خطبه ۱۴۰ نهج البلاغه
مقدمه
امام(ع) در این خطبه، مردم را از غیبت و عیبجویی یکدیگر نهی کرده است و دلایل مختلفی برای آن ذکر میفرماید: نخست اینکه: آنها که از عیب و گناه پاکند باید شکر این نعمت را در پرهیز از غیبت و عیبجویی دیگران قرار دهند. دیگر اینکه: اگر عیبجویان درست در خویش بنگرند، عیوبی همانند آنچه بر دیگران خرده میگیرند در خود مییابند، با این حال چگونه میتوانند دیگران را بر آن عیوب ملامت کنند، در حالی که خود به آن گرفتارند. سوّم اینکه: گاه ممکن است، انسان گناه کوچکی مرتکب شده باشد، و به گمان این که آلوده گناه بزرگی نیست به غیبت و عیبجویی دیگران پردازد، که خود بزرگترین گناه است افزون بر این، شخص عیبجو چه میداند، شاید خداوند گناه کسی را که غیبتش میکند بخشیده باشد، ولی گناه عیبجو بخشوده نشده باشد. کوتاه سخن اینکه: امام(ع) از طرق مختلف، راه را بر غیبت کنندگان و عیبجویان میبندد، تا جامعه اسلامی را از این گناه بزرگ پاک سازد[۱].