حمید بن ثور بن حزن هلالی
آشنایی اجمالی
وی از تیره بنی هلال بن عامر بن صعصه، از قبایل مضر است[۱]. حمید شاعری فصیح و از مشاهیر صحابه است. کنیهاش را ابوالمثنی و به قولی ابوالأخضر یا ابوخالد گفتهاند[۲]. او در جنگ حنین (سال هشتم) همراه لشکر مشرکان بود[۳]. ابن منده گوید: حمید بن ثور (بعد از حنین) اسلام آورد، سپس نزد رسول خدا(ص) شرفیاب شد و قصیده ای سرود که مطلع آن چنین است:
| أَصْبَحَ قَلْبِي مِنْ سُلَيمي مقصدا | ان خطأ منها و ان تعمدا |
یعنی: قلبم از تیر سلیمی شکسته شد، حال به خطا یا به عمد[۴] و آخر آن نیز درباره شرفیابی خود به محضر رسول خدا(ص) و تلاوت آیات الهی از سوی آن حضرت است[۵]. تنها مستند صحابی بودن وی قصیده یاد شده است که یعلی بن اشدق آن را روایت کرده و ابن حجر[۶]، یعلی بن اشدق را ضعیف و متروک دانسته است. عمر در خلافت خود در حالی که دستور داده بود هیچ شاعری در عشق به زن شعر نگوید، حمید با کنایه از عشق به زن شعر میگفت[۷]. زمان درگذشت او به روشنی مشخص نشده است، تعبیر صحابهنگاران درباره درگذشت او این است که او تا زمان خلافت عثمان زنده بوده است[۸] در حالی که نقل شده او پس از کشته شدن عثمان، در مذمت مردم مدینه و انتقام از آنان به دلیل کشته شدن عثمان و شایستگی بنیامیه برای خلافت اشعاری سرود[۹] و بعد از عثمان نیز نزد خلفای بنیامیه رفت و آمد داشت[۱۰].[۱۱]
جستارهای وابسته
- بنی عامر بن صعصعه (قبیله)
منابع
پانویس
- ↑ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۲۷۳.
- ↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۷۷.
- ↑ ذهبی، تجرید اسماء صحابه، ج۱، ص۱۴۰.
- ↑ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۴۷؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۹۰۴؛ هیثمی، مجمع الزوائد، ج۸، ص۱۲۵.
- ↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۲۹.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۰۹.
- ↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۲۹؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۷۷.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۰۹.
- ↑ ابن عساکر، تاریخ میدنه دمشق، ج۱۵، ص۲۷۱؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۱۹، ص۴۵۹.
- ↑ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۵، ص۲۷۲.
- ↑ محمدی، رمضان، مقاله «حميد بن ثور بن حزن هلالی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۳۰-۱۳۱.