قدامة بن جعفر
این مدخل زیرشاخهٔ بحث تاریخنگاران اسلامی قرن چهارم هجری است. قدامة بن جعفر از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: قدامة بن جعفر در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
قدامه ـ بغدادی (م. ۳۳۷ق): ابوالفرج قدامه بن جعفربن قدامه بغدادی: وی در آغاز، نصرانی بود و به دست مکتفی باللّه اسلام آورد. با بزرگان عصر خویش چون ثعلب، مبرّد، ابوسعید سکری، ابن قتیبه و دیگران همنشینی داشت. در مجلس مناظرهای که وزیر فضل بن جعفربن فرات به سال ۳۲۰ هجری ترتیب داده بود، حاضر میشد. ابوالفرج فردی بلیغ، فصیح، فلسفی، منطقی و نیز فاضل بود. در بلاغت و شعر، شهرت بسیار داشت و کتاب نقدالشعر را در این زمینه نگاشته که ابن بشر آمدی ردیهای بر این کتاب نوشته است[۱]. عبداللطیف بن یوسف کتاب نقدالشعر قدامه را در کتابی به نام تکمله الصناعة فی شرح نقد قدامه شرح کرده است. وی کتاب دیگری با نام کشف الضلامة عن قدامه درباره قدامه دارد[۲]. برخی او را به سبب نگارش کتاب رسالة اسرارالقرآن و مباحثی که در آن کرده، شیعه معتدل دانستهاند[۳]. قدامه در بلاغت به جایی رسید که ضرب المثل همگان شد. وی سرانجام به سال ۳۳۷ هجری در بغداد درگذشت[۴]. تألیفات دیگر او عبارتاند از: «البلدان»، «صناعه الکتابه»[۵]، «الخراج»، «صابون الغم»، «صرف الهم»، رسالهای درباره علی بن مقله که به نجم الثاقب معروف است، «جلاءالحزن»، «تریاق الفکر»، «السیاسه»، «الرد علی ابن المعتز»، «حشوشاءالجلیس»، «صناعه الجدل»، «نزهه القلوب و زادالمسافر»، تفسیر مقالهای در سماء طبیعی[۶]، «زهرالربیع»، «سرالبلاغة فی الکتابه»[۷]، «تفسیر سمع الکیان»[۸] «تاریخ قدامه»، الالفاظ (جواهرالألفاظ) وکتابی با نام «نقدالنثر» که به او منسوب است[۹].[۱۰]
جستارهای وابسته
منابع
جمعی از پژوهشگران، فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۲
پانویس
- ↑ معجم الادبا، ج۱۷، ص۱۳
- ↑ کشف الظنون، ص۱۹۷۳
- ↑ الذریعه، ج۱۱، ص۶۹
- ↑ الاعلام، ج۵، ص۱۹۱
- ↑ النجوم الزاهرة، ج۳، ص۲۹۷ ـ ۲۹۸
- ↑ الفهرست (الندیم)، ص۱۴۴ و ۳۱۱
- ↑ هدیه العارفین، ج۱، ص۸۳۵
- ↑ کشف الظنون، ص۱۰۰۳
- ↑ الذریعه، ج۳، ص۲۷۴، ج۲، ص۲۹۱، ج۱۱، ص۶۹ و ج۲۴، ص۲۷۸
- ↑ جمعی از پژوهشگران، فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۲، ص ۳۲۷.