مقدمه

در منابع تفسیری آمده که عبدالله‌ بن عمر و زید بن حارث با برخی یهودیان رابطه صمیمی داشتند[۱] و اخبار مسلمانان را به یهودیان داده و از آنان میوه می‌گرفتند.[۲] آیه ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَوَلَّوْا قَوْمًا غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ قَدْ يَئِسُوا مِنَ الْآخِرَةِ كَمَا يَئِسَ الْكُفَّارُ مِنْ أَصْحَابِ الْقُبُورِ[۳] نازل شد و آنان را از این رفتار بازداشت. در این آیه یهودیان مورد غضب خداوند معرفی و مؤمنان از دوستی با آنان منع شده‌اند.[۴] دقیقاً مشخص نیست که «زید بن حارث» کیست: برخی از زید بن حارث از طایفه خزرجی «بنی‌حارث» سخن گفته‌اند؛[۵] ولی دیگران «زید بن حارث خزرجی» مورد اشاره را همان یزید بن حارث خزرجی می‌شناسند که در تصحیف، نامش «زید» شده است [۶] که در این صورت از رزمندگان نبرد بدر در سال دوم هجری است.[۷] در مجموع، صحابه شناسان هیچ یک به فردی به نام زید بن حارثی اشاره نکرده‌اند که آیه یاد شده درباره او نازل شده باشد.[۸]

منابع

پانویس

  1. التکمیل والاتمام، ص۱۹؛ مبهمات القرآن، ج ۲، ص۵۹؛ الدرالمنثور، ج ۶، ص۲۱۱.
  2. تفسیر مقاتل، ج ۴، ص۳۰۷؛ تفسیر بغوی، ج ۵، ص۷.
  3. «ای مؤمنان! گروهی را که خداوند بر آنان خشم گرفته است دوست مگیرید که آنان همان‌گونه از جهان واپسین ناامیدند که کافران از (بازگشت) در گور خفتگان» سوره ممتحنه، آیه ۱۳.
  4. التبیان، ج ۹، ص۵۸۸؛ تفسیر ثعلبی، ج ۹، ص۲۹۹.
  5. اسدالغابه، ج ۲، ص۱۲۹.
  6. اسدالغابه، ج ۲، ص۱۲۹؛ الاصابه، ج ۲، ص۴۹۴.
  7. اسدالغابه، ج ۲، ص۱۲۹.
  8. مرادی‌نسب، حسین، مقاله «زید بن حارث»، دائرةالمعارف قرآن کریم، ج۱۴.