خفاف بن عمیر بن حارث سلمی

آشنایی اجمالی

وی مکنی به ابوخرشه است و به خفاف بن ندبه (نُدبَه، نَدبَه) مشهور و از قبیله بنی‌سلیم از عرب عدنانی بود^[۱]. ندبه مادر اوست و پدرش عمیر بن حارث بن عمرو بن شرید است^[۲]. ابوعبیده گوید: حارث بن شرید، جد خفاف بر بنی حارث بن کعب یورش برد و ندبه^[۳] که کنیزی سیاه‌پوست بود^[۴] در این یورش اسیر شد. بنی حارث بن کعب، ندبه را به عمیر فرزند حارث بخشیدند و ندبه، خفاف را برای عمیر به دنیا آورد و خفاف به ندبه منسوب شد^[۵]. خفاف نیز مانند پدرش عمیر از شاعران مشهور و از شهسواران عرب است^[۶]. در جنگی که میان معاویة بن عمرو بن شرید برادر خنساء شاعر با بنی‌مره و بنی‌فزاره داشت، معاویه کشته شد و خفاف که در آن نبرد حضور داشت، مالک بن حمار، رئیس قبیله خاندان بنی شمخ بن فزاره را به خونخواهی معاویه کشت^[۷].

نخستین حضور خفاف پس از مسلمان شدن، در فتح مکه گزارش شده است؛ بنابراین، به ظاهر خفاف باید اندکی قبل از فتح مکه مسلمان شده باشد. در فتح مکه برای بنی‌سلیم سه پرچم بود که یکی از آنها در دست خفاف بود^[۸]. او در غزوات حُنَین و طائف نیز حضور یافت^[۹] و در ایام رده بر اسلام خود پایدار ماند. خفاف تا زمان عمر زنده بود. از جمله اشعار وی، اشعاری است که درباره حضیر^[۱۰] سروده و مضمون آن چنین است: اگر مرگ از بزرگان دوری می‌گزید همانا از حضیر نیز دوری می‌گزید در حالی که او را نیز چون شب در بر گرفت و در خود فرو برد. اشعار خفاف محل شاهد مفسران قرار گرفته است^[۱۱]. بیش از یک حدیث از او نقل نشده است و آن درباره انتخاب رفیق در سفر است^[۱۲].^[۱۳]

جستارهای وابسته

بنی‌سلیم (قبیله)
عمیر بن حارث بن عمرو بن شرید (پدر)

منابع

محمدی، رمضان، مقاله «خفاف بن عمير بن حارث سلمى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ ابن حبیب، الشاکر، ص۳۰۸.
↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۳۳؛ ابن اثیر، اسدالغابة، ج۲، ص۱۷۸.
↑ بنت شیطاَن بن قَنَان
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۵۳؛ بلاذری، أنساب الأشراف، ج۱۳، ص۳۰۴.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۸۲.
↑ یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۱، ص۲۶۵.
↑ بلاذری، أنساب الأشراف، ج۱۳، ص۱۳۷؛ ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۲، ص۳۳.
↑ واقدی، المغازی، ج۲، ص۸۱۹.
↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۳۳.
↑ از اشراف دوره جاهلی و معروف به حضیر الکتائب، رئیس قبیله اوس.
↑ طوسی، التبیان، ج۱، ص۳۳۵؛ طبرسی، مجمع البیان، ج۱، ص۱۰۳؛ طبری، جامع البیان، ج۱، ص۱۴۳ و ج۱، ص۷۷۸؛ قرطبی، الجامع لأحکام القرآن، ج۱، ص۱۵۷.
↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۳۳؛ ابن اثیر، اسدالغابة، ج۲، ص۱۷۹.
↑ محمدی، رمضان، مقاله «خفاف بن عمير بن حارث سلمى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۴۵-۲۴۶.

[1] ابن حبیب، الشاکر، ص۳۰۸.

[2] ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۳۳؛ ابن اثیر، اسدالغابة، ج۲، ص۱۷۸.

[3] بنت شیطاَن بن قَنَان

[4] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۵۳؛ بلاذری، أنساب الأشراف، ج۱۳، ص۳۰۴.

[5] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۸۲.

[6] یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۱، ص۲۶۵.

[7] بلاذری، أنساب الأشراف، ج۱۳، ص۱۳۷؛ ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۲، ص۳۳.

[8] واقدی، المغازی، ج۲، ص۸۱۹.

[9] ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۳۳.

[10] از اشراف دوره جاهلی و معروف به حضیر الکتائب، رئیس قبیله اوس.

[11] طوسی، التبیان، ج۱، ص۳۳۵؛ طبرسی، مجمع البیان، ج۱، ص۱۰۳؛ طبری، جامع البیان، ج۱، ص۱۴۳ و ج۱، ص۷۷۸؛ قرطبی، الجامع لأحکام القرآن، ج۱، ص۱۵۷.

[12] ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۳۳؛ ابن اثیر، اسدالغابة، ج۲، ص۱۷۹.

[13] محمدی، رمضان، مقاله «خفاف بن عمير بن حارث سلمى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۴۵-۲۴۶.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]