سه گروه در آخر الزمان همزمان از سه نقطه قیام خواهد نمود؛ سفیانی و خراسانی و یمانی که در این میان یمانی از همه با هدایتتر خواهد بود، زیرا مردم را به سوی صاحب الامر، حضرت قائم عله سوق میدهد[۲]. و در روایتی دیگر امام باقر(ع) فرمود: با خروج این سه گروه جنگهایی خونین به پا خواهد شد و زمانی که یمانی خروج کرد به او ملحق شوید و با او به مبارزه بر نخیزید که از اهل دوزخ میشوید، زیرا او مردم را به راه راست میخواند[۳]»[۴].
پاسخ اجمالی
در مورد یمانی اطلاعات اندکی وجود دارد[۵] و برای برخی سؤالات در روایات پاسخی داده نشده از جمله اینکه نام اصلی ایشان چیست؟ آیا اهل یمن است و از یمن خروج خواهد کرد؟ یا اهل یمن است ولی از مکان دیگری قیام خواهد کرد؟ و یا غیر یمنی است ولی از یمن قیام خواهد کرد؟ اگر در بعض روایات هم پاسخی به این سؤالات داده شده از اعتبار قابل توجهی برخوردار نیستند.[۶]
به هر حال، یمانی یعنی کسی که اهل یمن و منسوب به آنجا باشد و با همین عنوان معروف است.[۷] و قیام او یکی از علائم حتمی ظهور حضرت ولی عصر (ع) در کنار سایر علائم است.[۸]
در مورد نام واقعی یمانی حدیثی از پیشوایان معصوم(ع) به دست ما نرسیده است.[۹] در روایتی آمده است او از نسل زید بن علی بن الحسین است.[۱۰] در حدیث دیگری آمده است، یمانی از شیعیان امیرالمؤمنین(ع) است.[۱۱] عدم تصریح به نام این شخصیت میتواند به دلیل حفاظت از جان او و در امان ماندن او از سوءقصدهای احتمالی باشد تا این شخصیت بزرگ بتواند در زمان مقرر، رسالت مقدس خود را به انجام رساند.[۱۲] ولی در کلمات غیر معصومان و منابع اهل سنت اشارههایی به نام این شخصیت شده است، از جمله: «ثُمَّ يَخْرُجُ مَلَكٌ مِنْ صَنْعَاءِ الْيَمَنِ أَبْيَضٌ كَالْقُطنِ اسْمُهُ حُسَيْنٌ أَوْ حَسْنٌ»[۱۳] ابن حجر در شرح حدیثی از صحیح مسلم میگوید: "قرطبی احتمال داده نام وی «جهجاه» باشد".[۱۴] ولی همو در جای دیگر نام او را شعیب بن صالح میداند.[۱۵] مسعودی نیز از عبدالرحمان بن محمد بن اشعث نام میبرد که مدعی بود همان قحطانی است که اهل یمن در انتظارش هستند.[۱۶]
پاسخ تفصیلی
در مورد یمانی اطلاعات اندکی وجود دارد[۱۷] و برای برخی سؤالات در روایات پاسخی داده نشده از جمله اینکه نام اصلی ایشان چیست؟ آیا اهل یمن است و از یمن خروج خواهد کرد؟ یا اهل یمن است ولی از مکان دیگری قیام خواهد کرد؟ و یا غیر یمنی است ولی از یمن قیام خواهد کرد؟ اگر در بعض روایات هم پاسخی به این سؤالات داده شده از اعتبار قابل توجهی برخوردار نیستند.[۱۸]
به هر حال یمانی یعنی کسی که اهل یمن و منسوب بدانجاست و یمانی نیز با همین عنوان معروف است.[۱۹] یکی از علائم حتمی ظهور حضرت ولی عصر(ع) خروج و قیام یمانی است[۲۰] که مردم را به حق و عدل دعوت میکند.[۲۱] خروج یکی از پنج علامت[۲۲] حتمی ظهور است.[۲۳] یمانی یکی از رهبران بر حق است که به عنوان حمایت از حضرت ولی عصر (ع) قیام میکند و با سفیانی میجنگد.[۲۴] در روایتی آمده است:[۲۵] او از نسل زید بن علی بن الحسین است.[۲۶] در حدیث دیگری آمده است:[۲۷]یمانی از شیعیان امیرالمؤمنین (ع) است.[۲۸]
در مورد نام واقعی یمانی حدیثی از پیشوایان معصوم به دست ما نرسیده است. عدم تصریح به نام این شخصیت میتواند به دلیل حفاظت از جان او و در امان ماندن او از سوءقصدهای احتمالی باشد تا این شخصیت بزرگ بتواند در زمان مقرر، رسالت مقدس خود را به انجام رساند. اما در کلمات غیرمعصومان و در منابع اهل سنت اشارههایی به نام این شخصیت شده است، از جمله: علامه مجلسی از کتاب مشارق الانوار چنین روایت میکند: «...ثُمَّ يَخْرُجُ مَلَكٌ مِنْ صَنْعَاءِ الْيَمَنِ أَبْيَضٌ كَالْقُطنِ اسْمُهُ حُسَيْنٌ أَوْ حَسْنٌ فَيَذْهَبُ بِخُرُوجِهِ غَمرُ الْفِتَنِ فَهُنَاكَ يَظْهَرُ مُبَارَكاً زَكِيّاً وَ هَادِياً مَهْدِيّا»[۲۹] ابن حجر در شرح حدیث: "لا تَقُومُ السّاعَةُ حَتَّى يَخْرُجَ رَجُلٌ من قَحْطانَ يَسُوقُ النّاسَ بعَصاهُ»[۳۰] از پیامبر مینویسد: "نام این شخصیت را پیدا نکردم، لکن قرطبی احتمال داده است نام وی جهجاه باشد، زیرا مسلم پس از نقل روایت از پیامبر چنین نقل کرده است: "لَا تَذْهَبُ الْأَيَّامُ وَ اللَّيَالِيُّ، حَتَّى يَمْلُكَ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ الجَهجاه"[۳۱] ابن حجر در جای دیگر در مورد نام قحطانی (یمانی) مینویسد: "در کتاب التیجان ابن هشام مطالبی یافتم که نشان میدهد نام و سیره قحطانی و زمان قیام او مشخص بوده است".[۳۲]
پانویس
با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل میشوید: