خطبه ۱۶۵ نهج البلاغه
(تغییرمسیر از خطبه ۱۶۵)
مقدمه
این خطبه را میتوان به چهار بخش تقسیم کرد:
- در بخش اوّل، امام(ع) به سراغ عجایب کائنات و شگفتیهای آفرینش، به ویژه پرندگان میرود و از این طریق بر وجود خداوند متعال و لزوم ایمان راسخ به او استدلال میکند.
- در بخش دوّم، از میان تمام پرندگان، انگشت روی آفرینش طاووس و شگفتیهای خلقت او میگذارد و به نکات بسیار زیبا و دقیقی در مورد این پرنده عجیب اشاره میفرماید و در عین حال، بعضی از خرافات و توهّمات بیاساس را که در مورد آن در میان مردم وجود دارد، ردّ میکند و در پایان این بخش به این نکته اشاره میکند: جایی که عقلها از وصف مخلوقات او ناتوان است، چگونه میتوان آن خالق بزرگ را وصف کرد؟
- در بخش سوّم از شگفتیهای آفرینش جانداران بسیار کوچک مانند مورچه پرده بر میدارد و عجایب خلقت آنها را به صورت دلیل دیگری بر توحید خداوند متعال بر میشمرد.
- در چهارمین و آخرین بخش، به ذکر قسمتی از اوصاف بهشت میپردازد؛ آن گونه که شنونده را مشتاق آن میسازد؛ به این ترتیب، مبدأ و معاد را به هم پیوند میدهد و مجموعه کاملی را در بحث عقاید بیان میفرماید[۱].
