زید بن جاریة بن عامر عمری اوسی

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

آشنایی اجمالی

وی از بنی عمرو بن عوف، از اوس است[۱]، از این رو، با نسبت عمری شناخته می‌شود[۲]. برخی نام پدرش را حارثه گفته‌اند[۳] که به احتمال تصحیف است. در نام او به زید و یزید اختلاف است[۴] و برخی آن دو را برادر هم دانسته‌اند[۵] و برای هر یک مدخل جداگانه‌ای آورده‌اند[۶]، ولی ابن منده مصداق هر دو را یکی پنداشته است[۷] اما ابن حجر[۸] می‌گوید: صحیح آن است که این دو برادرند.

زید از کسانی بود که به دلیل نوجوانی، رسول خدا(ص) او را از جنگ احد برگرداند[۹] اما در جنگ خیبر حاضر شد و رسول خدا(ص) برای او سهمی قرار داد[۱۰]. پدرش جاریه از منافقان و ملقب به «حمار الدار» بود که از اهل مسجد ضرار به شمار می‌آمد[۱۱] او همراه دو فرزندش زید و مجمع[۱۲] و خواهرزاده‌اش عبدالله بن نبتل، از کسانی بودند که مسجد ضرار را برپا کرده بودند[۱۳]. عاصم بن عدی می‌گوید: وقتی مسجد را آتش زدیم، زید تنها کسی بود که در داخل مسجد باقی ماند و کفل او سوخت[۱۴]. جاریه و فرزندش مجمع و پیروانش در مسجد ضرار نماز خواندند و سپس توبه کردند[۱۵].

زید در روایتی می‌گوید: رسول خدا(ص) فرمود: نجاشی، برادر شما، از دنیا رفته بر او نماز بخوانید و ما دو صف برای نماز تشکیل دادیم[۱۶]. وی در جنگ صفین همراه امام علی(ع) بود[۱۷]. زید در مدینه درگذشت؛ اما زمان آن دانسته نیست[۱۸]. نواده‌اش معاویة بن اسحاق در سال ۱۲۲ هجری همراه زید بن علی به دار کشیده شد[۱۹].[۲۰]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۱۴۰؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۴۹.
  2. ر.ک: سمعانی، الانساب، ج۴، ص۲۳۸.
  3. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۱۱۳.
  4. ابن ماکولا، الاکمال، ج۲، ص۵.
  5. ابن کلبی، نسب معد والیمن الکبیر، ج۲، ص۹.
  6. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۱۱۳ و ج۴، ص۱۳۳؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۴۹ و ج۵، ص۴۴۷؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۹۲ و ج۶، ص۵۱۰.
  7. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۹۲ و ج۶، ص۵۱۰.
  8. ابن حجر، الاصابه، ج۶، ص۵۱۰.
  9. طبرانی، المعجم الکبیر، ج۵، ص۲۲۴؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۱۱۳؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۳، ص۱۱۸۰؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۲۰، ص۳۸۵؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۴۹.
  10. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۱۱۳؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۳، ص۱۱۸۰؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۴۹.
  11. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۱۱۳؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۴۹.
  12. امام جماعت منافقان.
  13. ابن هشام، السیره النبویه، ج۴، ص۱۷۴؛ واقدی، المغازی، ج۳، ص۱۰۴۷؛ عسکری، تصحیفات المحدثین، ج۲، ص۵۲۱.
  14. واقدی، المغازی، ج۳، ص۱۰۴۶؛ عسکری، تصحیفات المحدثین، ج۲، ص۵۲۱.
  15. عسکری، تصحیفات المحدثین، ج۲، ص۵۲۲.
  16. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۱۱۴.
  17. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۱۱۳؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۴۹؛ ذهبی، تجرید اسماء الصحابه، ج۱، ص۱۹۷.
  18. ابن حبان، مشاهیر علماء الامصار، ص۳۹.
  19. ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۴۸۳.
  20. مرادی‌نسب، حسین، مقاله «زید بن جاریة بن عامر عمری اوسی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۴۳۳.