آشنایی اجمالی

ابونعیم[۱] و ابن اثیر[۲]، بدون اشاره به نسب، نسبت و قبیله وی، از او با کنیه «ابوعمرو» یاد کرده‌اند، اما او را ناشناخته و غیر منسوب دانسته‌اند و تنها از طریق پسرش «عمرو» از او از رسول خدا(ص) خبری نقل کرده‌اند. بر اساس این خبر وی می‌گوید: نزد رسول خدا(ص) نشسته بودم که آن حضرت آیات ﴿إِنَّ ٱلْمُجْرِمِينَ فِى ضَلَـٰلٍۢ وَسُعُرٍۢ ... إِنَّا كُلَّ شَىْءٍ خَلَقْنَـٰهُ بِقَدَرٍۢ[۳] را خواند و فرمود: این آیات درباره کسانی نازل شده که «قدر الهی» را تکذیب می‌کنند. ابن حجر[۴]، نیز در بخش نخست الاصابه (صحابه) با نسبت «انصاری» از وی یاد کرده و به خبر یادشده اشاره کرده است. ابن اثیر[۵]، در اینکه وی با زرارة بن عمرو نخعی یکی باشد تردید و اظهار بی‌اطلاعی کرده است؛ از این رو، ابن حجر[۶] می‌گوید: ابن اثیر گمان کرده که وی با «نخعی» یکی است درحالی که درست آن است که آنان را یکی ندانیم. ثعلبی[۷]، نام پسرش را عمر آورده است که باید تصحیف باشد. چنان‌که واحدی نیشابوری[۸]، این خبر را با همین سند از «ابن ابی‌زراره» نقل کرده که اشتباه است و درست آن «ابن زراره» است. در برخی منابع در سلسله سند خبر یادشده اشتباه‌هایی رخ داده و سبب شده پسر وی «عمرو» یا نواده «زراره» را در شمار صحابه آورند، درحالی که صحیح نیست[۹].[۱۰]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۳، ص۱۲۳۱.
  2. ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۱۴.
  3. «بی‌گمان گناهکاران در گمراهی و سرگشتگی‌اند؛»«روزی که با رخسار در آتش کشانده شوند (و به آنان گویند:) گوشمال دوزخ را بچشید»«ما هر چیزی را به اندازه‌ای آفریده‌ایم» سوره قمر، آیه 47-49.
  4. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۶۵.
  5. ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۱۴.
  6. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۶۵.
  7. ثعلبی، تفسیر، ج۹، ص۱۷۱.
  8. واحدی نیشابوری، اسباب النزول، ص۲۶۹.
  9. ر.ک: ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۴۶، ص۱۲؛ ابن حجر، الاصابه، ج۵، ص۲۲۳.
  10. خانجانی، قاسم، مقاله «زراره انصاری»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۸۴.