رافع بن یزید ثقفی
رافع بن یزید ثقفی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: رافع بن یزید ثقفی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
منابع تنها نام وی و پدرش را ذکر کرده و نسب کامل او را یاد نکردهاند. او از قبیله ثقیف بود ولی در بصره ساکن شد و در شمار بصریان ذکر میشود[۱]. بیشتر صحابهنگاران با توجه به حدیثی که وی به صورت مستقیم از رسول خدا(ص) نقل میکند وی را صحابی دانستهاند. ابن عبدالبر[۲] از او یاد کرده و میگوید: رافع بن یزید در شمار صحابه ذکر شده و حسن بصری از او روایت میکند. ابن اثیر[۳]، نیز وی را صحابی میداند. ابن حجر[۴]، شرح حال او را در قسم اول الاصابه (صحابه) آورده است، اما ابن سکن[۵] حدیثی را که بر اساس آن رافع بن یزید، صحابی قلمداد شده برای صحابی شمردن وی کافی ندانسته و میگوید در این حدیث نشانهای بر سماع وی از رسول خدا(ص)، یا رؤیت وی نیست. از این رو، در صحابی دانستن وی توقف کرده است[۶]. چنان که ابونعیم[۷]، صحابه بودن وی را اختلافی میداند[۸].
مبنای صحابی دانستن وی حدیثی است که او از رسول خدا(ص)، درباره نهی از پوشیدن لباس سرخ رنگ و لباس شهرت، نقل میکند[۹]. این روایت به دو طریق نقل میشود: در یک طریق، روایت را حسن بصری به صورت مستقیم از رافع بن یزید نقل کرده[۱۰] و در طریق دیگر، حسن بصری به واسطه عبدالرحمن بن یزید از رافع نقل کرده است[۱۱].
جوزقانی در کتاب خود اباطیل، سند این حدیث را منقطع و آن را باطل دانسته است، اما ابن حجر[۱۲]، ضعف حدیث را موجب بطلان حدیث ندانسته و میگوید: جوزقانی به مجرد معارضه یک حدیث با احادیث صحیح، آن را باطل میداند و حال آنکه امکان جمع میان آنها وجود دارد. او میافزاید: با اینکه ابن جوزی خود کتاب اباطیل جوزقانی را استنساخ کرده و ابن حجر همان نسخه را در اختیار داشته؛ اما این حدیث را در شمار احادیث موضوعه ثبت نکرده است. حدیث یادشده با سند رافع بن یزید، در کتابهای حدیثی مهم و مورد اعتنای اهل سنت نیامده است.[۱۳]
جستارهای وابسته
- بنیثقیف (قبیله)
منابع
پانویس
- ↑ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۵۳؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۴۷.
- ↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۵.
- ↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۴۷.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۷۱.
- ↑ سعید بن عثمان بغدادی، م ۳۵۳ و نویسنده کتاب الصحابه.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۷۱.
- ↑ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۵۳.
- ↑ مغلطای در کتاب الإنابه که اختصاص به یاد از صحابه اختلافی دارد، از او ذکری نکرده است.
- ↑ طبرانی، المعجم الأوسط، ج۷، ص۳۵۳.
- ↑ ابن عدی، الکامل فی ضعفاء الرجال، ج۳، ص۳۲۵.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۷۱.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۷۱.
- ↑ داداشنژاد، منصور، مقاله «رافع بن یزید ثقفی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۰۴-۳۰۵.