زبان بن قیسور کلفی

(تغییرمسیر از زبار بن قیسور کلفی)

آشنایی اجمالی

وی از بنی کلفة بن حنظله، شاخه‌ای از قبیله تمیم است[۱]. نام وی به دو گونه «زَبّان» و «زَبّار» گفته شده[۲] که گونه دوم به نظر تصحیف می‌آید، اما ابن ماکولا[۳] می‌گوید: «زَبّار» را عبدالغنی بن سعید و یحیی بن علی حضرمی که از حافظان مصری هستند نقل کرده‌اند و ایشان به دانشمندان سرزمین خود آگاه ترند. نام پدرش را نیز گاه «قسور» گفته‌اند[۴] که تصحیف است. زبان نقل می‌کند: رسول خدا(ص) را در سرزمین شوحط[۵] دیده و با آن حضرت گفتگویی کرده است. در این گفتگو وی واژه‌های محلی و غریب به کار برده، اما رسول خدا(ص) آن را فهمیده و پاسخ وی را با الفاظی در خور جواب داده است. این گفتگو در کتاب‌های رایج حدیثی نیامده است؛ اما سهیلی در روض الانف[۶] آن را آورده و به تبع آن سبکی در طبقات‌الشافعیة‌الکبری[۷] متن آن را آورده و لغات مشکل آن را به تفصیل توضیح داده است؛ چنان که صفدی[۸] حدیث را به همان‌گونه نقل کرده است. این حدیث به جهت متن دشوار آن مورد پذیرش واقع نشده است. ابن عبدالبر[۹] الفاظ حدیث را «غریب» توصیف می‌کند و سند آن را ضعیف می‌شمرد؛ زیرا در آن سند افرادی هستند که به احادیثشان احتجاج نمی‌شود. دارقطنی نیز حدیث را منکر می‌داند، با این حال ابن حجر[۱۰] در بخش اول الاصابه (صحابه) از وی یاد می‌کند.[۱۱]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. سمعانی، الانساب، ج۵، ص۸۸؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۴۴.
  2. ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۰۳.
  3. ابن ماکولا، الاکمال، ج۴، ص۱۷۳.
  4. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۱۲۸.
  5. شوحط نام درختی است که از آن کمان می‌سازند.
  6. سهیلی، الروض الانف، ج۳، ص۳۶۵.
  7. سبکی، طبقات‌الشافعیة‌الکبری، ج۲، ص۲۰۰.
  8. صفدی، الوافی بالوفیات، ج۱۴، ص۱۱۵.
  9. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۱۲۸.
  10. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۵۴.
  11. داداش‌نژاد، منصور، مقاله «زبان بن قيسور كلفی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۶۶.