رخیلة بن ثعلبة بن خالد

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

آشنایی اجمالی

وی منسوب به بنی بیاضة بن عامر، از بنی‌زریق بن عبد حارثه، از قبیلة خزرج است[۱]. در نسب وی اختلاف‌های جزئی وجود دارد که ناشی از تصحیف یا افتادگی‌های معمول در نسخه‌ها هستند[۲]. چنان‌که نامش را رحیله[۳] و رجیله[۴] نیز گفته‌اند. اگرچه غالب منابع سیره و صحابه‌نگاری[۵]، به نقل از ابن اسحاق نام وی را رجیله و از قول ابن هشام، رحیله نامیده‌اند، اما در سیره موجود ابن هشام نامی از رحیله نیست، بلکه به نقلی رخیله گفته است[۶]. در این صورت، یا در چاپ موجود سیره ابن هشام، رحیله به رخیله تصحیف شده، یا یکی از صحابه‌نگاران به اشتباه رخیله را رحیله نوشته و دیگران از او پیروی کرده‌اند. رخیله در جنگ بعاث[۷] سالار قبیله خزرج بود[۸]. تنها آگاهی ما درباره زندگی وی در عصر دولت نبوی، حضورش در جنگ بدر[۹] و احد است[۱۰]. گفتنی است، ابونعیم[۱۱] از عنوان دیگری به نام جبلة بن ثعلبه انصاری که او نیز بیاضی بوده و در جنگ بدر حضور داشته و در صفین حضرت علی(ع) را همراهی کرده است، یاد می‌کند. ابن اثیر[۱۲] ضمن یادآوری این مطلب گوید: وی (جبله انصاری) همان رخیله مورد بحث است که نام آن تصحیف شده است. اما از آنجا که ابونعیم[۱۳] دو مدخل جدا برای هر یک ذکر می‌کند، به نظر می‌رسد از نگاه وی اینها دو نفر باشند. همان‌گونه که ابن حجر[۱۴] چنین احتمال داده است. به گفته ابن سعد[۱۵] نسلی از رخیله باقی نماند.[۱۶]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۹۳؛ ابن سلام، کتاب النسبه، ص۳۸۵.
  2. ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۵۰؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۵، ص۸۰؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۴.
  3. ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۵۲۰.
  4. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۸۴.
  5. ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۷۳؛ ذهبی، تجرید اسماء الصحابه، ج۲، ص۱۸۲؛ شامی، سبا الهدی والرشاد، ج۴، ص۱۰۰.
  6. بنگرید: ابن هشام، السیره النبویه، ج۲، ص۳۵۸.
  7. از جنگ‌های جاهلی میان اوس و خزرج که آخرین آن پنج سال قبل از ورود رسول خدا به به مدینه رخ داد. ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۸۳.
  8. مقریزی، امتاع الاسماع، ج۹، ص۱۸۷.
  9. ابن هشام، السیره النبویه، ج۲، ص۳۸۵؛ واقدی، امتاع الاسماع، ج۱، ص۱۷۲؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۱۲۶؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۰۰.
  10. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۵۰.
  11. ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۵۹۱.
  12. ابن اثیر، اسدالغابه، ج۱، ص۵۰۹ و ج۲، ص۲۷۳.
  13. ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۵۹۱ و ص۱۱۲۶.
  14. ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۵۶۵.
  15. ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۴۵۰.
  16. بانشی، رحمت‌الله، مقاله «رخيلة بن ثعلبة بن خالد»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۳۹.