آل داوود در قرآن: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
HeydariBot (بحث | مشارکتها) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = آل داوود| عنوان مدخل = آل داوود| مداخل مرتبط = [[آل داوود در قرآن]] - [[آل داوود در معارف و سیره رضوی]]| پرسش مرتبط = }} | |||
{{مدخل مرتبط | |||
| موضوع مرتبط = آل داوود | |||
| عنوان مدخل = | |||
| مداخل مرتبط = [[آل داوود در قرآن]] - [[آل داوود در | |||
| پرسش مرتبط = | |||
}} | |||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
در [[قرآن]]، یک بار [[آل داوود]] آمده است: {{متن قرآن|يَعْمَلُونَ لَهُ مَا يَشَاءُ مِنْ مَحَارِيبَ وَتَمَاثِيلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُورٍ رَاسِيَاتٍ اعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُكْرًا وَقَلِيلٌ مِنْ عِبَادِيَ الشَّكُورُ}}<ref>«هر چه میخواست از محرابها و تندیسها و کاسههای بزرگ حوضمانند و دیگهای استوار (جابهجا ناشدنی) برای او میساختند؛ ای خاندان داوود! سپاس گزارید! و اندکی از بندگان من سپاسگزارند» سوره سبأ، آیه ۱۳.</ref><ref>[[علی اکبر ارجی|ارجی]] و [[سید محمود دشتی|دشتی]]، [[آل داوود - دشتی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، | در [[قرآن]]، یک بار [[آل داوود]] آمده است: {{متن قرآن|يَعْمَلُونَ لَهُ مَا يَشَاءُ مِنْ مَحَارِيبَ وَتَمَاثِيلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُورٍ رَاسِيَاتٍ اعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُكْرًا وَقَلِيلٌ مِنْ عِبَادِيَ الشَّكُورُ}}<ref>«هر چه میخواست از محرابها و تندیسها و کاسههای بزرگ حوضمانند و دیگهای استوار (جابهجا ناشدنی) برای او میساختند؛ ای خاندان داوود! سپاس گزارید! و اندکی از بندگان من سپاسگزارند» سوره سبأ، آیه ۱۳.</ref><ref>[[علی اکبر ارجی|ارجی]] و [[سید محمود دشتی|دشتی]]، [[آل داوود - دشتی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱، 286.</ref> | ||
[[داوود]]، اسم اعجمی از ریشه "دود" در [[فرهنگ]] [[عبری]] به معنی عمو، دایی، شوهر و [[دوست]] گرفته شده و در [[زبان عبری]] به صورت "داوید" تلفظ میشود و سپس در [[زبان عربی]] به شکل [[داوود]] استعمال شده و به معنی [[عشق]] و علاقه شدید و [[محبوب]] است<ref>التحقیق، ج۲، ص۱۱۴.</ref>. | [[داوود]]، اسم اعجمی از ریشه "دود" در [[فرهنگ]] [[عبری]] به معنی عمو، دایی، شوهر و [[دوست]] گرفته شده و در [[زبان عبری]] به صورت "داوید" تلفظ میشود و سپس در [[زبان عربی]] به شکل [[داوود]] استعمال شده و به معنی [[عشق]] و علاقه شدید و [[محبوب]] است<ref>التحقیق، ج۲، ص۱۱۴.</ref>. | ||
| خط ۲۰: | خط ۱۳: | ||
# برخی، [[آل داوود]] را فقط [[فرزندان]] [[داوود]] دانستهاند<ref>روح البیان، ج ۷، ص ۲۷۶.</ref> و به [[نقل]] [[ابن اثیر]] نوزده نفر بودند<ref>الکامل، ج ۱، ص ۲۲۸.</ref> که شاید از [[عهد عتیق]] متأثّر باشد که برای [[داوود]]، نوزده پسر شمرده است<ref>کتاب مقدّس: اوّل تواریخ، ۳: ۱ تا ۹.</ref>. | # برخی، [[آل داوود]] را فقط [[فرزندان]] [[داوود]] دانستهاند<ref>روح البیان، ج ۷، ص ۲۷۶.</ref> و به [[نقل]] [[ابن اثیر]] نوزده نفر بودند<ref>الکامل، ج ۱، ص ۲۲۸.</ref> که شاید از [[عهد عتیق]] متأثّر باشد که برای [[داوود]]، نوزده پسر شمرده است<ref>کتاب مقدّس: اوّل تواریخ، ۳: ۱ تا ۹.</ref>. | ||
# بُرسُوی با استناد به [[سیاق آیات]] مربوط به [[سلیمان]] {{ع}} و [[یادآوری]] نعمتهای بزرگ و متنوّع [[خداوند]] به وی، [[آل داوود]] را [[سلیمان بن داوود]] و علّت جمع آمدن {{متن قرآن| اعْمَلُوا}} را [[تعظیم]] و [[تکریم]] [[سلیمان]] دانسته است <ref>روحالبیان، ج ۷، ص ۲۷۶.</ref>؛ ولی [[علامه طباطبایی]]، با همین [[استدلال]]، در کنار [[سلیمان]]، سایر [[آل داوود]] را نیز مخاطب [[آیه]] میداند<ref>المیزان، ج ۱۶، ص ۳۶۳.</ref>. | # بُرسُوی با استناد به [[سیاق آیات]] مربوط به [[سلیمان]] {{ع}} و [[یادآوری]] نعمتهای بزرگ و متنوّع [[خداوند]] به وی، [[آل داوود]] را [[سلیمان بن داوود]] و علّت جمع آمدن {{متن قرآن| اعْمَلُوا}} را [[تعظیم]] و [[تکریم]] [[سلیمان]] دانسته است <ref>روحالبیان، ج ۷، ص ۲۷۶.</ref>؛ ولی [[علامه طباطبایی]]، با همین [[استدلال]]، در کنار [[سلیمان]]، سایر [[آل داوود]] را نیز مخاطب [[آیه]] میداند<ref>المیزان، ج ۱۶، ص ۳۶۳.</ref>. | ||
# قول دیگر، آن دسته از [[امّت]] [[داوود]] را که [[شکرگزار]] [[خداوند]] بودند، [[آل داوود]] میداند<ref>روحالبیان، ج ۷، ص ۲۷۶.</ref>. بر اساس روایتی در قصصالانبیا از [[راوندی]]، [[امام صادق]] {{ع}} فقط به تعداد [[آل داوود]] اشاره کرده، بدون بیان نسبت آنها با [[داوود]] میگوید: [[آل داوود]] هشتاد مرد و هفتاد [[زن]] بودند که هیچگاه [[محراب]] [[عبادت]] از آنها خالی نبود<ref>قصصالانبیاء، راوندی، ص ۲۱۱.</ref><ref>[[علی اکبر ارجی|ارجی]] و [[سید محمود دشتی|دشتی]]، [[آل داوود - دشتی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، | # قول دیگر، آن دسته از [[امّت]] [[داوود]] را که [[شکرگزار]] [[خداوند]] بودند، [[آل داوود]] میداند<ref>روحالبیان، ج ۷، ص ۲۷۶.</ref>. بر اساس روایتی در قصصالانبیا از [[راوندی]]، [[امام صادق]] {{ع}} فقط به تعداد [[آل داوود]] اشاره کرده، بدون بیان نسبت آنها با [[داوود]] میگوید: [[آل داوود]] هشتاد مرد و هفتاد [[زن]] بودند که هیچگاه [[محراب]] [[عبادت]] از آنها خالی نبود<ref>قصصالانبیاء، راوندی، ص ۲۱۱.</ref><ref>[[علی اکبر ارجی|ارجی]] و [[سید محمود دشتی|دشتی]]، [[آل داوود - دشتی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱، ص 286؛ [[مرضیه السادات کدخدایی|کدخدایی، مرضیه السادات]]، [[آل داوود - کدخدایی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۵۲-۵۳.</ref> | ||
== [[شکرگزاری]] [[آل داوود]] == | == [[شکرگزاری]] [[آل داوود]] == | ||
کلمه "[[شکر]]" در [[آیه]] {{متن قرآن|اعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُكْرًا}} میتواند حامل یکی از چند نقش نحوی، چون مفعولٌله، حال، مفعول مطلق و مفعولبه باشد؛ بنابر دو صورت اوّل، به [[آل داوود]] امر شده تا عمل و عبادتهای خود را برای [[شکرگزاری]] [[خداوند]] انجام دهند<ref>الکشّاف، ج ۳، ص ۵۷۳.</ref>. [[مجاهد]] نیز در [[تفسیر آیه]] گفته است: به [[آل داوود]] گفتیم: برای [[شکر]] نعمتهایی که [[خداوند]] به شما داده، او را [[اطاعت]] کنید<ref>مجمعالبیان، ج ۸، ص ۶۰۰.</ref>. بنا به [[نقلی]] از [[ابنمسعود]]، [[آل داوود]] پس از این [[دستور]]، به [[نماز]] مشغول شدند و در شبانهروز، ساعتی نبود، مگر | کلمه "[[شکر]]" در [[آیه]] {{متن قرآن|اعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُكْرًا}} میتواند حامل یکی از چند نقش نحوی، چون مفعولٌله، حال، مفعول مطلق و مفعولبه باشد؛ بنابر دو صورت اوّل، به [[آل داوود]] امر شده تا عمل و عبادتهای خود را برای [[شکرگزاری]] [[خداوند]] انجام دهند<ref>الکشّاف، ج ۳، ص ۵۷۳.</ref>. [[مجاهد]] نیز در [[تفسیر آیه]] گفته است: به [[آل داوود]] گفتیم: برای [[شکر]] نعمتهایی که [[خداوند]] به شما داده، او را [[اطاعت]] کنید<ref> مجمعالبیان، ج ۸، ص ۶۰۰.</ref>. بنا به [[نقلی]] از [[ابنمسعود]]، [[آل داوود]] پس از این [[دستور]]، به [[نماز]] مشغول شدند و در شبانهروز، ساعتی نبود، مگر آنکه یکی از آنها به نوبت در [[محراب]] به [[نماز]] میایستاد<ref>روحالمعانی، مج ۱۲، ج ۲۲، ص ۱۷۵.</ref>. [[روایت]] [[امام صادق]] نیز همینمعنا را [[تأیید]] میکند<ref>قصص. الانبیاء، راوندی، ص ۲۱۱.</ref> در دو فرض بعدی، به[[آل داوود]] بهطورمستقیم [[دستور]] [[شکرگزاری]] داده شده است. [[کلام]] [[زهری]] در [[تفسیر آیه]] که به [[آل داوود]] گفته شد: "الحمد للّه " بگویید، در همین جهت قابل توجیه است<ref> قرطبی، ج ۱۴، ص ۱۷۷.</ref>. | ||
[[قرطبی]]، با استناد به روایتی که میگوید: [[سلیمان]] نان جو میخورد و برای خانوادهاش از آرد زِبر، نان تهیه میکرد و آردهای نرم و سفید را به [[فقیران]] میداد و میگفت: میترسم اگر [[سیر]] باشم، گرسنگان را فراموش کنم، [[معتقد]] است: این [[عمل]] [[سلیمان]]، [[شکر]] [[خداوند]] است که اندکی از آفریدگان به آن [[اقدام]] میکنند<ref>قرطبی، ج ۱۴، ص ۱۷۷.</ref>. | [[قرطبی]]، با استناد به روایتی که میگوید: [[سلیمان]] نان جو میخورد و برای خانوادهاش از آرد زِبر، نان تهیه میکرد و آردهای نرم و سفید را به [[فقیران]] میداد و میگفت: میترسم اگر [[سیر]] باشم، گرسنگان را فراموش کنم، [[معتقد]] است: این [[عمل]] [[سلیمان]]، [[شکر]] [[خداوند]] است که اندکی از آفریدگان به آن [[اقدام]] میکنند<ref>قرطبی، ج ۱۴، ص ۱۷۷.</ref>. | ||
| خط ۲۹: | خط ۲۲: | ||
[[طبرسی]] نیز خطاب [[خداوند]] به [[آل داوود]] را فضیلتی برای آنها دانسته، میگوید: این نوع خطاب در [[آیه]]، اشاره دارد که [[خویشاوندی]] با [[پیامبران]]، در [[نزدیکی به خداوند]] و برخورداری از [[رضایت]] او تأثیر دارد<ref>مجمعالبیان، ج ۸، ص ۶۰۰.</ref>. | [[طبرسی]] نیز خطاب [[خداوند]] به [[آل داوود]] را فضیلتی برای آنها دانسته، میگوید: این نوع خطاب در [[آیه]]، اشاره دارد که [[خویشاوندی]] با [[پیامبران]]، در [[نزدیکی به خداوند]] و برخورداری از [[رضایت]] او تأثیر دارد<ref>مجمعالبیان، ج ۸، ص ۶۰۰.</ref>. | ||
[[مفسّران]]، علّت [[فرمان خداوند]] به [[شکرگزاری]] [[آل داوود]] را اعطای نعمتهای بزرگی دانستهاند که [[خداوند]] پیش از آن یاد کرده است<ref>التبیان، ج۸، ص۳۸۳؛ مجمعالبیان، ج۸، ص۶۰۰.</ref><ref>[[علی اکبر ارجی|ارجی]] و [[سید محمود دشتی|دشتی]]، [[آل داوود - دشتی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، | [[مفسّران]]، علّت [[فرمان خداوند]] به [[شکرگزاری]] [[آل داوود]] را اعطای نعمتهای بزرگی دانستهاند که [[خداوند]] پیش از آن یاد کرده است<ref>التبیان، ج۸، ص۳۸۳؛ مجمعالبیان، ج۸، ص۶۰۰.</ref><ref>[[علی اکبر ارجی|ارجی]] و [[سید محمود دشتی|دشتی]]، [[آل داوود - دشتی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱286-287، ص .</ref> | ||
== [[ذریه]] [[داوود]] == | == [[ذریه]] [[داوود]] == | ||
[[خداوند]] در [[آیه]] {{متن قرآن|وَمِنْ آبَائِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَإِخْوَانِهِمْ وَاجْتَبَيْنَاهُمْ وَهَدَيْنَاهُمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«و (نیز) برخی از پدران و فرزندزادگان و برادران ایشان را؛ و آنان را برگزیدیم و به راهی راست رهنمون شدیم» سوره انعام، آیه ۸۷.</ref> پس از ذکر نام شمار فراوانی از [[پیامبران]] از جمله [[داوود]]، به بعضی از ذرّیّه آنها نیز اشاره کرده، خبر میدهد که آنها | [[خداوند]] در [[آیه]] {{متن قرآن|وَمِنْ آبَائِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَإِخْوَانِهِمْ وَاجْتَبَيْنَاهُمْ وَهَدَيْنَاهُمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«و (نیز) برخی از پدران و فرزندزادگان و برادران ایشان را؛ و آنان را برگزیدیم و به راهی راست رهنمون شدیم» سوره انعام، آیه ۸۷.</ref> پس از ذکر نام شمار فراوانی از [[پیامبران]] از جمله [[داوود]]، به بعضی از ذرّیّه آنها نیز اشاره کرده، خبر میدهد که آنها برگزیده و به راه راست [[هدایت]] شدهاند. برخی، [[برگزیدگی]] در این [[آیه]] را به [[نبوّت]] [[تفسیر]] کردهاند<ref>کشفالاسرار، ج ۳، ص ۴۱۵؛ التفسیر الکبیر، ج ۱۳، ص ۶۷.</ref>. | ||
[[راغب]] میگوید: [[برگزیدن]] [[بنده]] از جانب [[خدا]]، به معنای اختصاص دادن او به [[فیض الهی]] و سرازیر شدن [[نعمت]] به سوی اوست که این، ویژه [[پیامبران]] و بعضی از [[صدّیقان]] و شهیدانی است که به آنها نزدیکند<ref>مفردات، ص ۱۸۶، «جبی».</ref>. | [[راغب]] میگوید: [[برگزیدن]] [[بنده]] از جانب [[خدا]]، به معنای اختصاص دادن او به [[فیض الهی]] و سرازیر شدن [[نعمت]] به سوی اوست که این، ویژه [[پیامبران]] و بعضی از [[صدّیقان]] و شهیدانی است که به آنها نزدیکند<ref>مفردات، ص ۱۸۶، «جبی».</ref>. | ||
| خط ۴۰: | خط ۳۳: | ||
[[علامه طباطبایی]]، به قرینه آمدن [[حکم]] در کنار کتاب، آن را به معنای [[داوری]] دانسته است. در [[روایات]] متعدّدی از [[اهلبیت]] {{عم}} از [[داوری]] [[آل داوود]] یاد شده است. براساس این [[روایات امام حسین]]، [[حضرت سجاد]] و [[امام صادق]] {{عم}} میگویند: ما مانند [[آل داوود]]، [[قضاوت]] میکنیم<ref>بحارالانوار، ج۲۵، ص۵۶ و۵۷ و ج۵۲، ص۳۲۰.</ref>. | [[علامه طباطبایی]]، به قرینه آمدن [[حکم]] در کنار کتاب، آن را به معنای [[داوری]] دانسته است. در [[روایات]] متعدّدی از [[اهلبیت]] {{عم}} از [[داوری]] [[آل داوود]] یاد شده است. براساس این [[روایات امام حسین]]، [[حضرت سجاد]] و [[امام صادق]] {{عم}} میگویند: ما مانند [[آل داوود]]، [[قضاوت]] میکنیم<ref>بحارالانوار، ج۲۵، ص۵۶ و۵۷ و ج۵۲، ص۳۲۰.</ref>. | ||
[[امام صادق]] {{ع}} در روایتی خبر میدهد: هنگامی که [[امام مهدی]] ظهور کند، میان [[مردم]] مانند [[آل داوود]] [[داوری]] خواهد کرد<ref>بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۳۲۰.</ref>. در چگونگی [[داوری]] [[آل داوود]] [[روایت]] شده که از [[مردم]] [[گواه]] نمیخواستند<ref>الکافی، ج ۱، ص ۴۶۲.</ref>. در احادیثی، از [[حکمت]] [[آل داوود]] نیز یاد شده است. [[امام صادق]] {{ع}} نیز از [[پدر]] بزگوارش [[نقل]] میکند که در [[حکمت]] [[آل داوود]] آمده: ای [[پسر آدم]] که به [[خداوند]]، عالِم، و به عظمتش عارفی! پیوسته باید از او بیمناک و به وعدهاش [[امیدوار]] باشی. چگونه است که [[قبر]] و [[تنهایی]] آن را یاد نمیکنی؟<ref> الامالی، طوسی، ص ۲۰۳.</ref><ref>[[علی اکبر ارجی|ارجی]] و [[سید محمود دشتی|دشتی]]، [[آل داوود - دشتی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، | [[امام صادق]] {{ع}} در روایتی خبر میدهد: هنگامی که [[امام مهدی]] ظهور کند، میان [[مردم]] مانند [[آل داوود]] [[داوری]] خواهد کرد<ref>بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۳۲۰.</ref>. در چگونگی [[داوری]] [[آل داوود]] [[روایت]] شده که از [[مردم]] [[گواه]] نمیخواستند<ref>الکافی، ج ۱، ص ۴۶۲.</ref>. در احادیثی، از [[حکمت]] [[آل داوود]] نیز یاد شده است. [[امام صادق]] {{ع}} نیز از [[پدر]] بزگوارش [[نقل]] میکند که در [[حکمت]] [[آل داوود]] آمده: ای [[پسر آدم]] که به [[خداوند]]، عالِم، و به عظمتش عارفی! پیوسته باید از او بیمناک و به وعدهاش [[امیدوار]] باشی. چگونه است که [[قبر]] و [[تنهایی]] آن را یاد نمیکنی؟<ref> الامالی، طوسی، ص ۲۰۳.</ref><ref>[[علی اکبر ارجی|ارجی]] و [[سید محمود دشتی|دشتی]]، [[آل داوود - دشتی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱، ص 287-288؛ [[مرضیه السادات کدخدایی|کدخدایی، مرضیه السادات]]، [[آل داوود - کدخدایی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۵۲-۵۳.</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
#[[پرونده:10524027.jpg|22px]] [[مرضیه السادات کدخدایی|کدخدایی، مرضیه السادات]]، [[آل داوود - کدخدایی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']] | |||
#[[پرونده:000052.jpg|22px]] [[علی اکبر ارجی|ارجی]] و [[سید محمود دشتی|دشتی]]، [[آل داوود - دشتی (مقاله)|مقاله «آل داوود»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۱''']] | |||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||