جعفر بن هارون زیات

مقدمه

جعفر بن هارون زیات^[۱] کوفی با کنیه ابوعبدالله، از اصحاب امام صادق(ع) است^[۲]. وی که از راویان طبقه پنجم به شمار می‌رود، از آن حضرت روایت کرده است. استادی در اسناد روایات برای وی یافت نشده و روایات موجود از ایشان بی‌واسطه از امام صادق(ع) نقل شده است؛ تنها شاگرد و راوی او که نامش در اسناد روایات آمده، علی بن حسان است^[۳].

درباره شخصیت جعفر بن هارون الزیات، میان علما و رجال‌نویسان اختلاف است: به دلیل عدم ذکر نام وی در منابع رجالی، از راویان مهمل شمرده شده است؛ در مقابل، بزرگانی چون شیخ طوسی، علامه حلی و ابن داوود بر اساس استظهار اتحاد وی با جعفر بن هارون الکوفی، بر وثاقت وی تأکید کرده‌اند^[۴]. همچنین ابن حجر به ذکر نام او توسط شیخ طوسی در رجال شیعه اشاره کرده است^[۵]. طبق روایتی که علی بن حسان نقل می‌کند، گویا جعفر بن هارون در زمان امام صادق(ع) مشغول طواف کعبه بود و در دل درباره جایگاه و امامت آن حضرت تفکر می‌کرد که حضرت نزد وی آمده و آیه‌ای را برای او تلاوت فرمودند^[۶]. بر اساس متن این حدیث، گمانه‌زنی‌هایی درباره مذهب وی و میزان معرفت او به امام(ع) مطرح شده است^[۷].^[۸]

منابع

جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۵

پانویس

↑ ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۷۶، ش۲۰۸۴؛ خلاصة الأقوال (رجال العلامة الحلی)، ص۳۰، ش۲؛ الرجال (ابن داود)، ص۹۰، ش۳۳۵؛ منهج المقال، ج۳، ص۲۴۹، ش۱۱۱۷؛ نقد الرجال، ج۱، ص۳۶۵، ش۱۰۳۲؛ مجمع الرجال، ج۲، ص۴۷؛ جامع الرواه، ج۱، ص۱۶۳، ش۱۳۰۴؛ الوجیزة فی الرجال، ص۴۷، ش۳۹۱؛ منتهی المقال ج۲، ص۲۸۵، ش۶۰۷؛ شعب المقال، ص۶۱، ش۱۴۷؛ أعیان الشیعه، ج۴، ص۱۹۱؛ تنقیح المقال، ج۱۶، ص۱۱۹، (ش ۴۱۳۴) و ص۱۲۰، (ش ۴۱۳۶)؛ معجم رجال الحدیث، ج۵، ص۱۰۶، (ش ۲۳۳۶ و ۲۳۳۷)؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۲، ص۲۳۰، (ش ۲۸۹۱ و ۲۸۹۲)؛ قاموس الرجال، ج۲، ص۶۹۹، (ش۱۵۵۶ و ۱۵۵۷).
↑ ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۷۶، ش۲۰۸۴؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۳۰، ش۲؛ رجال الطوسی، ص۱۷۶، ش۲۰۸۴.
↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۵۴۲.
↑ رجال الطوسی، ص۱۷۶، ش۲۰۸۴: جعفر بن هارون الکوفی، یکنی أبا عبدالله، ثقة؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۳۰، ش۲؛ ابن داود، الرجال، ص۹۰، ش۳۳۵.
↑ لسان المیزان، ج۲، ص۱۳۲، ش۵۶۳.
↑ تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۵۴۲ به نقل از کتاب بصائر الدرجات، ج۱، ص۲۴۰ - ۲۴۱، ح۲۱؛ دلائل الإمامه، ص۲۹۱، ح۲۴۴؛ مدینة المعاجز، ج۵، ص۳۴۶ - ۳۴۷، (ح۱۶۸۹) و ص۴۵۳، (ح۱۷۸۷) به نقل از دلائل الامامه.
↑ سید محسن امین: و یظهر أن قوله: هذا هو الذی یتبع کان علی وجه الإنکار فلذلک أجابه(ع) بقراءة الآیة أی لا تکن کالذین قالوا هذا القول والله أعلم. (أعیان الشیعه، ج۴، ص۱۹۱)
↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۵، ص۵۸۷-۵۹۰.

[1] ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۷۶، ش۲۰۸۴؛ خلاصة الأقوال (رجال العلامة الحلی)، ص۳۰، ش۲؛ الرجال (ابن داود)، ص۹۰، ش۳۳۵؛ منهج المقال، ج۳، ص۲۴۹، ش۱۱۱۷؛ نقد الرجال، ج۱، ص۳۶۵، ش۱۰۳۲؛ مجمع الرجال، ج۲، ص۴۷؛ جامع الرواه، ج۱، ص۱۶۳، ش۱۳۰۴؛ الوجیزة فی الرجال، ص۴۷، ش۳۹۱؛ منتهی المقال ج۲، ص۲۸۵، ش۶۰۷؛ شعب المقال، ص۶۱، ش۱۴۷؛ أعیان الشیعه، ج۴، ص۱۹۱؛ تنقیح المقال، ج۱۶، ص۱۱۹، (ش ۴۱۳۴) و ص۱۲۰، (ش ۴۱۳۶)؛ معجم رجال الحدیث، ج۵، ص۱۰۶، (ش ۲۳۳۶ و ۲۳۳۷)؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۲، ص۲۳۰، (ش ۲۸۹۱ و ۲۸۹۲)؛ قاموس الرجال، ج۲، ص۶۹۹، (ش۱۵۵۶ و ۱۵۵۷).

[2] ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۷۶، ش۲۰۸۴؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۳۰، ش۲؛ رجال الطوسی، ص۱۷۶، ش۲۰۸۴.

[3] تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۵۴۲.

[4] رجال الطوسی، ص۱۷۶، ش۲۰۸۴: جعفر بن هارون الکوفی، یکنی أبا عبدالله، ثقة؛ خلاصة الأقوال، رجال العلامة الحلی، ص۳۰، ش۲؛ ابن داود، الرجال، ص۹۰، ش۳۳۵.

[5] لسان المیزان، ج۲، ص۱۳۲، ش۵۶۳.

[6] تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۵۴۲ به نقل از کتاب بصائر الدرجات، ج۱، ص۲۴۰ - ۲۴۱، ح۲۱؛ دلائل الإمامه، ص۲۹۱، ح۲۴۴؛ مدینة المعاجز، ج۵، ص۳۴۶ - ۳۴۷، (ح۱۶۸۹) و ص۴۵۳، (ح۱۷۸۷) به نقل از دلائل الامامه.

[7] سید محسن امین: و یظهر أن قوله: هذا هو الذی یتبع کان علی وجه الإنکار فلذلک أجابه(ع) بقراءة الآیة أی لا تکن کالذین قالوا هذا القول والله أعلم. (أعیان الشیعه، ج۴، ص۱۹۱)

[8] ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۵، ص۵۸۷-۵۹۰.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]