حارث بن حصیره ازدی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث اصحاب امام علی است. حارث بن حصیره ازدی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: حارث بن حصیره ازدی در تراجم و رجال - پرسش مرتبط ندارد| حارث بن حصیره ازدی | |
|---|---|
 تصویر قدیمی از مسجد کوفه | |
| نام کامل | ابوالنعمان حارث بن حصیرة ازدی اسدی کوفی |
| جنسیت | مرد |
| از قبیله | ازد |
| پدر | حصیره ازدی |
| مشخصات حدیثی | |
| راوی از | |
آشنایی اجمالی
ابوالنعمان حارث بن حصیرة ازدی اسدی کوفی، از محدثان و مورخان بزرگ و از زعما و بزرگان شیعه به شمار میآمد[۱]. نام او در رجال برقی و رجال شیخ طوسی آمده[۲] و ایشان را در زمره اصحاب امام باقر(ع) و امام صادق(ع) ذکر کردهاند[۳]؛ شیخ طوسی همچنین او را از راویان امام علی(ع) دانسته است[۴]. با این حال، علامه شوشتری تصریح کرده است که حارث بن حصیرة دوران امام علی(ع) را درک نکرده و تنها با واسطه اصحاب آن حضرت از ایشان روایت نقل کرده است[۵]. حارث بن حصیرة از محدثانی همچون أصبغ بن نباته، حبة بن جوین العرنی و عمران بن حصین حدیث آموخته و روایت کرده است[۶]. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان سفیان بن ابراهیم الجریری، صباح المزنی، حکم بن عبدالملک و أبو مخنف لوط بن یحیی میباشند[۷].
درباره شخصیت حارث بن حصیرة، میان علما و رجالنویسان اختلاف است: برقی و شیخ طوسی درباره توثیق و تضعیف وی نظری ندادهاند، اما در میان متأخران، برخی چون محدث نوری وی را محدثی ضعیف و غیرموثق دانسته و به استناد روایتی مدعی شدهاند که جایگاه مطلوبی نداشته است[۸] و مامقانی نیز مدحی برای او نیافته است[۹]. در مقابل، بزرگانی چون عجلی، هیثمی، ابن حبان[۱۰]، نسائی و یحیی بن معین بر وثاقت وی تأکید کردهاند[۱۱]. شماری از رجالیان اهل سنت به دلیل نقل فضائل اهل بیت، وی را به غلو متهم کردهاند؛ چنانکه ابو حاتم رازی او را «من الشیعة العنق»[۱۲] و دارقطنی او را «شیخ للشیعة یغلو فی التشیع» توصیف کرده و ابن عدی و عقیلی به احادیث او خرده گرفتهاند[۱۳].[۱۴]
جستارهای وابسته
- ازد (قبیله)
- حصیره ازدی (پدر)
منابع
پانویس
- ↑ ر.ک: وقعة صفین، ص۳، ۹۲، ۱۰۰، ۱۰۲، ۱۲۱، ۲۲۷، ۲۶۲، ۲۶۳، ۳۰۲، ۳۲۰ و ۴۵۴؛ تاریخ الطبری، ج۴، ص۱۹، ۶۲، ۲۰۰، ۳۱۴، ۳۱۷، ۴۳۱، ۴۵۷ و ۵۵۵؛ مقتل الحسین(ع) (ابو مخنف الأزدی)، ص۱۰۲، ۱۰۷ و ۲۵۶.
- ↑ رجال البرقی، ص۴۰؛ رجال الطوسی، ص۶۲، (ش ۵۳۷) و ۱۹۱، (ش ۲۳۶۷).
- ↑ رجال الطوسی، ص۱۳۳، ش۱۳۷۴: الحارث بن حصیرة الأزدی تابعی، أبو النعمان، کوفی (أصحاب أبی جعفر محمد بن علی بن الحسین(ع))؛
رجال الطوسی، ص۱۹۱، ش۲۳۶۷: الحارث بن حصیرة، أبو النعمان الأزدی، کوفی تابعی (أصحاب أبی عبدالله جعفر بن محمد الصادق(ع)).
رجال البرقی، ص۴۰: الحارث بن حصیرة الأسدی کوفی روی عنه علی بن الحکم و سعدان بن مسلم. - ↑ رجال الطوسی، ص۶۲، ش۵۳۷: الحارث بن حصیرة (أسماء من روی عن أمیرالمؤمنین(ع)).
- ↑ قاموس الرجال، ج۳، ص۲۶، ش۱۶۶۰: الظاهر أن الشیخ عده فی أصحاب علی(ع) لروایة الکافی (ج ۵، ص۳۱۳، ح۴۸) عن الحرث بن الحصیرة الأزدی، قال: وجد رجل رکازا علی عهد أمیرالمؤمنین(ع) فابتاعه أبی منه... إلا أنه أعم. و الصواب أنه لقی أصحابه(ع) و روی عنهم عنه(ع)... و أما کونه من أصحاب الصادق(ع) فلم نقف له علی شاهد.
- ↑ ر.ک: شرح الأخبار، ج۱، ص۴۵۸، ح۱۷۳؛ الإختصاص، ص۲۸۳؛ شواهد التنزیل، ج۱، ص۵۵۶، ح۵۹۱؛ بصائر الدرجات، ج۱، ص۱۴۱، ح۶؛ الأمالی (طوسی)، ص۷۷، ح۱۱۲؛ وقعة الطف، ص۵۷، ح۲۱؛ وقعة صفین، ص۳، ص۳۲۰؛ المحاسن، ج۱، ص۱۶۳، (ح ۱۱۵) و ۲۶۲، (ح ۳۲۲)؛ الغارات، ج۲، ص۶۲۵؛ المسترشد، ص۶۰۱، ح۲۷۲؛ شرح الأخبار، ج۲، ص۵۸۱، ح۷۵۱؛ الأمالی (صدوق)، ص۴۷۴، ح۸؛ التوحید (صدوق)، ص۳۷۸، ح۲۴؛ الغیبه (طوسی)، ص۱۸۰؛ الأمالی (طوسی)، ص۲۰۹، ح۳۶۰.
- ↑ ر.ک: الکافی، ج۴، ص۵۴۵، ح۲۸؛ الإختصاص، ص۲۸۳؛ عمدة عیون صحاح الأخبار، ص۲۱۳، ح۳۳۱؛ الأمالی (طوسی)، ص۷۷، ح۱۱۲؛ وقعة صفین، ص۳؛ المحاسن، ج۱، ص۱۶۳، ح۱۱۵؛ المسترشد، ص۶۰۱، ح۲۷۲؛ الأمالی (صدوق)، ص۴۷۴، ح۸؛ التوحید، ص۳۷۷، ح۲۴؛ الخصال، ج۲، ص۴۵۷، ح۲؛ الإختصاص، ص۳۰۴؛ الأمالی (مفید)، ص۱۲۷،(ح ۵) و ۱۴۶، (ح ۶)؛ الغیبه (طوسی)، ص۱۸۰؛ الأمالی (طوسی)، ص۲۵۹، ح۴۶۹.
- ↑ الکافی، ج۲، ص۳۳۸، ح۱؛ مستدرک الوسائل، الخاتمة ج۷، ص۲۳۳-۲۳۴، ش۴۵۷.
- ↑ تنقیح المقال، ج۱۷، ص۱۱۸.
- ↑ معرفة الثقات، ج۱، ص۲۷۷، ش۲۴۲؛ مجمع الزوائد، ج۸، ص۳؛ الثقات، ج۶، ص۱۷۳.
- ↑ ر.ک: تهذیب الکمال، ج۵، ص۲۲۴-۲۲۶، ش۱۰۱۵.
- ↑ العنق بضمتین إما بالنون بمعنی الرؤساء الکبار، أو بالتاء المثناة من فوق جمع العتیق بمعنی القدیم. (رجال الکشی (إختیار معرفة الرجال) (مع تعلیقات میرداماد الأسترآبادی)، ج۱، پانوشت ص۷۰).
- ↑ عبارتهای شیعی محترق؛ رافضی محتر؛ شاعی محترق؛ محترق فی الرفض و محترق فیما کان فیه من التشیع از تعبیراتیاند که رجالیان سنی درباره شیعیان امیرمؤمنان(ع) به کار میبرند.
- ↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۶، ص۴۹-۶۸.