حوشب غیر منسوب

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

آشنایی اجمالی

وی به حوشب صحابی پیامبر(ص) نیز معروف است[۱]. مدرک صحابی بودنش روایتی است که از طریق حسان کریب در باب فضلیتِ کسی که فرزندش فوت شود از او نقل شده است[۲].

بر خلاف ابن منده و به تبعیت از او، ابونعیم[۳] که وی را مصری و غیر از حوشب بن طخیه حمیری (ذوظلیم) شامی دانسته‌اند، ابن عبدالبر[۴] وی را همان حوشب بن طخیه حمیری پنداشته و ابن اثیر[۵] هم ضمن تأیید قول ابن عبدالبر می‌‌گوید: بدون تردید ابن منده و ابونعیم چون منشأ حدیث را از مصری‌ها شنیده‌اند[۶] گمان کرده‌اند حوشب مورد بحث مصری است و حوشب بن طخیه، شامی است و اینان دو نفر هستند، در حالی که هر دو یکی هستند. چنان که ذهبی[۷] نیز یکی بودن آنان را محتمل می‌داند. اما ابن حجر[۸] با ذکر شرح حال عنوان مورد بحث، در بخش اول الاصابه (صحابه) و آوردن ترجمه حوشب ذوظلیم در بخش مخضرمین[۹]، به دو نفر بودنشان اذعان کرده است. به نظر می‌‌رسد دیدگاه ابن حجر به واقع نزدیک‌تر باشد؛ زیرا درباره صحابی بودن ذوظلیم اختلاف است و گفته شده وی به حضور رسول خدا(ص) نرسیده است[۱۰]، هر چند مخدوش بودن سند روایت پیش گفته به واسطه وجود ابن‌لهیعه[۱۱]تردید در صحابی دانستن حوشب را از میان نمی‌برد.[۱۲]

منابع

پانویس

  1. ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۲۸۰؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۸۷۹.
  2. احمد بن جنبل، مسند، ج۳، ص۴۶۷؛ هیثمی، مجمع الزوائد، ج۳، ص۹.
  3. ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۸۷۹.
  4. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۵۸.
  5. ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۹۳.
  6. حسان بن کریب مصری است، ر.ک: مزی، تهذیب الکمال، ج۶، ص۴۰.
  7. ذهبی، تجرید اسما الصحابه، ج۱، ص۱۴۴.
  8. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۲.
  9. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۵۸.
  10. ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۹۳؛ مغلطای، الانه الی معرفه مختلف فیهم من الصحابه، ج۱، ص۱۸۵.
  11. عقیلی، الضعفاء الکبیر، ج۲، ص۲۹۳؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۲.
  12. بانشی، رحمت‌الله، مقاله «حوشب غير منسوب»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۵۵.