سریه عبیدة بن حارث بن مطلب
سریه چیست؟
سَریّه به معنای شبانه راه پیمودن است. در اصطلاح تاریخ اسلام به دستهای از سپاهیان که از سوی حضرت محمد (ص) به عنوان هجوم بر دشمن، یا دفع تجاوز یا کسب اطلاعات نظامی اعزام میشدند و پیامبر شخصاً در آن عملیات شرکت نداشت، "سریّه" گفته میشد. جمع آن "سرایا" است. بر خلاف غزوهها که خود پیامبر در آن لشکرکشی و جنگ، حضور داشت. تعداد سریّههای پیامبر اسلام را تا حدود ۳۶ مورد نقل کردهاند[۱].
عبیدة بن حارث کیست؟
عبیدة بن حارث بن مطلب بن عبدمناف، پسر عموی پیامبر گرامی اسلام(ص) است. عبیده از پیش گامان در پذیرش اسلام بود و قبل از گرد آمدن تازه مسلمانان به خانه ارقم، ایمان آورد. او و دو برادرش، طفیل و حصین، به همراه مسطح بن اثاثه به مدینه مهاجرت کردند و به خانه عبدالله بن سلمه وارد شدند[۲].
اسلام آوردن عبیده، أبو سلمة بن عبد اسدی، ارقم بن ابی الارقم و عثمان ابن مظعون در یک زمان بود[۳]. پیامبر(ص) میان او و بلال برادری قرار داد[۴]. همسر عبیده، زینب، دختر خزیمه بود که قبل از ازدواج با رسول خدا(ص) دو بار ازدواج کرده بود که اولی آنها پسر عمویش جهم بن عمرو بن حارث و دومی ایشان عبیدة بن حارث بود[۵].
تاریخچه این سریه
پیامبر (ص) در ماه شوال، آغاز هشتمین ماه هجرت، پرچم را به عبیدة بن حارث سپرد تا به رابغ[۶] برود. عبیده با شصت سوار به سوی آنجا حرکت کرد و در کنار چشمه آبی که نامش احیاء بود، در دشت رابغ، با ابوسفیان بن حرب که دویست نفر همراهش بودند؛ روبرو شد. نخستین کسی که پس از ظهور اسلام به سوی دشمن تیر انداخت سعد بن ابی وقاص بود که در این جنگ تیردان خود را گشود و جلو رفت و یاران او برایش سپر گرفتند و او تمام تیرهایش را پرتاب کرد و با هر تیر فردی را زخمی ساخت. در تیردان او بیست تیر بود و هر تیری که رها میکرد به انسان یا حیوانی میخورد و او را زخمی میساخت. در آن روز تیرانداز دیگری در سپاه مسلمانان وجود نداشت. به هر حال، پس از آن، دیگر افراد سپاه برای جنگ شمشیر نکشیدند و در برابر یک دیگر صف نبستند و چون همان تیراندازی و رویارویی تمام شد، هر یک از دو گروه به جایگاه خود بازگشتند. سعد بن ابی وقاص نقل کرده: تمام شصت نفر همراه عبیده از مهاجران قریش بودند. به عبیده گفتم: اگر آنها را دنبال کنیم همه را خواهیم گرفت، زیرا آنها با ترس گریختند. ولی عبیده پیشنهادم را نپذیرفت و همه به مدینه برگشتیم[۷].[۸]
منابع
پانویس
- ↑ محدثی، جواد، فرهنگنامه دینی.
- ↑ الاستیعاب، ابن عبد البر، ج۳، ص۱۰۲۰. و نیز ر. ک: اسد الغابه، ابن اثیر، ج۳، ص۴۴۹؛ الاصابه، ابن حجر، ج۴، ص۳۵۲-۳۵۳. به نقل از ابن اثیر مادرش سخیله دختر خزاعی بن حویرث ثقفی بود. اسد الغابه، ابن اثیر، ج۳، ص۴۴۹.
- ↑ اسدالغابه، ابن اثیر، ج۵، ص۱۵۲.
- ↑ المحبر، محمد بن حبیب بغدادی، ص۷۱.
- ↑ عسکری، عبدالرضا، مقاله «عبیدة بن حارث»، دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۶، ص۲۱۹-۲۲۰.
- ↑ با جحفه ده میل فاصله دارد و بین ابواء و جحفه قرار دارد. معجم البلدان، یاقوت حموی، ج۳، ص۱۱.
- ↑ المغازی، واقدی، ج۱، ص۱۰-۱۱؛ اعلام الوری بأعلام الهدی، طبرسی، ج۱، ص۱۶۴.
- ↑ عسکری، عبدالرضا، مقاله «عبیدة بن حارث»، دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۶، ص۲۲۰.