زید عجلانی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث صحابه است. زید عجلانی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: زید عجلانی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
ابن حجر[۱] نام او را «زید عجلانی» ثبت کرده و میگوید: «نام او را عمیر نیز گفتهاند و ما در حرف عین این عنوان را خواهیم آورد»؛ ولی در حرف عین از آوردن «عمیر عجلانی» غفلت کرده است. اگر عنوانی که ابن حجر آورده صحیح باشد و نسبت «عجلانی» را به معنای نسبت قبیلگی بدانیم، میتوانیم او را از تیره بنی عجلان بن زید از قبیله خزرج بدانیم[۲]؛ در این میان، ابن اثیر[۳] و ذهبی[۴] او را با عنوان «زید ابوالإعجلان» معرفی کردهاند و با توجه به اینکه هر سه نفر مطالب مربوط به زید را از ابوموسی[۵] نقل کردهاند، به ظاهر باید نام «زید ابولاعجلان» را، که دو نفر از این سه نفر ثبت کردهاند، صحیح بدانیم.
مستند صحابی بودن زید، گزارشی است که فرزندش، عبدالرحمن از او خطاب به عبدالله بن عمر نقل کرده است؛ بر پایه این گزارش، زید میگوید: از رسول خدا(ص) شنیدم که از بول کردن رو به قبله نهی میکرد. ابن حجر در ادامه میگوید: در روایت دیگری، عبدالرحمن این حدیث را از پدرش و او از ابوالاعجلان نقل کرده است[۶]. واضح است که اگر این سند، تصحیف نشده باشد، نمیتوان زید را صحابی دانست و صحابی مورد نظر، ابوالاعجلان است؛ اما با توجه به اینکه در میان صحابه به جز این زید شخص دیگری با کنیه ابوالاعجلان نمیشناسیم بر این اساس به احتمال زیادصحابی مورد نظر همان «زید ابوالاعجلان» است.[۷]
جستارهای وابسته
- بنی عجلان بن زید (قبیله)
- خزرج (قبیله)
- عبدالرحمن بن زید (فرزند)
منابع
پانویس
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۱۷.
- ↑ ابن اثیر، اللباب، ج۲، ص۳۲۷.
- ↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۶۸.
- ↑ ذهبی، تجرید اسما الصحابه، ج۱، ص۲۰۰.
- ↑ محمد بن عمر اصفهانی، م ۵۸۱ و مؤلف ذیل اسماء الصحابه ابن منده.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۱۷.
- ↑ قلیچ، رسول، مقاله «زید عجلانی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۴۵۸.