دارم بن ابی‌دارم جرشی تمیمی

آشنایی اجمالی

برخی منابع بدون هیچ اشاره‌ای به مشخصاتی از او، تنها بر اساس روایتی که از طریق پسرش، اشعث[۱] از وی از رسول خدا(ص) نقل شده است، وی را در شمار صحابه آورده‌اند. بر اساس این روایت رسول خدا(ص) فرمود: «امت من پنج طبقه هستند و دوران هر طبقه چهل سال است؛ طبقه نخست من و کسانی از اهل علم و یقین که همراه من هستند تا سال چهلم؛ طبقه دوم اهل نعمت و تقوا تا سال هشتاد؛ طبقه سوم اهل صله و مهربانی تا سال ۱۲۰؛ طبقه چهارم اهل بریدن‌ها و ستم‌ها تا سال ۱۶۰ و طبقه پنجم اهل هرج و مرج و کشتار که تا سال دویست قرار دارند؛ هر کس باید خود را حفظ کند»[۲].

اما گفته‌اند در اسناد این حدیث تردید است[۳]. البته ابن حجر[۴] از طریق دیگری به این حدیث اشاره کرده و آن را درست دانسته است. این حدیث از انس بن مالک و برخی دیگر نیز روایت شده است[۵] اما ابن جوزی[۶]، این احادیث را چه از «انس» یا «ابن‌عباس» یا «ابوموسی» نقل شده باشد، به سبب وجود افراد ناشناخته در سلسله سند آنها یا دروغگو بودن برخی راویان، از روایات ساختگی دانسته است. چنان‌که زبیدی[۷] هم آن را بی‌اساس دانسته است. افزون بر آنکه متن روایت به گونه‌ای است که تا زمان حکومت امویان و مروانیان را تمجید کرده و پس از آن را دوران ظلم و ستم دانسته است که بر این اساس، به نظر می‌رسد حدیث از برساخته‌های امویان باشد.[۸]

منابع

پانویس

  1. یا اشیب، ر.ک: ابونعیم، معرفة الصحابة، ج۲، ص۱۰۱۹.
  2. ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۱۰۱۹؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۴؛ و به اختصار، ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۲۰.
  3. ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۱۹؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۴.
  4. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۲۰.
  5. مروزی، کتاب الفتن، ص۴۲۷؛ ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ج۶۷، ص۲۸۴.
  6. ابن جوزی، الموضوعات، ج۳، ص۱۹۷.
  7. زبیدی، تاج العروس، ج۱۶، ص۲۳۶.
  8. خانجانی، قاسم، مقاله «دارم بن ابی‌دارم جرشی تمیمی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۶۳.