ضباعه بنت زبیر
مقدمه
ضباعه دختر زبیر بن عبدالمطلب بن هاشم از قبیله قریش است. مادرش عاتکه دختر ابووهب بن عمرو بن عائذ بن عمران بن مخزوم است. او دختر عموی رسول الله(ص) است. وی با مقداد بن اسود دئلی صحابی رسول الله(ص) ازدواج کرد و فرزندانی به نامهای عبدالله و کریمه آورد[۱]. ضباعه اهل مکه بود و در همان روزهای نخستین دعوت رسول الله(ص)، اسلام آورد و با آن حضرت بیعت کرد و سپس از مکه به مدینه هجرت نمود. او جزء مهاجرین اولیه است. پیامبر اکرم(ص) گاهی به خانه مسلمانان و از جمله افراد خاندان خود میرفت تا بدین وسیله قلوب آنان را جذب کند و هم صله رحم را بجا آورد. ضباعه یکی از آن زنان بود که رسول الله(ص) به خانه او رفت و آمد داشت.
او از اصحاب رسول الله(ص) و از راویان آن حضرت بود. او احادیثی را در باب حج از پیامبر اکرم(ص) روایت کرده است[۲]. ابن حجر عسقلانی و ابن عبدالبر او را راوی احادیث از آن حضرت میدانند[۳]. از او همسرش مقداد، دخترش کریمه و ابن عباس، عایشه، ابن مسیب، عروة بن زبیر و اعرج روایت کردهاند[۴]. مسلم در کتاب خود باب جواز شرط مُحل شدن از احرام، برای کسی که بیماری و یا عذر دیگری دارد، روایت میکند: رسول الله(ص) به خانه ضباعه وارد شد و از وی پرسید: تصمیم داری حج انجام دهی؟ آری! اما از نظر مزاجی گرفتار ضعف و بیماری هستم. ایرادی ندارد، حج انجام بده اما در آن شرط کن و بگو: خدایا مُحرم میشوم و حج انجام میدهم، اما از آنجایی که خود دیگر ناتوان شدهام، تو مرا مُحل بگردان![۵][۶]
منابع
پانویس
- ↑ الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۴، ص۱۸۷۴؛ اسدالغابه، ج۶، ص۱۷۸؛ الاصابة فی تمییز الصحابه، ج۸، ص۲۲۰.
- ↑ ر.ک: الاصابة فی تمییز الصحابه، ج۸، ص۲۲۰؛ الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۴، ص۱۸۷۴؛ اسدالغابه، ج۶، ص۱۷۸؛ اعلام النساء، ج۲، ص۳۵۴؛ تهذیب التهذیب، ج۱۲، ص۴۳۲؛ سنن نسایی، ج۵، ص۱۷۷.
- ↑ الاصابة فی تمییز الصحابه، ج۸، ص۲۲۰؛ الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۴، ص۱۸۷۴.
- ↑ اسدالغابه، ج۶، ص۱۷۸؛ اعلام النساء، ج۲، ص۳۵۴؛ اعلام النساء المؤمنات، ص۴۶۱.
- ↑ صحیح مسلم، ج۳، ص۴۰.
- ↑ محمدزاده، مرضیه، زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم، ص ۲۷۱.