بشر بن بشار نیشابوری
بشر بن بشار نیشابوری از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: بشر بن بشار نیشابوری در تراجم و رجال - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
بشر بن بشار نیشابوری[۱]، از نوادگان شاذان بن خلیل[۲] و معروف به شاذانی[۳]، عموی ابوعبدالله شاذانی[۴] و از راویان طبقه هفتم[۵]، از اصحاب امام هادی(ع) بود[۶]. وی تنها از آن حضرت روایت کرده است و در اسناد روایات گاهی از ایشان به صورت مضمر[۷] و یا با تعابیر «ابوالحسن»[۸] و «الرجل»[۹] یاد کرده است. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان سهل بن زیاد و داوود صرمی میباشند[۱۰]؛ بنابر شواهد، داوود صرمی همان داوود بن مافنه صرمی است که از وی روایت کرده است[۱۱].
نام وی در کتب رجالی قدما ذکر نشده و شیخ طوسی تنها او را در شمار اصحاب امام هادی(ع) آورده و به توثیق یا تضعیف وی اشارهای نکرده است[۱۲]؛ بر این اساس، برخی از رجالیان او را مجهول[۱۳] و بنابر مقتضای قاعده مهمل شمردهاند، اما از تعبیر شیخ طوسی که وی را عموی ابوعبدالله شاذانی معرفی کرده، میتوان حسن حال وی را دریافت. همچنین علامه مامقانی به قرینه ذکر نام راوی در رجال طوسی، امامی بودن او را استظهار کرده است[۱۴]، هرچند این دلیل ناتمام دانسته شده، اما مضامین روایات فقهی و اعتقادی وی به روشنی بر امامی بودنش دلالت دارند[۱۵].[۱۶]
منابع
پانویس
- ↑ ر.ک: رجال الطوسی، ص۳۸۴، ش۵۶۵۶؛ منهج المقال فی تحقیق أحوال الرجال، ج۳، ص۴۵، ش۷۷۸؛ نقد الرجال، ج۱، ص۲۷۸، ش۷۱۵؛ مجمع الرجال، ج۱، ص۲۶۴؛ جامع الرواة، ج۱، ص۱۲۱؛ تکملة الرجال، ج۱، ص۳۱۴؛ طرائف المقال، ج۱، ص۲۸۶، ش۱۹۵۱؛ تنقیح المقال، ج۱۲، ص۲۴۳، ش۳۰۲۴؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۲، ص۲۸، ش۲۱۰۴؛ أعیان الشیعه، ج۳، ص۵۷۱؛ قاموس الرجال، ج۲، ص۳۲۲، ش۱۱۰۵ و ج۱۲، ص۴۴، ش۱۱۲؛ معجم رجال الحدیث، ج۴، ص۲۲۰، ش۱۷۳۶.
- ↑ از اصحاب امام جواد(ع) و پدر شخصیت جلیل القدر فضل بن شاذان است: شاذان بن الخلیل، والد الفضل بن شاذان النیسابوری. رجال الطوسی، ص۳۷۶، ش۵۵۵۹.
- ↑ ر.ک: تنقیح المقال، ج۱۲، ص۲۴۴، ذیل ش۳۰۲۴.
- ↑ مراد از أبو عبدالله الشاذانی، محمد بن أحمد بن نعیم، أبو عبدالله الشاذانی النیسابوری است که با عنوانهای محمد بن أحمد بن نعیم بن شاذان، محمد بن شاذان، محمد بن أحمد بن نعیم و محمد بن نعیم بن شاذان در کتابهای رجال و اسناد روایات از وی یاد شده و از اصحاب امام عسکری(ع) است. (رجال الطوسی، ص۴۰۲، ش۵۸۹۷) وی امام زمان(ع) را نیز ادراک کرده است.
در روایتی چنین آمده است: «عن آدم بن محمد، قال: سمعت محمد بن شاذان بن نعیم یقول: جمع عندی مال الغریم(ع)، فأنفذت به إلیه و ألفیت فیه شیئا من صلب مالی، قال: فورد فی الجواب: قد وصل إلی ما انفذت من خاصة مالک، فیها کذا و کذا تقبل الله منک». رجال الکشی (اختیار معرفة الرجال)، ص۵۹۱، ش۱۱۰۶). - ↑ ر.ک: طبقات رجال الکافی، ص۷۹.
- ↑ رجال الطوسی، ص۳۸۴، ش۵۶۵۶.
- ↑ و من مسائل داوود الصرمی... قال: و حدثنی بشر بن بشّار النیسابوری، قال: سألته عن الصلاة فی الفنک، و الفراء، و السّمور، و السّنجاب، و الحواصل التی تصطاد ببلاد الشرک أو بلاد الإسلام، أیصلی فیها بغیر تقیة؟ قال(ع): صل فی السنجاب و الحواصل الخوارزمیة، ولا تصل فی الثعالب و السمور. (السرائر ابن ادریس، ج۳، ص۵۸۲).
- ↑ « حدثنا الحسین بن أحمد بن إدریس، عن أبیه، عن أبی سعید الآدمی، عن بشر بن بشار النیسابوری، قال: کتبت إلی أبی الحسن(ع) بأن من قبلنا قد اختلفوا فی التوحید، منهم من یقول هو جسم، و منهم من یقول صورة، فکتب(ع): سبحان من لا یحد، ولا یوصف، ولا یشبهه شیء، و لیس کمثله شیء وهو السمیع البصیر». (التوحید (صدوق)، ص۱۰۱، ح۱۳).
- ↑ « حدثنا محمد بن الحسن، قال: حدثنا أحمد بن إدریس و محمد بن یحیی العطار جمیعا، عن محمد بن أحمد بن یحیی، عن علی بن محمد، عن بعض أصحابنا، عن بشر بن بشار قال: قلت للرجل - یعنی أبا الحسن(ع) - ما حد المؤمن الذی یعطی الزکاة؟ قال(ع): یعطی المؤمن ثلاثة آلاف، ثم قال: أو عشرة آلاف و یعطی الفاجر بقدر لأن المؤمن ینفقها فی طاعة الله عزوجل و الفاجر فی معصیة الله - تعالی -». (علل الشرائع، ج۲، ص۳۷۲، ح۱).
- ↑ ر.ک: الکافی، ج۱، ص۱۰۲، ش۹؛ وسائل الشیعه، ج۴، ص۳۶۲، ح۵۳۹۴.
- ↑ روی عن الرضا(ع)، یکنی أبا سلیمان، و بقی إلی أیام أبی الحسن صاحب العسکر(ع). (رجال النجاشی، ص۱۶۱، ش۴۲۵).
محمد بن أحمد بن یحیی عن أحمد بن محمد عن داوود الصرمی قال: حدثنی بشیر بن یسار قال:.... (الاستبصار، ج۱، ص۳۸۴).
و نقل الجامع روایة داوود الصرمی عنه فی صلاة فنک الاستبصار و فی باب خزه إلا أن خبریه بلفظ بشیر بن بشار مجردا؛ مع أن الظاهر کونه أرفع طبقة؛ فراوی راویة أحمد الأشعری الذی من أصحاب الرضا(ع) و هذا من أصحاب الهادی(ع). (قاموس الرجال، ج۲، ص۳۲۳).
داوود الصرمی. له مسائل، أخبرنا بها عدة من أصحابنا، عن أبی المفضل، عن ابن بطة، عن أحمد بن أبی عبدالله، عنه. (طوسی، الفهرست، ص۱۲۵، ش۲۷۸).
ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۱۳، ش۱۱۱۹. (بشر بن بشار واقع در سند روایت). - ↑ ر.ک: رجال الطوسی، ص۳۸۴، ش۵۶۵۶.
- ↑ حاله مجهول. (تنقیح المقال، ج۱۲، ص۲۴۴، ضمن ش۳۰۲۴).
- ↑ تنقیح المقال، ج۱۲، ص۲۴۴، ضمن ش۳۰۲۴.
- ↑ علل الشرائع، ص۳۷۲، ح۱؛ الاستبصار، ج۱، ص۳۸۴، ح۱۴۵۷.
- ↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری، ج۴، ص۵۲۰-۵۲۶.