اوس بن قیظی در قرآن: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
HeydariBot (بحث | مشارکتها) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
برخی، نام پدرش را قِبْطی<ref> التبیان، ج ۸، ص ۳۲۳؛ روضالجنان، ج ۹، ص ۲۶۰؛ البحرالمحیط، ج ۸، ص ۴۶۰.</ref> و قَنْطَر<ref>روض الجنان، ج ۴، ص ۴۵۴.</ref> آوردهاند که گویا در [[نقل]] و استنساخ [[اشتباه]] شده است. وی از [[منافقان]] [[مدینه]]<ref>المغازی، ج ۲، ص ۴۱۶؛ السیرة النبویه، ج ۲، ص ۵۲۴؛ المحبر، ص ۴۶۹.</ref> و حتی از سرانِ آنان به شمار آمده است.<ref>الاغانی، ج ۹، ص ۱۹۵؛ روضالجنان، ج ۹، ص ۲۶۰؛ اسدالغابه، ج ۴، ص ۱۸.</ref>[[اوس]] با دو پسرش کَباثَه و [[عبدالله]] در [[جنگ احد]] شرکت کرد؛<ref> الاستیعاب، ج۱، ص۲۱۱؛ اسدالغابه، ج۱، ص ۳۲۷.</ref> امّا چون [[کارزار]] بر [[پیامبر]] {{صل}} و [[مسلمانان]] سخت شد، همراه گروهی گریخت.<ref> المغازی، ج ۱، ص ۲۷۸.</ref> سخنی از پیامبر {{صل}} خطاب به وی گزارش شده که [[نفاق]] وی و برادرش مِرْبَع را [[تأیید]] میکند.<ref>الاغانی، ج ۹، ص ۱۹۵.</ref> | برخی، نام پدرش را قِبْطی<ref> التبیان، ج ۸، ص ۳۲۳؛ روضالجنان، ج ۹، ص ۲۶۰؛ البحرالمحیط، ج ۸، ص ۴۶۰.</ref> و قَنْطَر<ref>روض الجنان، ج ۴، ص ۴۵۴.</ref> آوردهاند که گویا در [[نقل]] و استنساخ [[اشتباه]] شده است. وی از [[منافقان]] [[مدینه]]<ref>المغازی، ج ۲، ص ۴۱۶؛ السیرة النبویه، ج ۲، ص ۵۲۴؛ المحبر، ص ۴۶۹.</ref> و حتی از سرانِ آنان به شمار آمده است.<ref>الاغانی، ج ۹، ص ۱۹۵؛ روضالجنان، ج ۹، ص ۲۶۰؛ اسدالغابه، ج ۴، ص ۱۸.</ref>[[اوس]] با دو پسرش کَباثَه و [[عبدالله]] در [[جنگ احد]] شرکت کرد؛<ref> الاستیعاب، ج۱، ص۲۱۱؛ اسدالغابه، ج۱، ص ۳۲۷.</ref> امّا چون [[کارزار]] بر [[پیامبر]] {{صل}} و [[مسلمانان]] سخت شد، همراه گروهی گریخت.<ref> المغازی، ج ۱، ص ۲۷۸.</ref> سخنی از پیامبر {{صل}} خطاب به وی گزارش شده که [[نفاق]] وی و برادرش مِرْبَع را [[تأیید]] میکند.<ref>الاغانی، ج ۹، ص ۱۹۵.</ref><ref>[[سید عبدالرسول حسینیزاده|حسینیزاده، سید عبدالرسول]]، [[اوس بن قیظی - حسینیزاده (مقاله)|مقاله «اوس بن قیظی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۵، ص 42.</ref> | ||
== [[اوس بن قیظی]] در [[شأن نزول]] == | == [[اوس بن قیظی]] در [[شأن نزول]] == | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
# در [[جنگ احزاب]] اوس بن قیظی و گروهی از منافقان که به حیلههایی درصدد فرار از [[جبهه]] [[جنگ]] بودند، در میان [[سپاه اسلام]] فریاد برآوردند: ای اهل یثرب! اینجا جای ماندن نیست، باز گردید. او به همراه جمعی از بنیحارثه نزد [[پیامبر]] {{صل}} آمدند و به بهانه اینکه خانههایشان بیحفاظ و در [[معرض]] [[شبیخون]] [[دشمن]] است، از [[حضرت]] اجازه خواستند تا به [[شهر]] باز گردند. آیه {{متن قرآن|وَإِذْ قَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ يَا أَهْلَ يَثْرِبَ لَا مُقَامَ لَكُمْ فَارْجِعُوا وَيَسْتَأْذِنُ فَرِيقٌ مِنْهُمُ النَّبِيَّ يَقُولُونَ إِنَّ بُيُوتَنَا عَوْرَةٌ وَمَا هِيَ بِعَوْرَةٍ إِنْ يُرِيدُونَ إِلَّا فِرَارًا}}<ref>«و هنگامی که دستهای از ایشان گفتند: ای مردم مدینه! جای ماندن ندارید پس بازگردید و دستهای (دیگر) از آنان از پیامبر اجازه (بازگشت) میخواستند؛ میگفتند خانههای ما بیحفاظ است با آنکه بیحفاظ نبود، آنان جز سر گریز (از جنگ) نداشتند» سوره احزاب، آیه ۱۳.</ref> درباره آنان نازل شد <ref>جامعالبیان، مج۱۱، ج۲۱، ص ۱۶۳ ـ ۱۶۴؛ التبیان، ج ۸، ص ۳۲۳؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۴، ص ۹۷.</ref> و از قصد آنان که [[گریز]] از [[جنگ]] بود خبر داد. وی بعدها به گوینده جمله {{متن قرآن|إِنَّ بُيُوتَنَا عَوْرَةٌ}} معروف گردید.<ref>المحبر، ص ۴۶۹؛ البدء و التاریخ، ج ۴، ص ۱۷۹؛ الاغانی، ج ۹، ص ۱۹۴.</ref> | # در [[جنگ احزاب]] اوس بن قیظی و گروهی از منافقان که به حیلههایی درصدد فرار از [[جبهه]] [[جنگ]] بودند، در میان [[سپاه اسلام]] فریاد برآوردند: ای اهل یثرب! اینجا جای ماندن نیست، باز گردید. او به همراه جمعی از بنیحارثه نزد [[پیامبر]] {{صل}} آمدند و به بهانه اینکه خانههایشان بیحفاظ و در [[معرض]] [[شبیخون]] [[دشمن]] است، از [[حضرت]] اجازه خواستند تا به [[شهر]] باز گردند. آیه {{متن قرآن|وَإِذْ قَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ يَا أَهْلَ يَثْرِبَ لَا مُقَامَ لَكُمْ فَارْجِعُوا وَيَسْتَأْذِنُ فَرِيقٌ مِنْهُمُ النَّبِيَّ يَقُولُونَ إِنَّ بُيُوتَنَا عَوْرَةٌ وَمَا هِيَ بِعَوْرَةٍ إِنْ يُرِيدُونَ إِلَّا فِرَارًا}}<ref>«و هنگامی که دستهای از ایشان گفتند: ای مردم مدینه! جای ماندن ندارید پس بازگردید و دستهای (دیگر) از آنان از پیامبر اجازه (بازگشت) میخواستند؛ میگفتند خانههای ما بیحفاظ است با آنکه بیحفاظ نبود، آنان جز سر گریز (از جنگ) نداشتند» سوره احزاب، آیه ۱۳.</ref> درباره آنان نازل شد <ref>جامعالبیان، مج۱۱، ج۲۱، ص ۱۶۳ ـ ۱۶۴؛ التبیان، ج ۸، ص ۳۲۳؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۴، ص ۹۷.</ref> و از قصد آنان که [[گریز]] از [[جنگ]] بود خبر داد. وی بعدها به گوینده جمله {{متن قرآن|إِنَّ بُيُوتَنَا عَوْرَةٌ}} معروف گردید.<ref>المحبر، ص ۴۶۹؛ البدء و التاریخ، ج ۴، ص ۱۷۹؛ الاغانی، ج ۹، ص ۱۹۴.</ref> | ||
# گفتهاند که [[پیامبر]] {{صل}} منافقی را که بدو [[ناسزا]] گفته بود، بازخواست کرد؛ امّا آن [[منافق]] [[سوگند]] یاد کرد که چنین نکرده است. [[آیه]] {{متن قرآن|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْمًا غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مَا هُمْ مِنْكُمْ وَلَا مِنْهُمْ وَيَحْلِفُونَ عَلَى الْكَذِبِ وَهُمْ يَعْلَمُونَ}}<ref>«آیا به کسانی ننگریستهای که با گروهی که خداوند بر آنها خشم آورده است دوستی دارند، نه از آنانند و نه از شما و دانسته سوگند دروغ میخورند» سوره مجادله، آیه ۱۴.</ref> درباره او نازل شد<ref>جامعالبیان، مج ۱۴، ج ۲۸، ص ۳۱؛ روضالجنان، ج ۱۹، ص ۸۷.</ref>. برخی وی را [[اوس بن قیظی]] دانستهاند.<ref> التکمیل و الاتمام، ص ۴۱۰.</ref> | # گفتهاند که [[پیامبر]] {{صل}} منافقی را که بدو [[ناسزا]] گفته بود، بازخواست کرد؛ امّا آن [[منافق]] [[سوگند]] یاد کرد که چنین نکرده است. [[آیه]] {{متن قرآن|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْمًا غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مَا هُمْ مِنْكُمْ وَلَا مِنْهُمْ وَيَحْلِفُونَ عَلَى الْكَذِبِ وَهُمْ يَعْلَمُونَ}}<ref>«آیا به کسانی ننگریستهای که با گروهی که خداوند بر آنها خشم آورده است دوستی دارند، نه از آنانند و نه از شما و دانسته سوگند دروغ میخورند» سوره مجادله، آیه ۱۴.</ref> درباره او نازل شد<ref>جامعالبیان، مج ۱۴، ج ۲۸، ص ۳۱؛ روضالجنان، ج ۱۹، ص ۸۷.</ref>. برخی وی را [[اوس بن قیظی]] دانستهاند.<ref> التکمیل و الاتمام، ص ۴۱۰.</ref> | ||
# در [[جنگ تبوک]]، گروهی از [[منافقان]] از جمله اوس بن قیظی به بهانههای گوناگون از شرکت در [[جهاد]] سرباز زده، موجب [[نگرانی]] [[مسلمانان]] شدند که [[خداوند]] آیه {{متن قرآن|لَوْ خَرَجُوا فِيكُمْ مَا زَادُوكُمْ إِلَّا خَبَالًا وَلَأَوْضَعُوا خِلَالَكُمْ يَبْغُونَكُمُ الْفِتْنَةَ وَفِيكُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ}}<ref>«اگر در میان شما روانه میشدند جز شرّ به شما نمیافزودند و در میان شما برای ایجاد آشوب رخنه میکردند و آنان میان شما جاسوسانی دارند و خداوند به (حال) ستمگران داناست» سوره توبه، آیه ۴۷.</ref> را درباره آنان نازل کرد<ref>جامعالبیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۱۸۶ ـ ۱۸۷؛ مجمعالبیان، ج ۵، ص ۵۵؛ الدرالمنثور، ج ۴، ص ۲۱۲.</ref><ref>[[سید عبدالرسول حسینیزاده|حسینیزاده، سید عبدالرسول]]، [[اوس بن قیظی - حسینیزاده (مقاله)|مقاله «اوس بن قیظی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، | # در [[جنگ تبوک]]، گروهی از [[منافقان]] از جمله اوس بن قیظی به بهانههای گوناگون از شرکت در [[جهاد]] سرباز زده، موجب [[نگرانی]] [[مسلمانان]] شدند که [[خداوند]] آیه {{متن قرآن|لَوْ خَرَجُوا فِيكُمْ مَا زَادُوكُمْ إِلَّا خَبَالًا وَلَأَوْضَعُوا خِلَالَكُمْ يَبْغُونَكُمُ الْفِتْنَةَ وَفِيكُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ}}<ref>«اگر در میان شما روانه میشدند جز شرّ به شما نمیافزودند و در میان شما برای ایجاد آشوب رخنه میکردند و آنان میان شما جاسوسانی دارند و خداوند به (حال) ستمگران داناست» سوره توبه، آیه ۴۷.</ref> را درباره آنان نازل کرد<ref>جامعالبیان، مج ۶، ج ۱۰، ص ۱۸۶ ـ ۱۸۷؛ مجمعالبیان، ج ۵، ص ۵۵؛ الدرالمنثور، ج ۴، ص ۲۱۲.</ref>.<ref>[[سید عبدالرسول حسینیزاده|حسینیزاده، سید عبدالرسول]]، [[اوس بن قیظی - حسینیزاده (مقاله)|مقاله «اوس بن قیظی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۵، ص 43-44.</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||