آشنایی اجمالی

ابن ابی‌خیثمه وی را از صحابه دانسته است[۱] اما برخی دیگر از صحابه‌نگاران در طریق و متن تنها روایتی که می‌تواند بر صحابی بودن وی دلالت داشته باشد اشکال کرده و صحابی دانستن او را خطا دانسته‌اند[۲]. روایتی که بر اساس آن وی صحابی دانسته شده چنین است: حکیم نزد رسول خدا(ص) آمد و عرض کرد: یا رسول الله! خداوند برای چه شما را به پیامبری مبعوث کرد؟ آن حضرت فرمود برای اینکه خدا را چنان عبادت کنی که گویا او را می‌‌بینی و به او شرک نورزی نماز به پا داری و... ابن عبدالبر[۳] گوید: افزون بر سند متن روایت نیز اشکال دارد. ضعف سند این روایت از این جهت است که روایت از طریق بهز بن حکیم از معاویة بن حیده نقل شده در حالی که در طریق ابن ابی‌خیثمه روایت از طریق معاویه به حکیم نسبت داده شده است. متن روایت نیز غیر از آن چیزی است که در طریق ابن ابی‌خیثمه آمده است. صحیح روایت چنین است که معاویة بن حیده نزد رسول خدا(ص) مشرف شد و از حقیقت دین اسلام پرسید و آن حضرت پاسخ داد[۴]. مؤید سخن ابن عبدالبر اینکه همه کسانی که روایت یاد شده را ذکر کرده‌اند آن را به معاویة بن حیده نسبت داده اند[۵].[۶]

منابع

پانویس

  1. ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۶۲؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۹۹.
  2. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۱۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۹۹.
  3. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۱۹.
  4. برای مشاهده متن روایت بنگرید: مدخل معاویة بن حیده.
  5. بنگرید: احمد بن حنبل، مسند، ج۵، ص۴؛ نسائی، سنن، ج۵، ص۸۲؛ عبد الرزاق صنعانی، المصنف، ج۱۱، ص۱۳۰؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۱۹، ص۴۰۷؛ سیوطی، الدر المنثور، ج۲، ص۱۳.
  6. محمدی، رمضان، مقاله «حکیم پدر معاویه»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۱۳.