حمید بن ثور بن حزن هلالی

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
(تغییرمسیر از حمید بن ثور)

آشنایی اجمالی

وی از تیره بنی هلال بن عامر بن صعصه، از قبایل مضر است[۱]. حمید شاعری فصیح و از مشاهیر صحابه است. کنیه‌اش را ابوالمثنی و به قولی ابوالأخضر یا ابوخالد گفته‌اند[۲]. او در جنگ حنین (سال هشتم) همراه لشکر مشرکان بود[۳]. ابن منده گوید: حمید بن ثور (بعد از حنین) اسلام آورد، سپس نزد رسول خدا(ص) شرفیاب شد و قصیده ای سرود که مطلع آن چنین است:

أَصْبَحَ قَلْبِي مِنْ سُلَيمي مقصداان خطأ منها و ان تعمدا

یعنی: قلبم از تیر سلیمی شکسته شد، حال به خطا یا به عمد[۴] و آخر آن نیز درباره شرفیابی خود به محضر رسول خدا(ص) و تلاوت آیات الهی از سوی آن حضرت است[۵]. تنها مستند صحابی بودن وی قصیده یاد شده است که یعلی بن اشدق آن را روایت کرده و ابن حجر[۶]، یعلی بن اشدق را ضعیف و متروک دانسته است. عمر در خلافت خود در حالی که دستور داده بود هیچ شاعری در عشق به زن شعر نگوید، حمید با کنایه از عشق به زن شعر می‌‌گفت[۷]. زمان درگذشت او به روشنی مشخص نشده است، تعبیر صحابه‌نگاران درباره درگذشت او این است که او تا زمان خلافت عثمان زنده بوده است[۸] در حالی که نقل شده او پس از کشته شدن عثمان، در مذمت مردم مدینه و انتقام از آنان به دلیل کشته شدن عثمان و شایستگی بنی‌امیه برای خلافت اشعاری سرود[۹] و بعد از عثمان نیز نزد خلفای بنی‌امیه رفت و آمد داشت[۱۰].[۱۱]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۲۷۳.
  2. ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۷۷.
  3. ذهبی، تجرید اسماء صحابه، ج۱، ص۱۴۰.
  4. طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۴۷؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۹۰۴؛ هیثمی، مجمع الزوائد، ج۸، ص۱۲۵.
  5. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۲۹.
  6. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۰۹.
  7. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۲۹؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۷۷.
  8. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۰۹.
  9. ابن عساکر، تاریخ میدنه دمشق، ج۱۵، ص۲۷۱؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۱۹، ص۴۵۹.
  10. ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۵، ص۲۷۲.
  11. محمدی، رمضان، مقاله «حميد بن ثور بن حزن هلالی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۳۰-۱۳۱.