حکیم بن معاویه نمیری

آشنایی اجمالی

از تیره نمیر بن عامر بن صعصعه^[۱] و از قیس بن عیلان، از قبایل عدنانی است^[۲]. برخی در صحابی بودن وی تردید^[۳] و برخی به تابعی بودن وی تصریح کرده اند^[۴]. اما عده ای وی را صحابی دانسته اند^[۵]. ابن عبدالبر^[۶] گوید: هر کسی که درباره صحابه کتاب نوشته، حکیم بن معاویه را در شمار صحابه آورده است. مستند صحابی بودن وی حدیثی است که حکیم بن معاویه از رسول خدا(ص) درباره خوش یمن بودن خانه، همسر و اسب نقل کرده است؛ این حدیث سندهای مختلفی دارد^[۷] که به صورت‌های گوناگون از سوی ترمذی^[۸] ابن ماجه^[۹] و ابن ابی عاصم^[۱۰] نقل شده است. از این رو ابن حجر^[۱۱] گوید: در سند این روایت اشکال است و عظیم آبادی^[۱۲] نیز می‌گوید: افزون بر وجود ضعف در اسناد آن، مخالف با روایات صحیح است. با توجه به تصریح شماری از صحابه‌نگاران به صحابی بودن حکیم بن معاویه و از سوی دیگر، تردید در سند روایت او، سبب شده تا برخی تصور کنند دو نفر صحابه به نام حکیم بن معاویه وجود دارند، از این رو، ابن حجر، هم در بخش نخست الاصابه (صحابه)^[۱۳]، و هم در بخش چهارم (توهمات)، ^[۱۴] از حکیم بن معاویه نام برده است.

همچنین روایت می‌کنند که حکیم نزد رسول خدا(ص) آمد و عرض کرد: ای رسول خدا! خداوند برای چه شما را به پیامبری مبعوث کرد؟ آن حضرت فرمود: برای اینکه خدا را چنان عبادت کنی که گویا او را می‌‌بینی و به او شرک نورزی، نماز به پا داری و زکات بپردازی سپس فرمود: ای حکیم بن معاویه، همه چیز مسلمان (عرض و آبرو و مال و خون و...) بر مسلمان دیگر حرام است و اینها از دین توست و هر کجا باشی تو را کفایت می‌‌کند^[۱۵].^[۱۶]

جستارهای وابسته

بنی عامر بن صعصعه (قبیله)

منابع

محمدی، رمضان، مقاله «حکیم بن معاویه نمیری»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ج۱، ص۲۹۰؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۱۹.
↑ کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۱۹۵.
↑ ابن حجر، تهذیب، ج۲، ص۳۸۸.
↑ مبارکفوری، تحفة الاحوذی، ج۸، ص۹۳
↑ ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۲۰۷؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۷۱؛ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۱۱.
↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۱۹.
↑ ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۰۵.
↑ ترمذی، سنن، ج۴، ص۲۰۹.
↑ ابن ماجه، سنن، ج۱، ص۶۴۲.
↑ ابن ابی عاصم، الآحاد والمثانی، ج۳، ص۱۶۱.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۹۹.
↑ عظیم آبادی، عون المعبود، ج۱۰، ص۲۹۸.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۹۹.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۸۲.
↑ ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۰۵؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۶۱.
↑ محمدی، رمضان، مقاله «حکیم بن معاویه نمیری»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۱۲.

[1] ابن حزم، جمهره انساب العرب، ج۱، ص۲۹۰؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۱۹.

[2] کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۱۹۵.

[3] ابن حجر، تهذیب، ج۲، ص۳۸۸.

[4] مبارکفوری، تحفة الاحوذی، ج۸، ص۹۳

[5] ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۲۰۷؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۷۱؛ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۱۱.

[6] ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۱۹.

[7] ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۰۵.

[8] ترمذی، سنن، ج۴، ص۲۰۹.

[9] ابن ماجه، سنن، ج۱، ص۶۴۲.

[10] ابن ابی عاصم، الآحاد والمثانی، ج۳، ص۱۶۱.

[11] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۹۹.

[12] عظیم آبادی، عون المعبود، ج۱۰، ص۲۹۸.

[13] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۹۹.

[14] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۸۲.

[15] ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۷۰۵؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۶۱.

[16] محمدی، رمضان، مقاله «حکیم بن معاویه نمیری»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۱۲.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]