خرشة بن حارث مرادی

آشنایی اجمالی

با توجه به اینکه وی را منسوب به زبید گفته و نسبت مرادی داده‌اند^[۱] و این دو تیره در طول یکدیگر نبوده، بلکه در مالک بن اُدد به هم می‌رسند، می‌توان گفت وی به تیره بنی‌زبید یا بنی‌مراد^[۲]، از قبیله مذحج نسب می‌برد^[۳]. در این میان کحاله^[۴]، زبید را نام منطقه‌ای در یمن دانسته که محل زندگی تیره مراد بوده است، در این صورت منظور از نسبت مرادی و زبیدی به خرشه روشن‌تر می‌شود و می‌توان گفت نسبت زبیدی بیانگر مکان زندگی اوست. افزون بر نسبت‌های یادشده، به او مصری^[۵] نیز گفته‌اند^[۶] که به نظر می‌رسد به سبب سکونت وی در مصر یا حضورش در فتح مصر (سال ۱۹) است^[۷]. کنیه‌اش را ابوحارث گفته‌اند، ولی مشهور به کنیه نیست^[۸]. ابن عبدالبر^[۹] و به پیروی از او ابن اثیر^[۱۰] در ترجمه دیگری از خزیمة بن حارث یاد کرده‌اند که از نگاه ابن حجر^[۱۱]، وی همان خرشة بن حارث موضوع مدخل بوده و خزیمه تصحیف شده خرشه است.

به صحابی بودن و حضورش نزد رسول خدا(ص) تصریح شده است^[۱۲] و حدیثی از او نقل کرده‌اند که بر پایه آن رسول خدا(ص) فرمود: هرگاه دانستید کسی را اعدام می‌کنند در مراسم حاضر نشوید، شاید مظلوم کشته شود و خشم خداوند فرود آید و شما را فراگیرد^[۱۳]. یزید بن ابی‌حبیب راوی اوست^[۱۴] و ابوخرشة عبدالله بن حارث بن ربیعه^[۱۵] و نیز زیادة بن ابراهیم که در مغرب امارت داشته^[۱۶] از نسل وی هستند. نکته قابل توجه این است که شباهت نام خرشة بن حارث مورد بحث با خرشة بن حارث (حر) محاربی (شامی) باعث خلط آگاهی‌های این دو در برخی منابع شده است^[۱۷].^[۱۸]

جستارهای وابسته

مذحج (قبیله)

منابع

بانشی، رحمت‌الله، مقاله «خرشة بن حارث مرادی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۹۹۸؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۳۴.
↑ بجابر بن مالک بن أدد.
↑ ر.ک: ابن سلام، کتاب النسب، ص۲۳۴-۳۱۴؛ ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۴۰۷ و ۴۱۱.
↑ کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۰۶۶.
↑ یا به تصحیف بصری، ابن حمزه، الاکمال، ص۱۲۲.
↑ ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۳۸۹؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۲۸.
↑ ابن یونس، تاریخ، ج۱، ص۱۵۱؛ سیوطی، حسن المحاضرة، ج۱، ص۱۵۵.
↑ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۹۹۸؛ ابن حجر، تعجیل المنفعه، ص۱۱۶.
↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۳۲.
↑ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۱۷۴.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۴۳.
↑ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۱۱۳؛ ذهبی، تجرید أسماء الصحابه، ج۱، ص۱۵۷.
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۳۴۷؛ احمد بن حنبل، مسند، ج۴، ص۱۶۷.
↑ ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۳۸۹؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۲۸.
↑ ابن یونس، تاریخ، ج۱، ص۱۵۱؛ أبو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۹۹۸.
↑ ابن ماکولا، الإکمال، ج۴، ص۱۹۵.
↑ ر.ک: ابن عبدالحکم، فتوح مصر و اخبارها، ص۵۴۰؛ ابن حجر، تعجیل المنفعه، ص۱۱۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۳۴.
↑ بانشی، رحمت‌الله، مقاله «خرشة بن حارث مرادی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۳۱-۲۳۲.

[1] ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۹۹۸؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۳۴.

[2] بجابر بن مالک بن أدد.

[3] ر.ک: ابن سلام، کتاب النسب، ص۲۳۴-۳۱۴؛ ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۴۰۷ و ۴۱۱.

[4] کحاله، معجم قبائل العرب، ج۳، ص۱۰۶۶.

[5] یا به تصحیف بصری، ابن حمزه، الاکمال، ص۱۲۲.

[6] ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۳۸۹؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۲۸.

[7] ابن یونس، تاریخ، ج۱، ص۱۵۱؛ سیوطی، حسن المحاضرة، ج۱، ص۱۵۵.

[8] ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۹۹۸؛ ابن حجر، تعجیل المنفعه، ص۱۱۶.

[9] ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۳۲.

[10] ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۱۷۴.

[11] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۴۳.

[12] ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۱۱۳؛ ذهبی، تجرید أسماء الصحابه، ج۱، ص۱۵۷.

[13] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۳۴۷؛ احمد بن حنبل، مسند، ج۴، ص۱۶۷.

[14] ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۳۸۹؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۲۸.

[15] ابن یونس، تاریخ، ج۱، ص۱۵۱؛ أبو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۹۹۸.

[16] ابن ماکولا، الإکمال، ج۴، ص۱۹۵.

[17] ر.ک: ابن عبدالحکم، فتوح مصر و اخبارها، ص۵۴۰؛ ابن حجر، تعجیل المنفعه، ص۱۱۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۳۴.

[18] بانشی، رحمت‌الله، مقاله «خرشة بن حارث مرادی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۳۱-۲۳۲.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]

[۱۸]