زرعة بن عبدالله بیاضی انصاری
زرعة بن عبدالله بیاضی انصاری از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: زرعة بن عبدالله بیاضی انصاری در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
بیاضی منسوب به بنی بیاضة بن عامر، تیرهای از قبیله خزرج است[۱]. ابن اثیر[۲] نام این صحابی را از کتاب ابوموسی مدینی و ابن حجر[۳] از ابن سکن و ابوموسی برگرفتهاند و از این رو، دو منبع اصلی با هم تفاوتهایی دارند. ابوموسی، زرعه آورده است و ابنسکن رزغه. سند حدیث او در دو منبع اصلی تفاوت دارد. ابن اثیر عنوان مدخل مورد نظر را بر اساس نقل ابوموسی، زرعه و ابن حجر بر اساس ابنسکن، رزغه قرار دادهاند. به جز این اختلافها در دو منبع اصلی، در منابع دیگر نام مشهور او زرعه است[۴] که با توجه به فراوانی کاربرد زرعه در عرب، میتوان گفت زرعه به رزغه تصحیف شده است. البته نامهای دیگری چون زرعة بن عبدالرحمن[۵]، عزرة بن عبدالرحمن[۶] و عتبة بن عبدالله بیاضی[۷] آمده است.
متن حدیث رسول خدا(ص) به نقل از زرعة بن عبدالله چنین است: «هر یک از شما زندگانی را دوست دارد، درحالی که مرگ برای او بهتر از فتنه است. زیادی مال را خوش دارد درحالی که کمی مال برای حساب سبکتر است». به نظر میرسد این حدیث نمیتواند مسند باشد و در نتیجه صحابی بودن رزعه را ثابت نمیکند؛ زیرا نه تنها ابوحاتم رازی، صحابی بودن او را تأیید نکرده[۸] و بر این اساس مغلطای[۹] او را در اصحاب اختلافی آورده است، بلکه ابن حبان او را در شمار اتباع تابعین و ابن حجر[۱۰] او را در طبقه ششم قرار داده است. ظاهر کلام بخاری[۱۱] و دیگر تراجمنویسان[۱۲] نیز همین مطلب را تأیید میکند. حتی این مطلب که ابن اثیر و ابن حجر گفتهاند که وی از اسماء بنت عمیس و تابعین روایت کرده، دقیق نیست و باید گفت بر اساس نقل محدثان آنچه این دو صحابه نگار گفتهاند بر اساس روایت مرسل بوده است؛ زیرا سند کامل تنها روایت او از اسماء چنین است: «زرعة بن عبدالله عن مولی لمعمر عن اسماء بنت عمیس عن النبی(ص)»[۱۳].[۱۴]
جستارهای وابسته
- بنی بیاضة بن عامر (قبیله)
- خزرج (قبیله)
منابع
پانویس
- ↑ ر.ک: سمعانی، الانساب، ج۱، ص۴۲۵.
- ↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۱۸.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۰۲.
- ↑ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۶، ص۳۴۳؛ ابن ابیحاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۶۰۶؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۳۴۷.
- ↑ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۴۴۱؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۶، ص۳۴۳؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۳۴۷.
- ↑ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۷، ص۶۶؛ ابن ماکولا، الاکمال، ج۶، ص۲۰۲.
- ↑ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۴۴۱؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۲۸۱.
- ↑ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۲۸۱.
- ↑ مغلطای، الانابه، ج۱، ص۲۲۴.
- ↑ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۱، ص۳۱۲.
- ↑ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۴۴۰.
- ↑ بنگرید: مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۳۴۷.
- ↑ بنگرید: بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۴۴۰؛ ابن ابیحاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۶۰۶؛ بیهقی، السنن الکبری، ج۹، ص۳۴۶.
- ↑ هدایتپناه، محمدرضا، مقاله «زرعة بن عبدالله بیاضی انصاری»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۹۰.