دومه مادر مختار ثقفی

مقدمه

دومه، مادر مختار بن ابی‌عبید ثقفی از بانوان دانشور شیعه و ارباب فصاحت و و بلاغت و زنی شجاع و مبارز بود. او در کوفه می‌زیست و فرزند خود را به مبارزه علیه قاتلان امام حسین(ع) و انتقام از دشمنان خاندان عصمت و طهارت(ع) تشویق می‌کرد. وی زنی جلیل‌القدر و سیاستمداری شجاع و توانا و صاحب رأی متین و عقلی و زین بود. هنگامی که فرزندش از مصعب بن زبیر شکست خورد و در قصر کوفه در محاصره بود[۱]، او نیز نزد فرزندش در مقر فرماندهی سپاه به سر می‌برد و به همراه فرزندش به شهادت رسید.

طیفوری (م ۲۸۰ق) در بلاغات النساء او را از ارباب فصاحت و بلاغت و زنان مبارز و مقاوم ضبط کرده و با ذکر سند خود به نقل از ابومحجن می‌نویسد: هنگامی که مختار ثقفی تنها مانده بود و پنجاه تن از اهل‌بیت و یارانش به قتل رسیده و در اطرافش به خاک و خون آغشته و اصحابش همگی متفرق گردیده بودند، مختار به مادرش گفت: خود را در پشت سر من پنهان کن تا گرفتار نشوی و شاید بتوانی بگریزی، اما دومه پاسخ داد: به خدا سوگند بسیار برایم گوارا است که به دست این مردم کشته شوم از اینکه خود را در پشت سر پسرم پنهان کنم[۲]. پس از آنکه مختار با گروهی بسیار از یارانش به قتل رسید، دومه نیز کشته شد.[۳]

منابع

پانویس

  1. برای جنگ‌های بین مختار و مصعب ر.ک: انساب الاشراف، ج۶، ص۴۳۳-۴۴۱؛ الاخبار الطوال، ص۳۰۶؛ الامامة والسیاسة، ج۲، ص۳۱-۳۲؛ تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۲۰۲؛ تاریخ طبری، ج۶، ص۹۴-۱۱۰؛ الفتوح، ج۶، ص۲۸۴-۲۹۷؛ مروج الذهب، ج۳، ص۸۳؛ مقتل الحسین خوارزمی، ج۲، ص۲۶۵.
  2. بلاغات النساء، ص۱۷۸؛ ریاحین الشریعه، ج۴، ص۲۴۵.
  3. محمدزاده، مرضیه، زنان ائمه معصومین و زنان با ائمه معصومین، ص ۲۵۷.