدقائق، ج۷، ص۱۴۹ به گزارش از الکافی، ج۱، ص۲۱۸- ۲۱۹، ح۵؛ در حالی که از خواری خاکسارند، از زیر چشم مینگرند سوره شوری، آیه ۴۵؛ تأویل الآیات الظاهره، ص۵۳۵؛ برای نمونه: «محمد بن یحیی عن محمد بن الحسین عن محمد بن أسلم عن إبراهیم بن أیوب عن عمرو بن شمر عن جابر عن أبیجعفر(ع) قال: قال أمیرالمؤمنین(ع) فی قوله تعالی: ﴿إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ﴾ قال کان رسول الله(ص) المتوسم و أنا من بعده و الأئمة من ذریتی المتوسمون»؛ الکافی، ط - الإسلامیه، ج۱، ص۲۱۸، ح۵.
- ↑ ر. ک: تفسیر کنز الدقائق، ج۷، ص۱۴۹، ج۱۳، ص۴۷۲
- ↑ تفسیر فرات الکوفی، ص۲۲۸، ح۳۰۷.
- ↑ شواهد التنزیل، ج۱، ص۴۲۲، ح۴۵۱.
- ↑ «ثقة، نقی الحدیث، صحیح الحکایت معرفی و مینویسد: عمرو بن عثمان الثقفی الخزاز؛ و قیل الأزدی أبوعلی کوفی ثقة... کان عمرو بن عثمان نقی الحدیث، صحیح الحکایات»؛ رجال النجاشی، ص۲۸۷، ش۷۶۶.
- ↑ جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری، ج۱ ص۲۸ و ص۲۴۶-۲۴۸.