جز
وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۵) |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
}} | }} | ||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
برخی، نام پدرش را قِبْطی<ref> التبیان، ج ۸، ص ۳۲۳؛ روضالجنان، ج ۹، ص ۲۶۰؛ البحرالمحیط، ج ۸، ص ۴۶۰.</ref> و قَنْطَر<ref>روض الجنان، ج ۴، ص ۴۵۴.</ref> آوردهاند که گویا در [[نقل]] و استنساخ [[اشتباه]] شده است. وی از [[منافقان]] [[مدینه]]<ref>المغازی، ج ۲، ص ۴۱۶؛ السیرة النبویه، ج ۲، ص ۵۲۴؛ المحبر، ص ۴۶۹.</ref> و حتی از سرانِ آنان به شمار آمده است.<ref>الاغانی، ج ۹، ص ۱۹۵؛ روضالجنان، ج ۹، ص ۲۶۰؛ اسدالغابه، ج ۴، ص ۱۸.</ref>[[اوس]] با دو پسرش کَباثَه و [[عبدالله]] در [[جنگ احد]] شرکت کرد؛<ref> الاستیعاب، ج۱، ص۲۱۱؛ اسدالغابه، ج۱، ص ۳۲۷.</ref> امّا چون [[کارزار]] بر [[پیامبر]]{{صل}} و [[مسلمانان]] سخت شد، همراه گروهی گریخت.<ref> المغازی، ج ۱، ص ۲۷۸.</ref> سخنی از پیامبر{{صل}} خطاب به وی گزارش شده که [[نفاق]] وی و برادرش مِرْبَع را [[تأیید]] میکند.<ref>الاغانی، ج ۹، ص ۱۹۵.</ref> | برخی، نام پدرش را قِبْطی<ref> التبیان، ج ۸، ص ۳۲۳؛ روضالجنان، ج ۹، ص ۲۶۰؛ البحرالمحیط، ج ۸، ص ۴۶۰.</ref> و قَنْطَر<ref>روض الجنان، ج ۴، ص ۴۵۴.</ref> آوردهاند که گویا در [[نقل]] و استنساخ [[اشتباه]] شده است. وی از [[منافقان]] [[مدینه]]<ref>المغازی، ج ۲، ص ۴۱۶؛ السیرة النبویه، ج ۲، ص ۵۲۴؛ المحبر، ص ۴۶۹.</ref> و حتی از سرانِ آنان به شمار آمده است.<ref>الاغانی، ج ۹، ص ۱۹۵؛ روضالجنان، ج ۹، ص ۲۶۰؛ اسدالغابه، ج ۴، ص ۱۸.</ref>[[اوس]] با دو پسرش کَباثَه و [[عبدالله]] در [[جنگ احد]] شرکت کرد؛<ref> الاستیعاب، ج۱، ص۲۱۱؛ اسدالغابه، ج۱، ص ۳۲۷.</ref> امّا چون [[کارزار]] بر [[پیامبر]] {{صل}} و [[مسلمانان]] سخت شد، همراه گروهی گریخت.<ref> المغازی، ج ۱، ص ۲۷۸.</ref> سخنی از پیامبر {{صل}} خطاب به وی گزارش شده که [[نفاق]] وی و برادرش مِرْبَع را [[تأیید]] میکند.<ref>الاغانی، ج ۹، ص ۱۹۵.</ref> | ||
==[[اوس بن قیظی]] در [[شأن نزول]]== | == [[اوس بن قیظی]] در [[شأن نزول]] == | ||
#اوس بن قیظی در جمع [[اوسیان]] و [[خزرجیان]] نشسته بود که پیرمردی کینهتوز از [[یهود]] با ابراز [[نگرانی]] از [[صمیمیت]] [[اوس و خزرج]]، از [[جوانی]] [[یهودی]] خواست تا با خواندن اشعاری، نزاعها و مفاخرات پیشین را در میان اوس و خزرج مطرح کند که این حربه، کارساز افتاد. اوس بن قیظی در رأس اوسیان قرار گرفت و افرادی از این دو [[قبیله]] ضمن [[تهدید]] همدیگر، در آستانه درگیری بودند که پیامبر [[فتنه]] را آرام کرد. [[آیه]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تُطِيعُوا فَرِيقًا مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ يَرُدُّوكُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ كَافِرِينَ}}<ref>«ای مؤمنان! اگر از دستهای از کسانی که به آنان کتاب داده شده است فرمانبرداری کنید شما را پس از ایمانتان به کفر باز میگردانند» سوره آل عمران، آیه ۱۰۰.</ref> درباره اوس بن قیظی و دیگر مسلمانان [[سست ایمان]] که بازیچه آن [[مرد]] یهودی شدند فرود آمد <ref>جامع البیان، مج ۳، ج ۴، ص ۳۲ ـ ۳۳؛ اسباب النزول، ص ۹۹ ـ ۱۰۰؛ السیرة النبویه، ج ۲، ص ۵۵۶ ـ ۵۵۷.</ref> و به آنان هشدار داد که اگر از [[اهل کتاب]] [[فرمان]] برند، یهود آنان را به [[کفر]] باز میگردانند. [[نزول]] ۵ آیه بعد نیز درباره همین رخداد است.<ref>جامع البیان، مج ۳، ج ۴، ص ۳۲ ـ ۳۳؛ اسباب النزول، ص ۹۹ ـ ۱۰۰؛ السیرة النبویه، ج ۲، ص ۵۵۶ ـ ۵۵۷.</ref> | # اوس بن قیظی در جمع [[اوسیان]] و [[خزرجیان]] نشسته بود که پیرمردی کینهتوز از [[یهود]] با ابراز [[نگرانی]] از [[صمیمیت]] [[اوس و خزرج]]، از [[جوانی]] [[یهودی]] خواست تا با خواندن اشعاری، نزاعها و مفاخرات پیشین را در میان اوس و خزرج مطرح کند که این حربه، کارساز افتاد. اوس بن قیظی در رأس اوسیان قرار گرفت و افرادی از این دو [[قبیله]] ضمن [[تهدید]] همدیگر، در آستانه درگیری بودند که پیامبر [[فتنه]] را آرام کرد. [[آیه]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تُطِيعُوا فَرِيقًا مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ يَرُدُّوكُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ كَافِرِينَ}}<ref>«ای مؤمنان! اگر از دستهای از کسانی که به آنان کتاب داده شده است فرمانبرداری کنید شما را پس از ایمانتان به کفر باز میگردانند» سوره آل عمران، آیه ۱۰۰.</ref> درباره اوس بن قیظی و دیگر مسلمانان [[سست ایمان]] که بازیچه آن [[مرد]] یهودی شدند فرود آمد <ref>جامع البیان، مج ۳، ج ۴، ص ۳۲ ـ ۳۳؛ اسباب النزول، ص ۹۹ ـ ۱۰۰؛ السیرة النبویه، ج ۲، ص ۵۵۶ ـ ۵۵۷.</ref> و به آنان هشدار داد که اگر از [[اهل کتاب]] [[فرمان]] برند، یهود آنان را به [[کفر]] باز میگردانند. [[نزول]] ۵ آیه بعد نیز درباره همین رخداد است.<ref>جامع البیان، مج ۳، ج ۴، ص ۳۲ ـ ۳۳؛ اسباب النزول، ص ۹۹ ـ ۱۰۰؛ السیرة النبویه، ج ۲، ص ۵۵۶ ـ ۵۵۷.</ref> | ||
#به [[نقل]] برخی [[مفسران]]، [[آیه]] {{متن قرآن|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ نَافَقُوا يَقُولُونَ لِإِخْوَانِهِمُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَئِنْ أُخْرِجْتُمْ لَنَخْرُجَنَّ مَعَكُمْ وَلَا نُطِيعُ فِيكُمْ أَحَدًا أَبَدًا وَإِنْ قُوتِلْتُمْ لَنَنْصُرَنَّكُمْ وَاللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ}}<ref>«آیا به کسانی ننگریستهای که دورویی میکنند، به برادران کافر خود از اهل کتاب میگویند: اگر شما را بیرون راندند ما نیز با شما بیرون خواهیم آمد و هیچگاه به زیان شما | # به [[نقل]] برخی [[مفسران]]، [[آیه]] {{متن قرآن|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ نَافَقُوا يَقُولُونَ لِإِخْوَانِهِمُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَئِنْ أُخْرِجْتُمْ لَنَخْرُجَنَّ مَعَكُمْ وَلَا نُطِيعُ فِيكُمْ أَحَدًا أَبَدًا وَإِنْ قُوتِلْتُمْ لَنَنْصُرَنَّكُمْ وَاللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ}}<ref>«آیا به کسانی ننگریستهای که دورویی میکنند، به برادران کافر خود از اهل کتاب میگویند: اگر شما را بیرون راندند ما نیز با شما بیرون خواهیم آمد و هیچگاه به زیان شما از هیچ کس فرمان نمیبریم و اگر با شما جنگ شود به شما یاری خواهیم رساند و خداوند گواه است» سوره حشر، آیه ۱۱.</ref> درباره سران [[نفاق]] از جمله [[اوس بن قیظی]] نازل شد که به [[یهود]] [[بنینضیر]] [[وعده]] [[همراهی]]، [[همدلی]] و [[همیاری]] داده، آنان را به [[پایداری]] در برابر [[مسلمانان]] [[تشویق]] کردند.<ref> جامعالبیان، مج ۱۴، ج ۲۸، ص ۵۹؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۸، ص ۲۳؛ الدرالمنثور، ج ۸، ص ۱۱۵.</ref> آیه، ضمن [[برادر]] خواندن [[منافقان]] با [[یهودیان]]، آنان را [[دروغگو]] شمرد. | ||
#در [[جنگ احزاب]] اوس بن قیظی و گروهی از منافقان که به حیلههایی درصدد فرار از [[جبهه]] [[جنگ]] بودند، در میان [[سپاه اسلام]] فریاد برآوردند: ای اهل یثرب! اینجا جای ماندن نیست، باز گردید. او به همراه جمعی از بنیحارثه نزد [[پیامبر]]{{صل}} آمدند و به بهانه اینکه خانههایشان بیحفاظ و در [[معرض]] [[شبیخون]] [[دشمن]] است، از [[حضرت]] اجازه خواستند تا به [[شهر]] باز گردند. آیه {{متن قرآن|وَإِذْ قَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ يَا أَهْلَ يَثْرِبَ لَا مُقَامَ لَكُمْ فَارْجِعُوا وَيَسْتَأْذِنُ فَرِيقٌ مِنْهُمُ النَّبِيَّ يَقُولُونَ إِنَّ بُيُوتَنَا عَوْرَةٌ وَمَا هِيَ بِعَوْرَةٍ إِنْ يُرِيدُونَ إِلَّا فِرَارًا}}<ref>«و هنگامی که دستهای از ایشان گفتند: ای مردم مدینه! جای ماندن ندارید پس بازگردید و دستهای (دیگر) از آنان از پیامبر اجازه (بازگشت) میخواستند؛ میگفتند خانههای ما بیحفاظ است | # در [[جنگ احزاب]] اوس بن قیظی و گروهی از منافقان که به حیلههایی درصدد فرار از [[جبهه]] [[جنگ]] بودند، در میان [[سپاه اسلام]] فریاد برآوردند: ای اهل یثرب! اینجا جای ماندن نیست، باز گردید. او به همراه جمعی از بنیحارثه نزد [[پیامبر]] {{صل}} آمدند و به بهانه اینکه خانههایشان بیحفاظ و در [[معرض]] [[شبیخون]] [[دشمن]] است، از [[حضرت]] اجازه خواستند تا به [[شهر]] باز گردند. آیه {{متن قرآن|وَإِذْ قَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ يَا أَهْلَ يَثْرِبَ لَا مُقَامَ لَكُمْ فَارْجِعُوا وَيَسْتَأْذِنُ فَرِيقٌ مِنْهُمُ النَّبِيَّ يَقُولُونَ إِنَّ بُيُوتَنَا عَوْرَةٌ وَمَا هِيَ بِعَوْرَةٍ إِنْ يُرِيدُونَ إِلَّا فِرَارًا}}<ref>«و هنگامی که دستهای از ایشان گفتند: ای مردم مدینه! جای ماندن ندارید پس بازگردید و دستهای (دیگر) از آنان از پیامبر اجازه (بازگشت) میخواستند؛ میگفتند خانههای ما بیحفاظ است با آنکه بیحفاظ نبود، آنان جز سر گریز (از جنگ) نداشتند» سوره احزاب، آیه ۱۳.</ref> درباره آنان نازل شد <ref>جامعالبیان، مج۱۱، ج۲۱، ص ۱۶۳ ـ ۱۶۴؛ التبیان، ج ۸، ص ۳۲۳؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۴، ص ۹۷.</ref> و از قصد آنان که [[گریز]] از [[جنگ]] بود خبر داد. وی بعدها به گوینده جمله {{متن قرآن|إِنَّ بُيُوتَنَا عَوْرَةٌ}} معروف گردید.<ref>المحبر، ص ۴۶۹؛ البدء و التاریخ، ج ۴، ص ۱۷۹؛ الاغانی، ج ۹، ص ۱۹۴.</ref> | ||
#گفتهاند که [[پیامبر]]{{صل}} منافقی را که بدو [[ناسزا]] گفته بود، بازخواست کرد؛ امّا آن [[منافق]] [[سوگند]] یاد کرد که چنین نکرده است. [[آیه]] {{متن قرآن|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْمًا غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مَا هُمْ مِنْكُمْ وَلَا مِنْهُمْ وَيَحْلِفُونَ عَلَى الْكَذِبِ وَهُمْ يَعْلَمُونَ}}<ref>«آیا به کسانی ننگریستهای که با گروهی که خداوند بر آنها خشم آورده است دوستی دارند، نه از آنانند و نه از شما و دانسته | # گفتهاند که [[پیامبر]] {{صل}} منافقی را که بدو [[ناسزا]] گفته بود، بازخواست کرد؛ امّا آن [[منافق]] [[سوگند]] یاد کرد که چنین نکرده است. [[آیه]] {{متن قرآن|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْمًا غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مَا هُمْ مِنْكُمْ وَلَا مِنْهُمْ وَيَحْلِفُونَ عَلَى الْكَذِبِ وَهُمْ يَعْلَمُونَ}}<ref>«آیا به کسانی ننگریستهای که با گروهی که خداوند بر آنها خشم آورده است دوستی دارند، نه از آنانند و نه از شما و دانسته سوگند دروغ میخورند» سوره مجادله، آیه ۱۴.</ref> درباره او نازل شد<ref>جامعالبیان، مج ۱۴، ج ۲۸، ص ۳۱؛ روضالجنان، ج ۱۹، ص ۸۷.</ref>. برخی وی را [[اوس بن قیظی]] دانستهاند.<ref> التکمیل و الاتمام، ص ۴۱۰.</ref> | ||
#در [[جنگ تبوک]]، گروهی از [[منافقان]] از جمله اوس بن قیظی به بهانههای گوناگون از شرکت در [[جهاد]] سرباز زده، موجب [[نگرانی]] [[مسلمانان]] شدند که [[خداوند]] آیه {{متن قرآن|لَوْ خَرَجُوا فِيكُمْ مَا زَادُوكُمْ إِلَّا خَبَالًا وَلَأَوْضَعُوا خِلَالَكُمْ يَبْغُونَكُمُ الْفِتْنَةَ وَفِيكُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ}}<ref>«اگر در میان شما روانه میشدند جز شرّ به شما نمیافزودند و در میان شما برای ایجاد آشوب رخنه میکردند و آنان میان شما جاسوسانی دارند | # در [[جنگ تبوک]]، گروهی از [[منافقان]] از جمله اوس بن قیظی به بهانههای گوناگون از شرکت در [[جهاد]] سرباز زده، موجب [[نگرانی]] [[مسلمانان]] شدند که [[خداوند]] آیه {{متن قرآن|لَوْ خَرَجُوا فِيكُمْ مَا زَادُوكُمْ إِلَّا خَبَالًا وَلَأَوْضَعُوا خِلَالَكُمْ يَبْغُونَكُمُ الْفِتْنَةَ وَفِيكُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ}}<ref>«اگر در میان شما روانه میشدند جز شرّ به شما نمیافزودند و در میان شما برای ایجاد آشوب رخنه میکردند و آنان میان شما جاسوسانی دارند و خداوند به (حال) ستمگران داناست» سوره توبه، آیه ۴۷.</ref> را درباره آنان نازل کرد<ref>جامعالبیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۱۸۶ ـ ۱۸۷؛ مجمعالبیان، ج ۵، ص ۵۵؛ الدرالمنثور، ج ۴، ص ۲۱۲.</ref><ref>[[سید عبدالرسول حسینیزاده|حسینیزاده، سید عبدالرسول]]، [[اوس بن قیظی - حسینیزاده (مقاله)|مقاله «اوس بن قیظی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۵.</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||