رافع بن سهل بن زید اشهلی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث صحابه است. رافع بن سهل بن زید اشهلی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: رافع بن سهل بن زید اشهلی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
اشهلی منسوب به بنیعبدالاشهل از تیره بنیجشم، از قبیله اوس است[۱]. گاه او را رافع بن زید یا یزید، یعنی به حذف نام پدر و اضافه به جد نام بردهاند[۲] و البته این غیر از رافع بن زید یا یزید بن کرز اشهلی است[۳]. موسی بن عقبه او را از تیره بنینبیت از عبدالاشهل و عروة بن زبیر او را از بنیزعورا بن عبدالاشهل نسب دادهاند[۴].
احتمال اینکه وی همان رافع بن سهل بن رافع باشد زیاد است[۵] و سیرهنویسانی چون واقدی[۶] و موسی بن عقبه و دیگران[۷] تنها از یک رافع بن سهل همپیمان عبدالاشهل که در بدر هم بوده[۸] نام بردهاند و در میان صحابهنگاران تنها ابن عبدالبر[۹] است که از دو نام رافع بن سهل یاد کرده و ابن اثیر[۱۰] و ابن حجر[۱۱] نیز از او تبعیت کردهاند. مادرش صعبه دختر تیهان بن مالک و خواهر ابوالهیثم بن تیهان است[۱۲]. رافع بن سهل در جنگ بدر شرکت داشت[۱۳] و به همراه برادرش عبدالله در احد زخمهای بسیار برداشت به طوری که پس از جنگ وقتی رسول خدا(ص) دستور تعقیب قریش را داد (غزوه حمراء الاسد)، یکی به دیگری گفت: نه مرکبی داریم که سوار بر آن شویم و نه رمقی در بدن داریم که خود حرکت کنیم. برادرش او را بر دوش حمل کرد و این را به نوبت انجام میدادند و افتان و خیزان شبانه خود را به پیامبر(ص) که در حمراء الاسد اردو زده بود، رساندند. وقتی رسول خدا(ص) از تأخیر آنان پرسید، عذر خود را شدت جراحات بیان کردند. پیامبر(ص) برای آن دو دعای خیر کرد و فرمود: اگر عمرتان طولانی شود دارای اسب و شتر و استرها خواهید شد، اما این به سود شما نیست[۱۴].
عبدالله در غزوه خندق شهید شد[۱۵]، اما درباره رافع، ابن عبدالبر[۱۶] میگوید: زمان وفات او دانسته نیست، اما به تصور آنان که رافع بن سهل را با مدخل قبلی یکی دانستهاند[۱۷]، باید گفت که وی در جنگ یمامه کشته شد. ابن سعد[۱۸] میگوید: اعقاب عمرو بن جشم[۱۹] که اهل راتج[۲۰] بودند، مدتهاست که منقرض شدهاند، اما امروز میان مردم راتج، گروهی از غسانیها که از اعقاب علبة بن جفنه و همپیمان ایشان هستند در منطقه صفراء از نواحی مدینه سکونت دارند و مدعی هستند که از اعقاب رافع بن سهل هستند. احتمال اینکه این مدخل با رافع بن سهل بن عدی بن زید خلط شده باشد، بعید نیست[۲۱]. از رافع هیچ روایتی نقل نشده است[۲۲].[۲۳]
جستارهای وابسته
- اوس (قبیله)
- بنیجشم (قبیله)
- بنیعبدالاشهل (قبیله)
- صعبه بنت تیهان بن مالک (مادر)
- ابوالهیثم بن تیهان (دایی)
منابع
پانویس
- ↑ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۳۳۸؛ سمعانی، الانساب، ج۱، ص۱۷۲.
- ↑ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۵، ص۲۳؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۵۶.
- ↑ بنگرید: مدخل مربوط.
- ↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۳۷.
- ↑ بنگرید: رافع بن سهل بن رافع.
- ↑ واقدی، المغازی، ج۱، ص۳۳۵.
- ↑ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۵۶؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۳۷.
- ↑ بنگرید: ادامه مدخل.
- ↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۱.
- ↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۳۷.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۶۶.
- ↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۳۴۰.
- ↑ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۵۶.
- ↑ واقدی، المغازی، ج۱، ص۳۳۶-۳۳۵؛ ابن اسحاق روایت این دو برادر را بدون ذکر نامشان گزارش داده است؛ ر.ک: ابن هشام، السیره النبویه، ج۳، ص۱۰۷.
- ↑ بنگرید: مدخل مربوط.
- ↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۱.
- ↑ بنگرید: رافع بن سهل بن رافع.
- ↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۳۴۰.
- ↑ رافع بن سهل نیز از آنان است.
- ↑ از برجها و حصارهای اطراف مدینه، بنگرید: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۱۳.
- ↑ بنگرید: مدخل مربوط.
- ↑ ابن ابیحاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۷۹.
- ↑ هدایتپناه، محمدرضا، مقاله «رافع بن سهل بن زید اشهلی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۹۹-۳۰۰.