عایشه بنت خلیفة بن عبدالله جعفی

آشنایی اجمالی

عایشه دختر خلیفة بن عبدالله جعفی یا خثعمی معروف به "خثعمیه" که در گزارش ابن‌عساکر، ابن‌منظور و اربلی[۱] به عنوان همسر امام مجتبی(ع) یاد شده است و از نسب وی اطلاعی بیش از این در دست نیست. درباره این زن آمده که وی پس از شهادت امیرمؤمنان(ع) و بیعت مردم با امام حسن(ع)، خلافت را به امام تبریک گفت و از این راه خارجی بودن خود را نشان داد. امام نیز وی را به سبب داشتن عقیده خوارج طلاق داد و در پایان عده طلاق، با پرداختن مانده مهر مبلغ ده هزار درهم یا دینار برایش هدیه فرستاد و آن زن گفت: مَتَاعٌ قَلِيلٌ مِنْ حَبِيبٍ مُفَارِقٍ؛ «کالایی کم از دوست جدا شده است»[۲]. همین نکته نیز مایه شهرت داستان طلاق او از امام است.

گفتنی است داشتن همسری با عقیده خوارج برای امام پذیرفتنی نبود؛ از این‌رو در حال خواستگاری از زنی از بنی‌شیبان وقتی شنید او بر مرام خوارج است بی‌درنگ فرمود: «دوست ندارم با آتشی از جهنم همسر باشم»[۳]؛ بنابراین ازدواج شکل نگرفت[۴].

منابع

پانویس

  1. ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ج۱۴، ص۷۹؛ ابن‌منظور، مختصر تاریخ مدینة دمشق، ج۷، ص۲۸؛ علی بن عیسی اربلی، کشف الغمة، ج۱، ص۵۵۱.
  2. ابن‌عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ج۱۴، ص۷۹؛ ابن‌منظور، مختصر تاریخ دمشق، ج۷، ص۲۸؛ علی بن عیسی اربلی، کشف الغمة فی معرفة الائمه، ج۱، ص۵۵۱. ابن‌عساکر شیوه این طلاق را سه‌طلاقه در یک مجلس ذکر کرده و این سخن برابر مکتب اهل بیت(ع) درست نیست.
  3. ابن‌سعد، الطبقات الکبری، الخامسة، ج۱، ص۳۰۳؛ احمد بن یحیی بلاذری، جمل انساب الاشراف، ج۳، ص۱۴.
  4. مقدسی، یدالله، سیره همسرداری امامان معصوم، ص ۱۰۵ ـ ۱۰۶.