حکم بن کیسان مخزومی

آشنایی اجمالی

وی از موالی هشام بن مغیره پدر ابو جهل از تیره بنو مخزوم قریش است. در سال اول هجرت اسلام آورد^[۱]. در سبب اسلام آوردنش گفته‌اند: روزی وی به همراه کاروان تجاری قریش از مکه خارج شد. در بین راه با سریه اعزامی پیامبر(ص) به فرماندهی عبدالله بن جحش مواجه شد و میان آنها جنگ رخ داد^[۲]. در این میان حکم بن کیسان اسیر شد و در حالی که عبدالله بن جحش قصد کشتن او را داشت با وساطت مقداد وی را نزد پیامبر(ص) آوردند^[۳]. حضرت او را به اسلام دعوت کرد اما وی مقداری درنگ کرد. در این هنگام عمر گفت: او تا قیامت هم اسلام نمی‌آورد، بگذار گردنش را بزنم و او را به جهنم بفرستم. رسول خدا(ص) نپذیرفت و حکم بن کیسان اسلام آورد^[۴]. حکم از نخستین کسانی است که به دست مسلمانان اسیر شد^[۵]. وی در سریه بشر معونه (صفر سال ۴) شهید شد^[۶].^[۷]

↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۱۱.
↑ این جنگ به سریه نخله معروف است که در سال دوم رخ داد. ر.ک: واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۳.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۷؛ ابن اثیر، اسد الغابة، ج۲، ص۵۴؛ ابن حجر، الإصابة، ج۲، ص۹۵ به نقل از ابن اسحاق.
↑ واقدی، المغازی، ج۱، ص۱۵؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۰۳.
↑ ابن هشام، السیرة النبویة، ج۲، ص۲۵۶.
↑ ابن هشام، السیرة النبویة، ج۲، ص۲۵۵؛ ابن شَبَّه النمیری، تاریخ المدینة المنوّرة، ج۲، ص۴۷۷؛ طبری، تاریخ، ج۲، ص۴۱۳.
↑ ابوالقاسمی، عظیم، مقاله «حکم بن کیسان مخزومی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۰۴-۱۰۵.