زائدة بن حواله عنزی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث صحابه است. زائدة بن حواله عنزی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: زائدة بن حواله عنزی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
وی زائدة بن حواله، از قبیله عنزه است که نامش را بُریده[۱] یا مزیده[۲] نیز گفتهاند که هر دو مورد تصحیف است. بنابر نقل ابن حجر[۳]، بار اول ابن عبدالبر وی را در شمار صحابه آورده و به پیروی از او ابن اثیر، به همان اختصار ابن عبدالبر از او یاد کرده است. پس از وی ذهبی در تجرید[۴] نام وی را آورده و با علامتی مشخص کرده که نام زائده در مسند احمد آمده است. وی حدیثی از رسول خدا(ص) نقل کرده است که برخی این حدیث را به عبدالله بن حواله نسبت دادهاند در حالی که میان این دو هیچ نسبتی نیست[۵]؛ زیرا افزون بر اختلاف در نام، در نسبت قبیلهای و مسکن این دو نیز اختلاف است. زائدة بن حواله، عنزی و از اهل بصره است و بصریان از او روایت میکنند در حالی که عبدالله بن حواله، ازدی و ساکن شام بوده و اهل شام و مصر از او روایت میکردند. تنها اشتراک این دو، اشتراک در نام پدر است به گونهای که از هر دو نفر تعبیر به «ابن حواله» میشود که همین مسئله موجب آمیخته شدن اطلاعات مربوط به این دو شده است.
حدیثی که وی نقل میکند، حدیثی است ساخته شده به نفع امویان که بر اساس آن رسول خدا(ص) به ابن حواله سفارش کرد در زمان فتنه به شام پناه برد[۶]. احمد بن حنبل[۷]، این حدیث را از «زائدة بن حواله» دانسته در حالی که برخی دیگر با اینکه در سند حدیث «ابن حواله» به صورت مطلق آمده، اما چون عبدالله بن حواله شهرت بیشتری داشته این حدیث را ذیل عنوان عبدالله بن حواله آوردهاند. ابن سعد[۸] از جمله این نویسندگان است. عبدالله بن شقیق که از بصریان است، از او روایت میکند[۹]. روایت زائده از عبدالله بن حواله صحیح نیست[۱۰]، و این اشتباه از آنجا ناشی شده که عبارت «زائدة بن حواله» به صورت «زائده عن حواله» قرائت شده است.[۱۱]
جستارهای وابسته
- بنیعنزه (قیبله)
منابع
پانویس
- ↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۱۲۸.
- ↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۰۲.
- ↑ ابن حجر، تعجیل المنفعة بزواند رجال الأئمة الاربعه، ص۱۳۴.
- ↑ ذهبی، تجرید اسما الصحابه، ج۱، ص۱۱۸.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۵۳.
- ↑ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۳۹، ص۲۷۲.
- ↑ احمد بن حنبل، مسند، ج۵، ص۳۳.
- ↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۹۰.
- ↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۰۲.
- ↑ ابن ابیحاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۶۱۲.
- ↑ داداشنژاد، منصور، مقاله «زائدة بن حواله عنزی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۶۳.