خارجة بن صلت برجمی

آشنایی اجمالی

از نسب و قبیله او آگاهی در دست نیست؛ اما چون «بُرجُمی» را منسوب به «براجم»، قبیله‌ای از تمیم بن مر[۱] یا منسوب به بنی‌حنظله از تمیم بن مر از مضر دانسته‌اند[۲] وی را نیز باید از این قبیله دانست چنان که نسبت او را تمیمی نیز آورده‌اند[۳]. وی را در شمار اهل کوفه آورده‌اند[۴]. در صحابی بودن وی اختلاف است. به گفته ابونعیم[۵]، بعضی از متأخران[۶] گمان کرده‌اند وی رسول خدا(ص) را درک کرده؛ اما آن حضرت را ندیده است. ابن اثیر[۷]، نیز به خبر یادشده از قول ابن منده تصریح کرده است. ابن حجر[۸]، در بخش سوم (مخضرمین) از وی یاد می‌کند و می‌گوید: او زمان رسول خدا(ص) را درک کرد. با این حال ابن حبان[۹]، وی را در شمار تابعین آورده است. به نظر می‌رسد مستند صحابی دانستن وی خبری است که بر اساس آن خارجه می‌گوید: عمویش (که نامش را مختلف آورده‌اند) رسول خدا(ص) را درک کرد و اسلام آورد، سپس بازگشت و به یک اعرابی برخورد کرد که دیوانه بود و او را با زنجیر بسته بودند. برخی گفتند: نزد تو چیزی هست که وی را با آن مداوا کنی، آیا دوست شما (منظور رسول خدا(ص) است) چیز نیکی آورده است؟ گفتم: آری! و به او گفتم در هر روز دومرتبه ام‌الکتاب (سورة فاتحه) را بخواند. سپس او بهبود یافت و صد گوسفند به من عطا کرد، اما من آنها را نگرفتم تا آنکه نزد رسول خدا(ص) آمدم و ماجرا را برای ایشان باز گفتم و آن حضرت پرسید: آیا جز این چیزی نگفتی؟ گفتم، نه! فرمود: با نام خدا آن هدیه را بگیر، کسانی با تعویذ باطل ارتزاق می‌کنند و تو با تعویذ حق ارتزاق کرده‌ای[۱۰]. برخی این خبر را به کثیر بن صلت نسبت داده‌اند[۱۱]، اما به ظاهر درست نیست؛ زیرا او صحابی دیگری است که در شرح حال او این خبر نیامده است[۱۲].[۱۳]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. سمعانی، الأنساب، ج۱، ص۳۰۸.
  2. ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۲۲۲.
  3. ابن حبان، صحیح الثقات، ج۱۳، ص۴۷۴.
  4. أبو نعیم، معرفة الصحابة، ج۲، ص۹۷۳؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۵.
  5. أبو نعیم، معرفة الصحابة، ج۲، ص۹۷۳.
  6. که منظور وی ابن منده، م۳۹۵، صاحب کتاب معرفة الصحابه است.
  7. ابن اثیر، أسد الغابة، ج۳، ص۱۱۰.
  8. ابن حجر، الإصابة، ج۲، ص۲۹۶.
  9. ابن حبان، صحیح الثقات، ج۴، ص۲۱۱.
  10. أحمد بن حنبل، المسند، ج۵، ص۲۱۰؛ ابوداود، السنن، ج۲، ص۲۲۷؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۱۷، ص۱۹۰؛ أبو نعیم، معرفة الصحابة، ج۲، ص۹۷۳؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۱۱۰؛ و با اندکی تغییر، ر.ک:ابن أبی شیبة، المصنف، ج۵، ص۴۴۵.
  11. ابوداود طیالسی، مسند، ص۱۹۴.
  12. ر.ک: کثیر بن صلت بن معدی کرب کندی.
  13. خانجانی، قاسم، مقاله «خارجة بن صلت برجمی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۷۶.