آشنایی اجمالی

وی رئاب بن عبید بن سواد (یا سوادة) از قبیله مزینه[۱] و جد معاویه بن قرة بن رئاب مزنی است. طبرانی[۲] و حسن بن سفیان[۳] برای صحابی شمردن او به روایتی از معاویة بن قرة استناد کرده‌اند که گفت: پدرم همراه جدم به دیدار پیامبر(ص) رفت[۴]. ابن حجر[۵] سند این روایت را صحیح ندانسته و می‌گوید: صحیح آن است که ابن قانع[۶] روایت کرده و آن چنین است: «معاویة بن قرة بن إیاس بن هلال بن ریاب عن ابیه عن جده قال: کنت معه حین أتی النبی»[۷]. ابن حجر می‌گوید: بنابراین، قره و ایاس صحابی هستند، نه رئاب. با توجه به این اشتباه، ابن حجر نام رئاب مزنی را در بخش چهارم الاصابه (توهمات) آورده است. مغلطای[۸] نیز در اصحاب اختلافی به این موضوع اشاره کرده است.

ابونعیم[۹] بدون هیچ توجهی به نسب معاویة بن قرة و روایات صحیح دیگر، بر اساس همان سند غیر صحیح، رئاب مزنی را صحابی پنداشته است در حالی که وی ذیل مدخل «ایاس بن معاویة بن قرة»[۱۰] صحابی بودن ایاس بن رئاب را رد کرده و آن را برای فرزندش قرة صحیح دانسته است! ابن اثیر[۱۱] از این دو قضاوت او اظهار تعجب کرده است و افزوده که به نظر من نه ایاس و نه رئاب هیچ کدام صحابی نیستند.[۱۲]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. بنگرید: ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۸۳۴۶.
  2. طبرانی، المعجم الکبیر، ج۵، ص۷۷.
  3. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۵۰.
  4. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۵۰.
  5. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۵۰.
  6. ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱، ص۲۲.
  7. نیز ر.ک: دو مدخل قره بن ایاس و ایاس بن هلال.
  8. مغلطای، الإنابه الی معرفه المختلف فیهم من الصحابه، ج۱، ص۲۲۱.
  9. ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۱۲۲.
  10. ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۱، ص۲۹۲.
  11. ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۹۹.
  12. هدایت‌پناه، محمدرضا، مقاله «رئاب مزنی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۹۲-۲۹۳.