آشنایی اجمالی

ابوولید محمد بن عبدالله بن احمد ازرقی غسانی مکی. از زندگی وی آگاهی چندانی در دست نیست و شهرت او بیشتر به سبب گردآوری کتاب اخبار مکه است. وی در اصل یمنی بود[۱] و در قرن دوم در مکه به دنیا آمد[۲]. او افزون بر جدش، از کسانی چون محمد بن یحیی بن عمر عدنی[۳]، علی بن هارون بن مسلم عجلی و مهدی بن ابی مهدی که از شیوخ موثق مکه بودند، حدیث شنید[۴] و شمار فراوانی از روایات وی از آنان، در کتاب اخبار مکه آمده است. کسانی چون اسحاق بن احمد خزاعی و ابراهیم بن عبدالصمد هاشمی از او روایت کرده اند[۵]. ازرقی مورخ و سیره نویس بود[۶] و دارای آثار و تألیفاتی نیز بوده که مشهورترین آن، کتاب مذکور است. الندیم کتابش را بزرگ و با عنوان کتاب مکه و اخبارها و جبالها و اودیتها ذکر کرده[۷] و سمعانی وی را به سبب تصنیف کتابی چنین نیکو، ستوده است[۸]. تاریخ دقیق درگذشت او چندان روشن نیست. فاسی بنا بر اطلاعاتی که ازرقی از خلافتالمنتصر عباسی (۲۴۷ ـ ۲۴۸ﻫ) ذکر کرده و او را امیرالمؤمنین خوانده، به درستی حدس زده که دست کم تا سال ۲۴۸ه زنده بوده است[۹]. تاریخ‌های ۲۱۲، ۲۲۳ و ۲۴۴ه نیز به عنوان سال وفات وی اعلام شده است[۱۰].[۱۱].

جستارهای وابسته

منابع

  1.   جمعی از پژوهشگران، فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱

پانویس

  1. الاعلام، ج۶، ص۲۲۲
  2. اخبار مکه ص۱۳، مقدمه
  3. الانساب، ج۱، ص۱۲۲
  4. الاکمال، ج۱، ص۱۵۲
  5. عقد الثمین، ج۲، ص۴۹
  6. الفهرست (الندیم)، ص۱۲۵
  7. الفهرست (الندیم)، ص۱۲۵
  8. الانساب، ج۱، ص۱۲۲
  9. عقد الثمین، ج۲، ص۴۹
  10. دائرة المعارف الاسلامیه، ج۲، ص۴۰
  11. جمعی از پژوهشگران، فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی، ج۱، ص ۶۶۴.