خوله بنت منظور بن ریان
آشنایی اجمالی
خوله دختر منظور بن ریان[۱] - یا: سیّار - [۲] فزاری و مادر حسن بن حسن (حسن مثنی) است[۳]. به گفته بلاذری، مادر او دختر خارجة بن سنان مریه بوده که «مَلیکه» نام داشت[۴]. خوله بیوه محمد بن طلحه مقتول در جنگ جمل بوده که از او فرزندانی داشت. امام حسن(ع) نیز پس از ترک خلافت و بازگشت به مدینه با ازدواج با وی[۵] سرپرستی او را بر عهده گرفت. پدر خوله از بزرگان قبیله بیاباننشین بنیفزاره بود که به نقلی در این عقد حضور نداشت؛ از اینرو از این ازدواج ناخوشنود شد و با کمک افراد و متحدان قبیلهاش تلاش کرد دخترش را به بادیه ببرد و تا منطقه قبا در بیرون مدینه نیز رفتند؛ اما خوله با نشان دادن علاقه خود به ازدواج با امام پدر را از اقدامش بازداشت. امام حسن(ع) نیز برای تکریم بیشتر این پدر به همراه امام حسین(ع) و عبدالله بن جعفر و عبدالله بن عباس به منطقه قبا نزد او رفت و بار دیگر از دخترش رسماً خواستگاری کرد و او را به مدینه بازگرداند[۶]؛ ولی نقلی دیگر آغاز این ازدواج را پس از خواستگاری امام نزد پدر خوله میداند[۷]. این بانو زن با کفایت و خردمندی بود که در پرورش پسرش حسن مثنی و مدیریت امور داخلی از جمله پذیرایی از مهمانها[۸] نقش داشت. او تا پایان عمر امام، با ایشان زندگی کرد و پس از شهادت امام مجتبی بیتابی میکرد که پدرش با سرودن شعری در این باره وی را تسلا داد[۹].[۱۰]
جستارهای وابسته
- امام حسن مجتبی (شوهر)
- حسن مثنی (فرزند)
- فاطمه دختر امام حسین (عروس)
- عبدالله محض (نواده)
- ابراهیم غمر (نواده)
- حسن مثلث (نواده)
- امکلثوم (نواده)
منابع
پانویس
- ↑ ابنقتیبه، المعارف، ص۲۱۲؛ ابنفندق بیهقی، لباب الانساب، ج۱، ص۳۴۲.
- ↑ ابنعساکر، تاریخ مدینة دمشق، ج۱۴، ص۷۷.
- ↑ محمد بن محمد مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۰.
- ↑ احمد بن یحیی بلاذری، جمل انساب الأشراف، ج۳، ص۳۰۴؛ ابن ابیالحدید، شرح نهجالبلاغه، ج۱۶، ص۲۰.
- ↑ احمد بن یحیی بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۲۴؛ فضل بن حسن طبرسی، إعلام الوری بأعلام الهدی، ج۱، ص۴۱۸.
- ↑ ابنحجر عسقلانی، الاصابه، ج۶، ص۱۷۶، ش۸۲۵۲.
- ↑ محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج۴۴، ص۱۷۱ («... خَطَبَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ(ع) إِلَى مَنْظُورِ بْنِ رَيَّانَ ابْنَتَهُ خَوْلَةَ...»).
- ↑ احمد بن یحیی بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۲۴؛ ابنعساکر، تاریخ مدینة دمشق، ج۱۴، ص۷۷.
- ↑ باقر شریف قرشی، حیاة الحسن بن علی، ج۲، ص۴۵۶.
- ↑ مقدسی، یدالله، سیره همسرداری امامان معصوم، ص ۱۰۸.