آشنایی اجمالی

با توجه به نسبتش باید وی را منسوب به «بنی لیث بن کنانه»، یا «بنی لیث بن بکر بن عبدمناة» دانست[۱]. نام وی را «حی» نیز گفته‌اند[۲] که احتمال تصحیف وجود دارد. بیشتر منابع[۳] وی را صحابی دانسته‌اند که در مصر ساکن شد[۴]. با این حال ابن ابی‌حاتم[۵]، تصریح کرده که صحابی بودن وی ثابت نشده است. قضاعی[۶] نیز در کتاب خطط، با تردید به صحابی بودن وی اشاره کرده است[۷]. برخی گفته‌اند وی در فتح مصر (سال۱۸) شرکت کرد[۸]. نیز گفته‌اند او در شام سکونت گزید که زمان آن دانسته نیست[۹]. مستند صحابی دانسته شدن وی خبری است که از طریق ابن‌لهیعه از ابن‌هبیره[۱۰] از ابوتمیم[۱۱] جیشانی نقل شده که «حیی بن حرام» هنگامی که خورشید مایل می‌شد نماز ظهر را می‌گزارد سپس استراحت می‌کرد و اگر ظهر در مسجد بود، با نمازگزاران نماز می‌گزارد[۱۲] اما به نظر عده ای این خبر درست نیست[۱۳] و با تردید مواجه است[۱۴]. اگر چنین باشد صحابی بودن وی اثبات نمی‌شود.[۱۵]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ر.ک: سمعانی، انساب، ج۵، ص۱۵۱.
  2. ابن ماکولا، الاکمال، ج۲، ص۹۶.
  3. برای نمونه بنگرید: ابن حبان، کتاب الشقات، ج۳، ص۹۳؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۸۹۳؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۵۶.
  4. ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۴۵؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۹.
  5. ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۲۷۱.
  6. محمد بن سلامه، م۴۵۴.
  7. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۹؛ سیوطی، حسن المحاضره، ج۱، ص۱۵۳.
  8. ابن ماکولا، الاکمال، ج۲، ص۹۶.
  9. ابن‌ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۲۷۱؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۱۰۴.
  10. یا بوهریره، ر.ک: ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۸۹۳.
  11. یا ابوتمیمه، ر.ک: ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۸۹۳.
  12. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۵۶؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۱۰۴؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۹؛ یا با زوال ظهر در منزل نماز می‌گذارد و پس از آن در مسجد نماز می‌خواند، ر.ک: ابن عبدالحکم، فتوح مصر و اخبارها، ص۵۴۱.
  13. بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۷۴.
  14. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۹.
  15. خانجانی، قاسم، مقاله «حيى بن حرام ليثی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۷۰.